İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/307 K.2025/919

Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; 04.08.2019 tarihinde sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracıyla seyir halinde iken trafik kazası meydana geldiğini, trafik kazasında araçta yolcu konumunda bulunan müvekkilinin yaralandığını, ... plaka sayılı araç sürücüsü 2918 sayılı K.T.K.‘nın ilgili maddesini ihlal ettiğinden kusurlu olduğunu, müvekkilinin söz konusu trafik kazası nedeniyle yaralandığını ve ... Üniversitesi Hastanesi'nden 07.12.2022 tarihinde alınan Adli Kurul Raporuna göre %15 oranında maluliyeti oluştuğunu, 50.000 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesini talep etmiştir.

Davalı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; davaya konu kazaya ilişkin araçta genişletilmiş kasko poliçesi akdedildiğini, kasko poliçesi kapsamında sağlanan teminat her halükarda ödenmesi gereken bir teminat olmayıp zorunlu mali mesuliyet poliçesinin üstünde kalan zararlar için devreye gireceğini, davacı yan tarafından talep edilen manevi tazminat talebi poliçe teminat kapsamına dahil olmayıp tutar yönünden de fahiş olup davanın reddini talep etmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde; Dava, trafik kazasından kaynaklı manevi tazminat istemine ilişkindir.

Somut olayda; 04.08.2019 tarihinde sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracın karışmış olduğu tek taraflı yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazasında araçta yolcu konumunda bulunan davacının yaralanmasından kaynaklı olarak (kasko) ihtiyari Mali Mesuliyet Sigortası kapsamında 50.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesi istemiyle işbu davanın açılmış olduğu görülmüştür.

Haksız Fiillerden doğan borç ilişkileri Türk Borçlar Kanununun 49. Ve devamı hükümlerinde düzenlenmiş olup 49. Maddenin "(1)Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.

(2)Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür." şeklindeki düzenlemesi ve aynı kanunun Zararın ve kusurun ispatı başlıklı 50. Maddesinin "(1) Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır.

(2)Uğranılan zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak, zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirler." şeklindeki düzenlemesi uyarınca bir haksız fiil sonucunda zarar görenin tazminat isteminde bulunabilmesi için ortada haksız fiilin bulunması, failin kusur olması, talepte bulunan şahısta zararın meydana gelmiş olması ve zarar ile fiil arasında illiyet bağının olması gerekmektedir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1. maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A-1. maddesinde de,

“sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.

Motorlu Kara Taşıt Araçları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre ise, sigortacı, zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçe limitinin dışında (üstünde) kalan miktardan başlayıp, ihtiyari mali sorumluluk sigortası teminat limitine kadar sorumludur.

Yargılama esnasında dosyanın 1 makine mühendisi bilirkişine tevdine karar verilmiş olup dosyaya ibraz edilen raporda özetle;

04.08.2019 günü saat 12:00 sıralarında sürücü ..., yönetimindeki ... plakalı aracıyla ... ili, ... ilçesinde Kastamonu şlş istikametinden ... ili istikametine seyir halindeyken km. 14+600 e geldiği esnada havanın yağışlı, yol zemininin ışlak olması neticesinde aracının direksiyon hakimiyetini kaybederek gidiş istikametine göre yolun sağ tarafında bulunan ağaç ve çalılıklarla kaplı şarampole girerek takla atması sonucu yaralanmalı ve maddi hasarlı bir trafik kazası meydana gelmiştir.

... plakalı araç sürücüsü ...'ın meydana gelen kazada %100 oranında kusurlu olduğu,

... plakalı araçta yolcu olarak bulunan Bahattin Zeren meydana gelen kazada kusursuz olduğu,

Kanaatine varıldığı mahkememize bildirilmiştir.

Anayasanın 5 12, 17, 20 ve 26 maddelerinde kişilik değerlerinin önemini esas alarak bunları ihlal edenlere karşı kişinin korunmasını garanti altına almıştır. Kanun koyucu manevi tazminat davası açılacak halleri MK 240/11, 25, 85 ve devamı maddeleri ile TBK 56 ve 58 maddelerinde düzenlenmiştir. TBK 56 md.si maddesi ise özel nitelikte bir hüküm olup Fiziki (maddi) kişilik değerlerinin yani yaşama hakkı ile vücut bütünlüğünün ihlalinden doğan hallerde manevi zararların tazminini düzenlemiş, anılan maddenin 2.fıkrasında ,ağır bedensel zarar veya ölüm halinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebileceği hüküm altına alınmıştır.

TBK'nın " Manevi Tazminat" başlığını taşıyan 56. Maddesine göre " (1) Hâkim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir.

(2) Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir."

Haksız bir eylem yüzünden çekilen ruhsal eylem ve üzüntüler, o tarihte duyulan ve duyulacağının varlığı kabul edilen olgulardır. TBK'nın 56. Maddesi hükmüne göre hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır.

Bir ceza olmadığı gibi mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasına da amaç edinmemiştir. Tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olacak kadar olmalıdır. 22/6/1966 günlü 7/7 sayılı İBK'nın gerekçesinde takdir olunacak tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir.

Yargılama esnasında dosyaya celp edilmiş olan hasar dosyaları, CBS dosyası, davacı tarafından alınan maluliyet raporu bir bütün olarak incelendiğinde söz konusu raporlar davalıya tebliğ edilerek beyanda bulunulması için süre verilmiş olup mahkememizin işbu dosyası ile benzer mahiyette bulunan ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin 2022/78 Esas, 2024/1375 Karar Sayılı, 11.07.2024 Tarihli "... dosyadaki mevcut tedavi belgelerine göre kaza nedeniyle davacının yaralandığı sabit olup manevi tazminatın niteliği gereğince ayrıca maluliyet oranın tespit edilmesine gerek olmamasına," şeklindeki gerekçeli ilamı da göz önünde bulundurularak yeniden maluliyet raporu alınmasına gerek olmadığı kanaatine varılmıştır.

Davalının kasko poliçesi hükümleri incelendiğinde manevi tazminat bakımından "Manevi tazminat talepleri olay başı ve yıllık toplam ihtiyari mali mesuliyet şahıs başı veya kombine limit teminatının %25'i ile sınırlıdır." şeklinde düzenlemenin yer aldığı, bu kapsamda kombine teminat limitinin 500.000,00 TL olduğu, %25'inin ise 125.000,00 TL'ye tekabül ettiği, davalının sorumlu olduğu maksimum miktarın bu tutar olduğu, davacının talebinin ise bu miktarın altında kaldığı; davacının kazanın meydana gelmesinde herhangi bir kusurunun olmaması,

ZMMS kapsamında dava dışı sigorta şirketinden tahsil edilen bedel de göz önünde bulundurulduğunda talep edilen 50.000,00 TL'nin davacının zenginleşmesine sebebiyet vermeyecek ölçüde olduğu kanaatine varılmış olup emsal mahiyette olan Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2019/4875 Esas, 2020/720 Karar Sayılı, 04/02/2020 Tarihli "...

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 99/1 maddesi ile Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortasının Genel Şartlarının B-2 maddelerinde sigortacının zarar giderim yükümlülüğü, zararın ihbarı ve gerekli belgelerin sigortacıya bildirildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortasının poliçe limiti dahilinde tazminatı ödemekle yükümlü olup, bu sürenin sonunda ödeme yapılmadığı takdirde temerrüt gerçekleşeceği öngörülmüştür.

Sigortacının kısmi ödeme yapması halinde ise, söz konusu ödeme tarihi temerrüt tarihi olarak esas alınacaktır." şeklindeki gerekçeli ilamı da göz önünde bulundurulduğunda davadan önce davalı tarafça herhangi bir ödeme yapılmamış olması sebebi ile davacının davalıya başvuru tarihi olan 07/08/2024+8 iş günlük sürenin son gününün 19/08/2024 tarihine tekabül ettiği, bu hali ile davalının 20.08.2024 tarihinde temerrüde düşmüş olduğu kabul edilmekle bu tarihten itibaren yasal faiz işletilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır