İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/373 K.2024/888

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin plastikten mamul halde tüp, boru, hortum ve bunların bağlantı elemanlarının imalatı ticareti sektöründe faaliyet gösteren ve çek hesabı bulunan bir firma olduğunu, ... Bankası A.Ş. ... Şubesi ... / İstanbul, ... İban nolu ve ... no’lu çekin meşru hamilinin müvekkili şirket olduğunu ve şirketin elinde iken zayi olduğunu, çekin üzerinde miktar ve tarih kısmının boş olduğunu, müvekkilinin imzasının bulunmadığını, beyanla zayi olan çeke tedbir konulmasını ve çekin iptalini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ GEREKÇE

Dava; zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.

TTK nun 780.madde de çekin senet metninde "çek" kelimesini, kayıtsız şartsız belirli bir bedelin ödenmesi için havaleyi, muhatabın ticaret unvanını, ödeme yerini, düzenleme tarihini ve yerini, düzenleyenin imzasını taşımak zorundadır. TTK nun 781. madde de bu unsurları taşımayan senedin çek sayılmayacağı düzenlenmiştir. Tamamen boş çek yaprağı çalınması halinde çek doldurularak ibraz edildiği takdirde, keşidecinin hak talep eden hamile karşı İİK.72.maddesi uyarınca olumsuz tespit davası açma imkanı mevcut bulunmaktadır. Hukuki yararının bulunması HMK.114/h maddesi uyarınca dava şartıdır. Yine TTK.651/2. maddesi uyarınca iptal davasını açmakta hukuki menfaati olan kişi senede bağlı alacak hakkı olan hamildir.

TTK. 757-764. maddelerinde yer alan yasal düzenlemelere göre çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK.651/2.maddesi uyarınca senet üzerinde hak sahibi bulunan hamile aittir. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibi hamile iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme, ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir. (TTK.652.m)

Çek imzalı ise, doldurulması mümkün olduğundan iptali talep edilebileceği yargı uygulamasında kabul edilmektedir. Ancak, imzalı çekin de iptalini yine hamil isteyebilecektir.

Huzurdaki davada davacının kaybolduğunu iddia edilen miktar ve tarih kısmı boş olan ... no.lu çek yaprağında çek hesabı sahibi-keşideci davacı olduğu, davacının talebine konu , miktar ve tarihi boş çek yaprağının TTK 780 maddesi gereği kıymetli evrak vasfı taşımadığı ve imzalı olsa dahi keşideci davacının kendisi olduğundan ve bu hali ile davacı hamil sıfatını haiz olmadığından, zayii nedeniyle çek iptali davasını, ancak kıymetli evrak niteliğinde bulunan çek hamilinin açabileceği gözetildiğinde davanın açıklanan nedenlerle reddine ilişkin karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. (Benzer mahiyette ... Mahkemesi ... H.D. nin 2022/1373 E., 2022/1095 K.)

Katip ... · ¸ Hakim ... · ¸