İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/762 K.2025/445

Dava

Davacı vekilince mahkememize ibraz edilen dava dilekçesinde, müvekkili şirketin merkezi İstanbul'da olan bir limited şirket olduğunu, şirket sözleşmesinde faaliyet alanı ile iştigal ettiğini, müvekkili şirketin ticari faaliyetinin yoğunluğunu yurt dışındaki piyasalara ülkemizden ürün ihracı, aynı şekilde yurt içindeki piyasaların ihtiyaç duyduğu malzemelerin de ülkemize ithali şeklinde dış ticaret faaliyeti oluşturduğunu, müvekkili şirket ile davalı ... San.

A.ş. arasında, davalının üretim faaliyetinde ihtiyaç duyduğu, polietilen olarak adlandırılan hammadde niteliğindeki ürünlerin müvekkili şirket tarafından tedarik edilip davalıya satış ve tesliminin yapılması konusunda mutabakata varıldığını, varılan bu mutabakat gereği davalının müvekkili şirkete değişik tarihlerde ve miktarlarda polietilen siparişi verdiğini, müvekkili şirkette, yurt dışı piyasalardan temin ettiği polietilenleri davalı firmaya değişik tarihlerde ve miktarlarda satışını gerçekleştirdiğini , fatura ve teslimini yaptığını,

davalı firmanın müvekkilinden mal almaya başladığı tarihten itibaren müvekkiline karşı doğan mal bedelini ödeme sorumluluğunda hep geride kaldığını, belirli bir aşamaya geldikten sonra müvekkili şirket davalı firmaya borcunu ödemesi gerektiğinin hatırlatılmak zorunda kalındığını, yapılan görüşmeler neticesinde bir takım ödemelerin yapıldığını ancak davalı firmanın müvekkili şirkete 74.716,82 USD borcu kaldığını, müvekkilinin cari hesabında tespit edilen, ancak uzunca bir süre tahsil edilmeyen bu alacakla ilgili olarak müvekkili tarafından ...

İcra Müdürlüğü'nün 2023/... E. Sayılı dosyasından davalı firma aleyhinde, davalıya keşide ettiği toplam bedeli 110.742, 50 USD' olan son üç adet faturaya istinaden, 74.716,82 USD asıl alacak üzerinden icra takibi başlatıldığını, ancak davalı firmanın icra dosyasından kendisine gönderilen ödeme emrine karşı hem yetki hemde borca itiraz ettiğini ve takibi durdurduğunu, davalının yetki itirazı yerinde olmadığını , ... icra müdürlüğünün takipte yetkili olduğunu,

İİK 50.maddesinin HMK'ya yaptığı yollama ve HMK 10. maddesi ile BORÇLAR KANUNU 89/1 düzenlemeleri birlikte değerlendirildiğinde müvekkilinin satışını yaptığı malların bedelinden doğan alacağının tahsilinde müvekkili şirketin adresindeki icra dairelerinin yetkili olduğunu, müvekkilinin davalı firmaya ticari mal satışı gerçekleştirdiğini, bu malları teslim ettiğini ancak sattığı malların bedelini davalıdan tahsil edemediğini, bu yönü ile sözleşmede ifa iddiası olan olgunun, para borcunun ödenmesi olup sözleşmenin ifa yeri alacaklı olan müvekkilinin şirketinin adresi olduğunu,

müvekkili şirketin fiili ve sicildeki adresinin Arnavutköy İstanbul olduğunu, adresin ... İcra Dairelerinin yetki alanında kaldığını ve ...

İcra Dairesinin yetkili olduğunu bu nedenle davalının icra dairesinin yetkisine yapmış olduğu itirazın haksız olduğunu, satışa konu olan malların müvekkili ile davalı firma arasında varılan mutabakata uygun şekilde kararlaştırılan zamanda, kararlaştırılan vasıfta müvekkili firma tarafından davalıya teslim ve fatura edildiğini, davalının müvekkili tarafından başlatılan icra takibinde borca itiraz ettiğini, ancak müvekkilinin, müvekkilinin davalı firma ile vardığı mutabakat gereği,

belirlenen süre içerisinde teslimi yapabilecek şekilde ve belirlenen niteliklere uygun olarak davalının üretimde ihtiyaç duyduğu hammaddeleri temin ettiğini ve davalı firmaya teslim ettiğini, satılan malların faturalarının da aynı şekilde varılan mutabakata uygun şekilde tanzim edildiğini ve davalıya gönderildiğini, davalının ne faturalara ne de teslim aldığı malların vasıflarına herhangi bir itiraz etmediğini, müvekkili tarafından davalı firma ile varılan mutabakata uygun şekilde malların satışının ve tesliminin gerçekleştirildiğini ancak davalı firma tarafından mal bedellerinin ödenmediğini,

müvekkilinin alacağının tahsili için yapmış olduğu görüşmelerden sonuç alamadığını akabinde davalı firma hakkında icra takibi başlattığını ve davalı tarafından aleyhine başlatılan ... İcra müdürlüğünün 2023/... E.sayılı icra dosyasından ödeme emrine itiraz ettiğini ve takibin durdurulduğunu beyan ederek dilekçesinin sonuç kısmında ... İcra Müdürlüğünün müvekkilinin sözleşmeden doğan para alacağının takibi için başlatılan icra takibinde yetkili olması nedeni ile davalının ...

İcra Müdürlüğünün 2023/... E. Sayılı dosyasından hakkında başlatılan takibe yapmış olduğu yetki itirazının iptaline, malların teslim edilmiş olmasına karşın mal bedeli tam olarak ödenmediği için aynı şekilde davalının gönderilen ödeme emrine karşı yapmış olduğu borca itirazının da iptaline , takibin aynen devamına, takip tutarının %20 sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatının davalıdan alınarak müvekkili davacıya ödenmesine karar verilemesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekilince mahkememize ibraz edilen cevap dilekçesinde, müvekkili ... Sanayi Anonim Şirketi'nin, ... ilinde plastik bidon imalatı üzerine faaliyet gösteren şirket olduğunu, müvekkili şirketin yerleşim yeri adresinin ... olması sebebiyle; icra takibinde yetkili icra dairesinin ... İcra Daireleri ve mahkememizde açılan davada da yetkili mahkemenin ...

Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu belirterek yetkiye itiraz ettiklerini, müvekkili şirket ile davacı taraf arasında yaklaşık 1,5 senedir süregelen ticaret ilişkisi bulunduğunu, müvekkili şirketin davacı taraftan çeşitli defalar plastik hammaddesi satın aldığını, yapılan alışveriş karşılığında davacı tarafın müvekkiline toplamda 7 adet fatura düzenlediğini, müvekkilinin de davacı tarafa toplamda 12 adet çek verdiğini ve 1 adet de banka havale gönderisi yaptığını, karşılıklı yapılan bu ticaret neticesinde müvekkilinin davacı tarafa 478.889,83 TL bakiye borcu kaldığını, başkaca bir borcunun bulunmadığını,

davacı tarafın müvekkili şirkete 7 adet fatura düzenlendiğini, bunların.

30.03.2022 tarihli, ... fatura nolu, 25.000,68 TL bedelli fatura, 31.03.2022 tarihli, ... fatura nolu, 750.011,58 TL bedelli fatura, 31.05.2022 tarihli, ... fatura nolu, 737.171,19 TL bedelli fatura, 31.05.2022 tarihli, ... fatura nolu, 737.171,19 TL bedelli fatura, 31.05.2022 tarihli, ... fatura nolu, 737.171,19 TL bedelli fatura, 31.05.2022 tarihli, ... fatura nolu, 737.171,19 TL bedelli fatura, 29.12.2022 tarihli, ... fatura nolu, 391.456,81 TL bedelli fatura olduğunu, taraflar arasında düzenlenen bu faturalara ilişkin herhangi bir ihtilaf bulunmadığını, müvekkili şirket tarafından, davacı tarafa yapılan ödemelerin,

Müvekkil şirkete ait ... Bankası hesabından 16.06.2022 tarihinde davacı tarafa ait ... ... Bankası ... IBAN numaralı banka hesabına gönderilen 690.000,00 TL bedelli havale, ... San. Ve Tic. A.Ş. tarafından düzenlenen 21.03.2023 ödeme tarihli, 500.000,00 TL bedelli, ... ... bankasına ait, ... nolu çek, ... San. Ve Tic. A.Ş. tarafından düzenlenen 21.11.2023 ödeme tarihli, 400.000,00 TL bedelli, ... ... bankasına ait, ... nolu çek, S... San. Ve Tic.

A.Ş. tarafından düzenlenen 18.04.2023 ödeme tarihli, 500.000,00 TL bedelli, ... ... bankasına ait, ... nolu çek, ... İnşaat Turizm Gıda Otomotiv Akaryakıt Tic. ve San Ltd. Şti. tarafından düzenlenen 25.07.2023 ödeme tarihli, 500.000,00 TL bedelli, ... bankasına ait, ... mersis nolu çek, ... ... San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen 06.05.2023 ödeme tarihli, 200.000,00 TL bedelli, ...bankasına ait, ... nolu çek, .... ve Tic. Ltd.

Şti. tarafından düzenlenen 15.04.2023 ödeme tarihli, 200.000,00 TL bedelli, ...bankasına ait, ... nolu çek, ... ...San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen 22.04.2023 ödeme tarihli, 200.000,00 TL bedelli, ...bankasına ait, ... nolu çek, ... tarafından düzenlenen 30.06.2023 ödeme tarihli, 50.000,00 TL bedelli, ... bankasına ait, ... nolu çek, ...End. Mak. İnş. Tur. Gıda Sağ. İth. İhr. San. Ve Tic. Ltd.

Şti. tarafından düzenlenen 11.02.2023 ödeme tarihli, 27.500,00 TL bedelli,... bankasına ait, ... nolu çek, ...End. Mak. İnş. Tur. Gıda Sağ. İth. İhr. San. Ve Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen 21.01.2023 ödeme tarihli, 27.500,00 TL bedelli,... bankasına ait, ... nolu çek, ... A.Ş. tarafından düzenlenen 21.01.2023 ödeme tarihli, 51.264,00 TL bedelli, ... bankasına ait, ... nolu çek,

... tarafından düzenlenen 12.02.2023 ödeme tarihli, 290.000,00 TL bedelli, ... ... bankasına ait, ... nolu çek, müvekkili şirket tarafından davacıya yapılan ödemelerin toplamının 3.636.264 TL olduğunu, bu ödemelerin 2.946.264 TL'sinin 12 adet çek ile,

690.000 TL'sinin banka havalesi ile gerçekleştirildiğini, müvekkilinin davacı ile yapılan ticaret neticesinde davacı tarafa 7 adet fatura karşılığında toplamda 4.115.153,83 TL borçlandığını, müvekkilinin bu borcun 2.946.264,00 TL'sini 12 adet çek ile ödediğini ayrıca davacı şirkete 690.000,00 TL banka havalesi gönderdiğini, müvekkilinin davacı tarafa toplamda 3.636.234,00 TL ödeme gerçekleştirdiğini ve müvekkilinin davacı tarafa bakiye 478.889,83 TL borcu kaldığını, müvekkilinin bakiye kalan borcu olan 478.889,83 TL miktarın da ödemek istediğini ancak davacı tarafın müvekkilinin yapmak istediği ödemeyi kabul etmediğini,

davacı tarafın bu miktarı istememesinin nedeninin ortaklar arasındaki anlaşmazlık olduğunu, davacı şirket ortaklarından birisinin haksız ve kötü niyetli olarak müvekkilinin dava değeri kadar borçlu olduğunu iddia ettiğini belirterek ... İcra Dairelerinin ve ... Ticaret Mahkemelerinin yetkili olması nedeniyle yetkisizlik kararı verilmesine, davacı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, itirazın iptali davasıdır.

Deliller ; ... İcra Müdürlüğünün 2023/... E. Sayılı dosyası, Faturalar, banka kayıtları, ticari defter ve belgeler, çek suretleri, bilirkişi raporu.

Uyuşmazlık noktaları; taraflar arasındaki ticari ilişknin yabancı para üzerinden olup olmadığı, davacının davalıdan bakiye alacağının bulunup bulunmadığı varsa miktarının tespiti noktalarında uyuşmazlık toplanmaktadır.

... İcra Müdürlüğünün 2023/... E. Sayılı dosyası alınıp incelendiğinde, alacaklısının .......Ltd Şti olduğu, borçlusunun .......AŞ olduğu, 44.921,25USD'lik faturanın ödenmeyen kısmı olan 8.895,58USD, 44.921,25USD'lik ödenmeyen fatura ve 20.899,99USD'lik ödenmeyen faturanın borçludan tahsiline yönelik toplamda 74.716,82USD'lik 18/10/2023 tarihinde ilamsız takip başlatıldığı, borçluya ödeme emrinin 26/10/2023 tarihinde tebliğ olduğu, borçlu vekilince 30/10/2023 tarihinde müvekkili aleyhine başlatılan icra takibinde borca, yetkiye, faize ve her türlü fer’ilerine süresinde itiraz ederek takibin durdurulduğu görüldü.

BK 89/1 maddesi gereğince, icra müdürlüğü ve mahkememiz yetkili olduğundan yetkiye karşı yapılan davalı itirazları red edilmiştir.

Cevap dilekçesinde belirtilen çeklerin ödenip ödenmediği hususunda muhatap bankalara yazı yazılarak verilen cevaplar dosya içerisine bırakılmıştır.

Dava dilekçesine ekli olan ayrıca icra takibine konu edilen faturalar incelendiğinde, davacı tarafından davalı adına kesildiği faturada mal hizmet adı kısmında "yüksek yoğunluk polietilen BL3" yazılı olduğu, ilk faturanın 31/05/2022 tarihli ve .....516 nolu , 38.068,86USD bedelli olup KDV dahil miktarının 44.921,25USD olduğu aynı faturada USD cinsinden gösterilen miktarın TL cinsinden de gösterildiği,

faturada yer alan not kısmında "ödeme günündeki TCMB efektif satış kuru dikkate alınır " ifadesinin yazılı olduğu yine diğer faturalar incelendiğinde 31/05/2022 tarihli ......517 nolu KDV dahil 44.921,25USD olduğu yine fatura üzerinde not kısmında "ödeme günündeki TCBM efektif satış kuru dikkate alınır" ibaresinin bulunduğu diğer bir faturanın KDV dahil 20.899,99USD olduğu yine fatura üzerindeki not kısmında "ödeme günündeki TCBM efektif satış kuru dikkate alınır" ibaresinin bulunduğu ve faturalarda TL karşılıklarının da yer aldığı görülmüştür.

Davacı tarafa ait BS formları , davalı tarafa ait BA formları alınarak dosyaya bırakılmıştır.

Mahkememizin 16/05/2024 tarihli duruşmasında alınan ;

"Davacının ticari defter ve belgeleri üzerinde mahkememizce resen tespit edilecek bir mali müşavir vasıtası ile inceleme yaptırılarak, Bu celse belirlenen uyuşmazlık noktaları hususunda rapor tanzim etmesinin ayrıca davacı vekilinin bu celseki 2 nolu ara kararı kapsamında yapacağı açıklama dilekçesinde inceleyerek, davalı tarafından yapılan ödeme var ise

A-Öncelikle davacı vekilinin replik dilekçesinde belirttiği ve bu celseki 2 nolu ara kararı kapsamında yapacağı açıklama kapsamında bildirilen tarih ve efektif satış yada efektif alış kuruna göre yabancı paraya çevrilerek davacının alacağının olup olmadığının tespitine,

B-Ayrıca çeklerin ödeme tarihleri ile ilgili gelen banka yazı cevapları incelenerek, ödeme tarihlerindeki merkez bankası kurları ve efektif satış kuru dikkate alınarak TL bazında yapılan ödemelerin yabancı paraya çevrilerek davacının alacağının olup olmadığı hususunun tespitinin istenilmesine," ara kararı gereğince dosya mali müşavir bilirkişiye tevdi edilmiştir.

Mali müşavir bilirkişi tarafından mahkememize ibraz edilen 23/10/2024 tarihli bilirkişi raporu incelendiğinde ;

Davacının ticari defter ve belgelerinin usulüne uygun şekilde tutulması nedeniyle davacı lehine delil teşkil ettiğini, davacının davalı ile olan ticari ilişkisi kapsamında davacı tarafından kesilen faturalar , davalı tarafından yapılan ödemeler ile akabinde davacının alacağının bulunup bulunmadığı hususunda yapılan incelemenin raporun 4 ve 5.sayfalarında tablo halinde gösterildiğini, davacının kendi defterlerinde faturaların TL bedellerinin yer alıp akabinde fatura tarihindeki kur üzerinden USD'ye çevirerek faturalardaki USD bedelinin de davacı defterlerinde yazılı olduğu,

davalı tarafından TL cinsinden yapılan ödemelerin ödeme tarihindeki efektif satış kuruna göre dövize çevirerek düşümünün yapıldığı, davacının defterlerine göre USD cinsinden 74.716,82USD alacağının kaldığının görüldüğünü, davacı tarafından vergi dairesine bildirilen 7 adet KDV hariç 3.487.418,73TL BS bildiriminin bulunduğunu, davalı tarafından da aynı şekilde 7 adet KDV hariç 3.487.418,73TL BA bildiriminin bulunduğunu bildirdiği görülmüştür.

Davalının ticari defter ve belgeleri üzerinde talimat yolu ile alınan mali müşavir bilirkişi raporu incelendiğinde, davalının defterlerinin usulüne uygun şekilde tutulduğunu, kendi lehine delil teşkil ettiğini, davalının davacı ile olan ticari ilişkisinin TL cinsinden kendi defterine işlediğini, 2023 sonu itibari ile davalının davacıya 478.889,83TL borcu bulunduğunu beyan ettiği görülmüştür.

Davacının ticari defterleri ile davalı ticari defterleri karşılığında davacı tarafça kesilen faturalardaki TL karşılıklarına göre değerlendirme yapıldığında 25.000,62TL - 750.011,53TL - 737.171,27TL - 737.171,27TL - 737.171,27TL - 737.171,27TL - 391.456,90TL miktarlı faturaların davalı defterinde de aynı şekilde kayıtlı olduğu,

davacı defterlerine göre davalı tarafından yapılan ödemelerin TL bedelleri toplandığında 3.636.264,00TL yaptığı, davalı defterlerine göre davalı tarafından yapılan ödemeler toplandığında da 3.636.264,00TL yaptığı bu yönden davacı ve davalı defterlerinin birbirini teyit ettiği sadece davacı tarafın davalı tarafından gelen ödemeleri ödeme tarihindeki efektif satış kuruna göre USD'ye çevirerek düşümünü yaptığı, taraflar arasındaki ticari ilişkinin USD cinsinden olması nedeniyle davacının halen USD cinsinden bakiye alacağı olduğu anlaşılmıştır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlıklardan en önemlisi , taraflar arasındaki ticari ilişkinin yabancı para cinsinden mi yoksa TL cinsinden mi olduğunun çözümü noktasında olup, davacı tarafından kesilen faturalar incelendiğinde Usd cinsinden olduğu, Vergi Usul Kanunu gereğince yabancı para cinsinden kesilen paralarla kanun gereğince ayrıca TL karşılığının da yazılması gerektiği faturalar üzerinde ödeme tarihindeki TCMB efektif satış kuruna göre ödeme yapılacağının yazıldığı,

davacı tarafından yabancı para cinsinden kesilen faturalara davalının herhangi bir itirazının bulunduğuna ilişkin dosyada bir delilin bulunmadığı dolayısıyla davacı tarafından kesilen faturalarda yabancı para biriminin yazılı olması nedeniyle taraflar arasındaki ticari ilişkinin yabancı para üzerinden kurulduğu sonucuna varılmıştır.

Yargıtay 19 H.D.'nin 13/03/2019 tarih 2018/1227 esas 2019/1611 karar sayılı ilamında ; ".........Dairemizin 09/09/2015 gün 2015/1604 Es,2015/10786 Kar.

Sayılı ilamı ile “Dosyaya ibraz edilen satım konusu mallara ilişkin bazı faturaların bilirkişi raporunda da belirlendiği üzere bedellerinin öncelikle yabancı para cinsinden gösterildiği ve Vergi Usul Kanunu'ndaki zorunluluk nedeniyle Türk Lirası üzerinden düzenlendiği anlaşılmaktadır.Davalı tarafın bu faturalara itiraz ettiğine yönelik bir savunmasına rastlanılmamıştır.

Bu durumda bedeli yabancı para olarak gösterilen faturalar yönünden akdi ilişkinin yabancı para cinsinden kurulduğunun kabulü gerekir." denildiğinden belirtilen yargıtay ilamında da anlaşılacağı üzere , davacı tarafından kesilen faturaların yabancı para cinsinden olduğu, fatura üzerindeki TL karşılıklarının Vergi Usul Kanunundaki zorunluluk gereğince faturaya yazılması gerektiği kaldı ki yine faturada ödeme tarihindeki kur üzerinden TL karşılığının ödenmesi yönünde ibare bulunduğu bu nedenle taraflar arasındaki ticari ilişkinin yabancı para cinsinden olduğu,

davalı tarafın ödeme yaparken fatura yazılı USD miktarı ödeme tarihindeki efektif satış kuru karşılığını ödemesi gerekirken , davalı tarafın fatura üzerinde yazılı TL karşılığını ödediği, davacı tarafın davalı tarafça yapılan ödemeleri ödeme tarihindeki efektif satış kurundan USD'ye çevirerek düşümünü yaptığı, davacının halen davalıdan 74.716,82USD alacağının kaldığı anlaşıldığından davacının davasının kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Alacak likit itirazda haksız olduğundan icra takip tarihi itibari ile efektif satış kuru karşılığı TL bedeli üzerinden %20 oranında hesaplanan icra inkar tazminatına hüküm vermek gerekmiş olup, takip tarihindeki TCMB efektif satış kuru 28,0583TL olmasına rağmen davacı tarafından başlatılan icra takibinde 1 USD karşılığı daha düşük kur olan 27,964TL gösterildiğinden talebe bağlı kalınarak 1 USD 27,964TL'den çevrilerek %20 oranında hesaplanan 417.876,23TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

Başkan ... · ¸e-imzalıdır · Üye ... · ¸e-imzalıdır · Üye ... · ¸e-imzalıdır · Katip ... · ¸e-imzalıdır ¸