İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/274 K.2026/124

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı arasında 24/08/2023 tarihli iskele satışı, sahne sistemi ve parçalarını konu alan satış sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşme gereğince davalı şirketin satın almış olduğu malları bedeli olan 24/08/2023 tarihli iskele satışı, sahne sistemi ve parçalarını konu alan satış sözleşmesi imzalan + KDV tutarını sözleşmede kararlaştırılan tarihlerde müvekkiline ödemeyi taahhüt ettiğini,

sözleşmede ödemelerin açıkça Euro para birimi ile yapılacağının taraflarca karşılaştırıldığı ancak davalının ödemeleri Türk Lirası üzerinden yapmak istemesi üzerine kur farkından dolayı kaynaklanacak olan farkın davalı tarafından karşılanmasına dair protokolle kararlaştırıldığını, imzalanan sözleşme ve protokol gereği ödeme gününde euro 32,00 TL'nin üzerine çıkması durumunda davalıdan kurdan kaynaklı zararın giderilmesinin istendiği ancak davalının bu zararı gidermediğini, bunun üzerine toplam 266.124,92 TL faturanın düzenlenerek gönderildiğini, ancak davalının ödeme yapmadığını,

müvekkilin kesmiş olduğu 5 faturanın 4'ünün davalı tarafından müvekkile iade edildiğini, bunun üzerine .... Noterliğinin ... yevmiye numaralı ve 09/10/2024 tarihli ihtarnamesi ile davalının kestiği iade faturaları kabul etmediğini davalıya bildirdiğini, kur farkından kaynaklı zararın tahsili için ....İcra Müdürlüğü 2024/...

Esas sayılı dosyası ile davalı aleyhine icra takibine geçildiğini, davalının icra takibine itiraz ettiğini, takibin durduğunu, arabuluculuğa başvurulduğunu fakat anlaşmaya varılamadığını belirterek davanın kabulünü, icra takibine yapılan itirazın iptali ile takibin devamını, davalının %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı tarafından dosyaya cevap dilekçesinin sunulmadığı görüldü.

Mahkememiz dosyasının 16/07/2025 tarihli celsesinin 2 numaralı ara kararı uyarınca dosyanın bilirkişiye tevdine karar verildiği, davacının 28/07/2025 tarihli talep dilekçesi ile müvekkiline ait ticari defter ve belgelerinin Dilovası/...'nde olduğunun bildirildiği, mahkememiz dosyasının 09/09/2025 tarihli ara kararı ile ... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak talimat yoluyla bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup, 06/10/2025 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle;" Davacının, ticari defterlerinin HMK.m.222'ye göre delil niteliğinde olup olmadığı hususunun Sayın Mahkemenizin takdirinde bulunduğu,

Taraflar arasında imzalanan protokol gereği, takdiri sayın mahkemenize ait olmak üzere ödenen çeklerin ödeme günündeki T.C Merkez Bankası efektif satış kuru esas alınarak yapılan hesaplamaya göre davalıdan, KDV dahil 244.940,42.-TL kur farklarından dolayı alacaklı olduğu,

Davacının ticari defter kayıtlarına göre ayrıca 148,27 Euro karşılığı 5.494,03.- TL alacaklı olduğu

11.11.2024 tarihi itibarı ile toplam alacağının 244.940,42 + 5.494,03 = 250.434,45.- TL olduğu ,

Davacının ticari defter kayıtlarına ve yapılan kur farkı hesaplamalarına göre, davalının davacıya borçlu olduğu , Davalının borca itirazında haklı olup olmadığının Sayın Mahkemenizin Takdirinde bulunduğu ,..." şeklinde görüş ve kanaatinde bulunulduğu görüldü.

Mahkememiz dosyasının 12/11/2025 tarihli celsesinin 1 numaralı ara kararı uyarınca dosyanın ek rapor alınmak üzere bilirkişiye tevdine karar verilmiş olup, 08/12/2025 havale tarihli bilirkişi ek raporunda özetle;" Kök raporun sonuç bölümünde ve bu raporun değerlendirmeler bölümünde ayrıntılı olarak açıklandığı üzere, tablo halinde sunulan kur farkı hesaplamaları KDV dahil olarak hesaplanmıştır. Davacı Tarafından 03.04.2025 tarih ... nolu fatura karşılığı 127.107.55.-TL tutarlı kur farkı faturası hatalı olup , davacı vekilinin itirazının yerinde olmadığı,

Davacının ticari defter kayıtlarına göre , davalının 148,27.-Euro karşılığı iade faturası düzenlemediği, davacının kök raporda hesaplandığı üzere 244.940,42.-TL kur farkı alacağı ile birlikte 148,27.-Euro alacağı olduğu ,..." şeklinde görüş ve kanaatinde bulunulduğu görüldü.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ GEREKÇE

Dava; davacı ve davalı taraf arasındaki ticari ilişkiden kaynaklı bakiye alacağın ve kur farkı alacağının tahsili için davacı tarafından davalı aleyhine başlatılan .... İcra Müdürlüğünün 2024/... E. Sayılı takip dosyasına yapıla itirazın iptali istemine ilişkindir.

İtirazın iptali davalarında alacaklının, İİK m.67 uyarınca borçlunun süresi içerisinde icra dosyasına yapmış olduğu itirazının, kendisine tebliği tarihinden itibaren bir sene içerisinde genel mahkemelere yapacağı başvuru üzerine genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat etmesi gerektiği hükme bağlanmıştır. Bu süre hak düşürücü nitelikte olup sürenin başlaması için borçlunun itirazının alacaklıya tebliği zorunludur. Huzurdaki davanın süresinde açıldığı görülmüştür.

Mahkememizce taraf delilleri toplanmış, ilgili müzekkere cevapları celbedilmiş, taraflara defter ve belgelerini sunmak üzere süre ve imkan tanınmış, akabinde dosyanın 1 mali müşavir bilirkişisine tevdine; bilirkişiden takdiri mahkemeye ait olmak üzere tarafların ticari defterleri, BA-BS formları, celp edilmiş olan belgeler ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirilmek suretiyle, davacının .... İcra Müdürlüğünün 2024/... E. Sayılı icra takip dosyasında davalıdan alacaklı olup olmadığı, alacaklı ise alacağın tutarı, davalının itirazının yerinde olup olmadığı, davacının takip tarihi itibari ile davalıdan alacaklı olup olmadığı hususlarında rapor tanzim edilmesinin istenilmesine karar verilmiş ve 06/10/2025 tarihli bilirkişi raporu dosyaya kazandırılmıştır.

İlgili raporda "  Davacının, ticari defterlerinin HMK.m.222’ye göre delil niteliğinde olup olmadığı hususunun Sayın Mahkemenizin takdirinde bulunduğu

 Taraflar arasında imzalanan protokol gereği, takdiri sayın mahkemenize ait olmak üzere ödenen çeklerin ödeme günündeki T.C Merkez Bankası efektif satış kuru esas alınarak yapılan hesaplamaya göre davalıdan, KDV dahil 244.940,42.-TL kur farklarından dolayı alacaklı olduğu,

 Davacının ticari defter kayıtlarına göre ayrıca 148,27 Euro karşılığı 5.494,03.- TL alacaklı olduğu

 11.11.2024 tarihi itibarı ile toplam alacağının 244.940,42 +5.494,03 = 250.434,45.- TL olduğu,

 Davacının ticari defter kayıtlarına ve yapılan kur farkı hesaplamalarına göre, davalının davacıya borçlu olduğu , Davalının borca itirazında haklı olup olmadığının Sayın Mahkemenizin Takdirinde bulunduğu , " şeklinde değerlendirme yapıldığı görülmüştür.

Kök raporun dosyaya sunulması akabinde mahkememizce dosyanın ek rapor alınmak üzere bilirkişiye tevdi ile; davacının itirazlarının yerinde olup olmadığı noktasında ek rapor düzenlenmesinin ayrıca davacının takip talebinde kur farkı alacağına ek olarak 148,27 Euro hesap ekstresinden kaynaklanan alacak talebinde bulunduğu görülmekle bu alacağa ilişkin olarak hesaplanan tutarın davalı tarafından iadeye konu edilip edilmediği, davacının defterlerinde kayıtlı olup olmadığının tespit edilmesinin istenilmesine karar verilmiş ve 08/12/2025 tarihli ek rapor dosyaya kazandırılmıştır.

İlgili raporda "  Kök raporun sonuç bölümünde ve bu raporun değerlendirmeler bölümünde ayrıntılı olarak açıklandığı üzere, tablo halinde sunulan kur farkı hesaplamaları KDV dahil olarak hesaplanmıştır. Davacı Tarafından 03.04.2025 tarih ... nolu fatura karşılığı 127.107.55.-TL tutarlı kur farkı faturası hatalı olup , davacı vekilinin itirazının yerinde olmadığı,

 Davacının ticari defter kayıtlarına göre , davalının 148,27.-Euro karşılığı iade faturası düzenlemediği, davacının kök raporda hesaplandığı üzere 244.940,42.-TL kur farkı alacağı ile birlikte 148,27.-Euro alacağı olduğu" şeklinde değerlendirme yapıldığı görülmüştür.

Davacının icra takibine konu etmiş olduğu alacağın temeli vade farkı / kur farkı talebine ve bakiye alacağın tahsiline ilişkin olup, yapılan incelemede; düzenlenmiş faturaların tutarlarının tahsil günü geldiğinde, fatura tarihi ile tahsilat tarihi arasında bir kur farkı oluşması durumunda; iki taraftan hangisinin lehine bir kur farkı oluşmuşsa, bu farktan kaynaklanan tutar fatura edilir. Bu faturaya da kur farkı faturası denir.

Kural olarak bir ticari ilişkide kur farkının talep edilebilmesi için, taraflar arasındaki sözleşmede kur farkına ilişkin açık bir hüküm bulunması veya bu konuda taraflar arasında teamül oluşturacak bir uygulama bulunması gerekir. Somut olayda davacı ve davalı taraf arasında 24/08/2023 tarihinde düzenlenen protokol ile taraflar arasındaki ticari ilişkide kur farkı oluşması durumunda bunun tazmin edileceği hususunda düzenleme yapıldığı görülmüştür.

Davacı da bu kapsamda kur farkından kaynaklı olarak alacağı oluştuğunu iddia etmiş ve bu alacağın tahsili için başlatılan takibe yapılan itirazın iptali isteminde bulunmuştur. Taraflar tacir olup sözleşme hükümleri ile bağlı olduklarından taraflar arasındaki protokol hükümleri de dikkate alınarak davacının kur farkı talep edebileceği kanaatine varılmıştır.

Mahkememizce taraflara defter ve belgelerini sunmak için süre ve imkan tanınmış, gerekli ihtaratlar yapılmış ancak davalı tarafça defter ve belge sunulmamıştır. Davacının defterlerinin incelenmesine ilişkin alınan ve hüküm kurmaya elverişli olduğu değerlendirilen bilirkişi ek raporu ile.

Davacının ticari defter kayıtlarına göre , davalının 148,27.-Euro karşılığı iade faturası düzenlemediği, davacının kök raporda hesaplandığı üzere 244.940,42.-TL kur farkı alacağı ile birlikte 148,27.-Euro alacağı olduğunun tespit edildiği, bilirkişi raporu içeriğinden her ne kadar davalı tarafça, davacının düzenlediği kur farkı faturalarının iade edilmiş olduğu tespit edilmiş ise de; taraflar arasında kur farkının talep edilebileceğinin protokol ile kararlaştırıldığı,

taraflar arasındaki protokol hükümleri dikkate alındığında davacının 244.940,42-TL kur farkı talep edebileceğinin bilirkişi tarafından tespit edildiği bu hali ile davacının bu miktarda alacak iddiasının ve bakiye 148,27-euro alacağının da (bu alacak miktarına ilişkin davalı tarafça bir iade de yapılmadığı tespit edildiğinden) ispatlandığı kanaatine varıldığı,

davalı tarafça da bunun aksi yönde bir delil sunulmadığı görülmekle açıklanan nedenlerle davanın kısmen kabul kısmen reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuş, alacak likit ve belirlenebilir olduğundan davacının icra inkar tazminatı isteminin de kabulü gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · (e-imzalıdır) Hakim ... · (e-imzalıdır)