İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/374 K.2024/763

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirkete ait pay defteri 03/08/2023 tarihinde iş yerinde çıkan yangın neticesinde zayi olduğu, Müvekkili işyeri adresinde elektrik panosunda çıkan yangın nedeniyle tüm bina ve iş yeri zarar görmüş, binada yer alan bir çok eşya tamamıyla zayi hale geldiği, Zayi hale gelmiş eşyadan birinin de şirkete ait pay defteri olduğu 10.06.2024 tarihinde şirket defterleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde ortaya çıktığı, ifade ettiğimiz üzere müvekkili şirkete ait pay defteri gerekli dikkat ve özenin gösterilmesine rağmen yangın nedeniyle zayi hale geldiği,

Zayi olan şirket pay defterine ilişkin zayi belgesinin verilmesi talebiyle işbu davayı açma zarureti hasıl olduğu, söz konusu nedenden dolayı müvekkili şirketin ticari faaliyetini devam ettirebilmesi adına, şirket pay defterine ilişkin zayi belgesi verilmesini talep etme zarureti hasıl olduğu, arz ve izah olunan sebeplerden ötürü; müvekkil şirkete ait pay defterinin zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, Şirket pay defteri hakkında zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

Mahkememizce tüm deliller toplanmış, gerekli inceleme ve araştırmalar yapılmış, bir kısım kurumlara müzekkere yazılmasına, ön incelemenin 10/12/2024 günü yapılmasına karar verilmiştir.

Tüm bu açıklamalar ışığında somut uyuşmazlık değerlendirildiğinde; Davacı tarafça şirkete ait pay defteri 03/08/2023 tarihinde elektrik panosunda çıkan yangın nedeniyle tüm bina ve iş yeri zarar görmüş olduğu, binada yer alan bir çok eşya tamamıyla zayi hale geldiğini, şirket pay defterininde iş yerinde çıkan yangın neticesinde zayi olduğundan bahisle iş bu davanın açıldığı, uyuşmazlık kapsamında yangın olayının 03/08/2023 tarihi olduğu, dava açılış tarihinin ise 13/06/2024 tarihi olduğu görülmüştür.

... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi'nin 04/12/2024 tarih, 2024/1510 esas ve ... karar sayılı ilamında; "...Somut olayda, davacı şirketin, ... ilinde faaliyet gösterirken 05/12/2022 tarihi itibariyle ...

Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne kayıtlı ... adresine nakil olduğu, davacı şirkete ait ticari defter ve belgelerin mali müşavirin bürosunda saklanmakta iken 06/02/2023 tarihinde meydana gelen depremde zayi olduğunu belirterek zayi belgesi verilmesini talep etmiş ise de, davacı şirketin basiretli bir tacir olarak mali müşavirin bürosunda bulunan ticari defter ve belgelerinin akibetini derhal araştırması gerekmekle, davanın açıldığı tarihde TTK'nın 82/7. maddesinde düzenlenen hak düşürücü sürenin dolmasından sonra 14/07/2023 tarihi itibariyle işbu davanın açıldığı,

davacı şirketin naklinin meydana gelen depremden önce gerçekleşmiş olmasına nazaran Olağanüstü Hal Kapsamında Yargı Alanında Alınan Tedbirlere İlişkin Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi kapsamında değerlendirilemeyeceği anlaşılmakla davacı vekilinin aksi yöndeki istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir...." şeklindedir.

Benzer şekilde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi'nin 27/11/2024 tarih, ... sayılı ilamıyla "...TTK’nun 82/7 maddesi “Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren 30 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.” düzenlemesini içermektedir.

Maddede düzenlenen 30 günlük süre hak düşürücü süre olup, davanın görülebilirlik şartıdır. Somut olayda, davacı 01/08/2024 tarihinde meydan gelen yangın nedeniyle davacı şirketin ticari defterlerinin zayi olduğu iddasıyla zayi belgesi verilmesi talebiyle 03/09/2024 tarihinde eldeki davanın açıldığı görülmüştür.

Yangına ilişkin itfaiye olay rapor u 21/08/2024 tarihinde düzenlemiş olup buna göre davacı talebe konu ticari defterlerin zayi olduğunu rapor ile öğrendiğinin kabulu gerekmiştir. Raporun düzenlendiği tarihten itibaren davacının davayı 30 gün hak düşürücü süre sona ermeden açtığı anlaşılmıştır. Buna göre mahkemece yanılgılı değerlendirme ve yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi doğru bulunmamıştır..." şeklindedir.

Bu kapsamda 03/08/2023 yangın olayının gerçekleştiği, davanın 13/06/2024 tarihinde açıldığı, olay ile dava tarihi arasındaki zaman dilimi dikkate alındığında yangın olayından makul süre geçtikten sonra gerekli araştırmanın yapılması gerektiği, bu hususun tacir olan davacı yandan bekleneceği, TTK madde 82/7 gereğince 30 günlük hak düşürücü sürenin dolduğu anlaşılmakla; hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ...