İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/652 K.2023/706

Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında bir ekipman kiralama sözleşmesi akdedildiğini, bu sözleşme çerçevesinde mülkiyeti kiraya veren davacı müvekkiline ait olan bir dizi taşınır inşaat ekipman ve makinesi davalı- kiracıya teslim edildiğini, müvekkilinin söz konusu kiralama akdi kapsamında 01.02.2023 tarih / 147.500,00 TL tutarlı, 01.03.2023 tarih / 147.500,00 TL tutarlı, 05.04.2023 tarih / 147.500,00 TL tutarlı, 03.05.2023 tarih / 5.900,00 TL tutarlı, 01.06.2023 tarih / 171.100,00 TL tutarlı olmak üzere 5 adet fatura düzenleyip davalıya gönderdiğini,

kesilen faturalar tebellüğ olmuş ve yasal süresinde itiraz edilmediğini, davalı temerrüde düştükten sonra bu borcu ifa etmekten imtina ettiğinin kesinleşmesinin akabinde, fatura ile sabit işbu alacağın tahsili için .... İcra Dairesi 2023/...

E. sayılı icra dosyası ile davalı aleyhine icra takibi başlatıldığını, söz konusu takibe davalı tarafından itiraz edildiğini, takibin durduğunu beyanla icra takibine yapılan itirazın iptalini, davalı aleyhine yüzde %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde; Dava, iş makinesi / ekipmanları kiralama sözleşmesi kapsamında kira bedeli alacaklarına ilişkin düzenlenen faturaların tahsili amacıyla davalı aleyhine girişilmiş olan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Somut olayda davacı kiraya veren ile davalı kiracı arasında davacıya ait olan iş makinelerinin davalıya kiralanmasına ilişkin olarak 2 ayrı sözleşme yapılmış olduğu, işbu sözleşme kapsamında kira bedeli alacaklarına ilişkin düzenlenen faturaların tahsili amacıyla davalı aleyhine ... İcra Dairesinin 2023/... Esas Sayılı dosyası üzerinden 839.593,00 TL toplam alacak istemi ile 07.08.2023 tarihinde girişmiş olduğu icra takibinin davalının itirazı üzerine durması sebebi ile işbu itirazın iptali davasının açılmış olduğu görülmüştür.

6100 Sayılı HMK'nın "Dava şartlarının incelenmesi" başlığını taşıyan 115. Maddesinin 1. Fıkrası "(1) Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler." uyarınca yargılamanın her aşamasında dava şartlarının bulunup bulunmadığının re'sen incelenmesi gerektiğinden aynı kanunun "Dava şartları" başlığını taşıyan 114. Maddesi uyarınca " (1) Dava şartları şunlardır:

a) Türk mahkemelerinin yargı hakkının bulunması.

b) Yargı yolunun caiz olması.

c) Mahkemenin görevli olması.

ç) Yetkinin kesin olduğu hâllerde, mahkemenin yetkili bulunması.

d) Tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları; kanuni temsilin söz konusu olduğu hâllerde, temsilcinin gerekli niteliğe sahip bulunması.

e) Dava takip yetkisine sahip olunması.

f) Vekil aracılığıyla takip edilen davalarda, vekilin davaya vekâlet ehliyetine sahip olması ve usulüne uygun düzenlenmiş bir vekâletnamesinin bulunması.

g) Davacının yatırması gereken gider avansının yatırılmış olması.

ğ) Teminat gösterilmesine ilişkin kararın gereğinin yerine getirilmesi.

h) Davacının, dava açmakta hukuki yararının bulunması.

ı) Aynı davanın, daha önceden açılmış ve hâlen görülmekte olmaması.

i) Aynı davanın, daha önceden kesin hükme bağlanmamış olması.

(2) Diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümler saklıdır."

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 Sayılı HMK'nun 4/1-a maddesine göre “Kiralanan taşınmazların, 09.06.1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalarda” Sulh Hukuk Mahkemesi görevlidir.

Mahkememizin işbu dosyası ile benzer mahiyette olan ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesinin 2021/... Esas, 2021/... Karar Sayılı, 10.02.2021 Tarihli ilamı ve ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesinin 2022/... Esas, 2022/...

Karar Sayılı, 11/05/2022 Tarihli ilamları da göz önünde bulundurulduğunda yerleşik içtihatlar uyarınca makine kiralama sözleşmelerinde görevli mahkemenin belirlenmesi için sözleşme içeriğinin incelenmesi gerekmekte olup bu kapsamda sadece makinelerin kiralanması halinde tek başına taşınır kira sözleşmesinin söz konusu olması sebebi ile görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesi olmakta; sözleşme kapsamında iş makinasının kiralanması yanında operatörün de kiralanması halinde bu sözleşme karma nitelikte bir sözleşme olarak kabul edildiğinden davaya bakma görevi tarafların tacir olması koşuluyla Asliye Ticaret Mahkemesi olmaktadır.

Bu kapsamda taraflar arasında akdedilmiş olan sözleşmeler incelendiğinde sözleşme içeriğinde açıkça "Makine KİRACI'ya sözleşme başlangıç tarihi itibariyle teslim edilmiştir. ... Ekipmanların operatörleri, bunların maaş, sigorta ve diğer giderleri KİRACI tarafından sağlanacaktır." şeklinde belirtilmiş olması sebebiyle somut olayda tek başına kira sözleşmenin bulunduğu, karma nitelikte bir sözleşmenin söz konusu olmadığı kanaatine varılmış olup ... Mahkemesi ...

Hukuk Dairesinin 2022/... Esas, 2022/... Karar Sayılı, 13/05/2022 Tarihli " ... Taraflar arasındaki ihtilafın kira ilişkisinden kaynaklandığı, bir kira ilişkisinde her iki tarafın tacir olması halinde dahi ihtilafın çözümünde görevli mahkemenin Sulh Hukuk Mahkemesi olduğu, incelemesi yapılan davadaki ihtilafın temelinde de kira ilişkisi olduğu iddia edildiğinden, davaya bakmakta Sulh Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu anlaşılmıştır.

Dava Asliye Ticaret Mahkemesinde açılmış olup bu mahkemenin verdiği görevsizlik kararının usul ve yasaya uygun olduğu, anlaşılmıştır." şeklindeki gerekçeli ilamı da göz önünde bulundurulduğunda HMK'nın dava şartlarını düzenleyen 114 ve 115. Maddeleri uyarınca re'sen yapılan inceleme sonucunda somut olayda Sulh Hukuk Mahkemesinin davaya bakmaya görevli olması nedeni ile aşağıdaki şekilde görevsizlik kararı vermek gerekmiştir.