İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/617 K.2026/68

Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle. Müvekkili ile davalı şirket arasında, İstanbul ili ... ilçesi, ...

Mahallesi’nde bulunan müvekkiline ait taşınmazda kullanılmak üzere bir adet asansörün tedarik edilmesi ve kurulmasına ilişkin olarak 11.04.2022 tarihli “Asansör Alım Sözleşmesi” imzalandığını, davalı şirket tarafından tedarik edilen ve kurulan asansör, kısa bir süre içerisinde çok sayıda teknik arıza verdiğini, bu durum asansörün işbu sözleşme ve ilgili teknik standartlara uygun şekilde ifa edilmediğini ortaya koyduğunu, sözleşme konusu asansörün ayıplı ifa edilmiş olmasına rağmen davalı tarafından bu ayıpların giderilmemesi,

yeni sistem kurulumu için yapılan yüksek maliyetli harcamaların karşılanmaması ve zararın telafi edilmemesi nedeniyle, alacak hakkını tahsil etmek amacıyla .... İcra Dairesinin 2025/... Esas sayılı icra takibi başlatıldığını, fakat davalının takibe itiraz ettiğini, açıklanan sebeplerle itirazın iptaline, davalının %20'den az olmamak üzere tazminata hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep etmiştir.

Davalı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; müvekkili tarafından asansör sistemi, Aralık 2022 ayında teslim edildiğini, müvekkili tarafından ortaya konulan eser, asansör sistemi olup niteliği itibariyle sökülüp takılabilir cinsten olduğu (taşınabildiği) için taşınmaz eser niteliğinde olmadığını, davacı iş sahibinin eserde varlığını iddia ettiği ayıplar nedeniyle müvekkiline karşı açabileceği davalar, asansörün teslimi tarihinden itibaren 2 yıl geçmekle zamanaşımına uğradığını, müvekkili tarafından teslim edilen asansörün ayıpsız olduğunu,

Ocak 2023 - Haziran 2023 tarihleri arasındaki aylık bakım ve kontrol hizmeti yine müvekkili tarafından verildiğini, bakım hizmetine ilişkin formlarda her iki tarafın personellerinin imzası bulunduğunu, formların incelenmesinden davacı taraf, asansörlerde bir ayıp ve bozukluk olduğuna ilişkin hiçbir beyan ve şerh düşülmediğini, davacı tarafın uğradığı zararın delili olarak gösterdiği 554.460,00-TL tutarındaki faturanın davacı tarafa değil ...

Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş. unvanlı dava dışı üçüncü bir firmaya düzenlenmiş olduğunu, adı geçen dava dışı firmanın müvekkili ile bir sözleşme ilişkisi olmadığı gibi huzurdaki uyuşmazlık ile ilgisi de anlaşılamadığını, usulüne uygun başlatılmış bir icra takibi mevcut olmadığından davanın, dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddini, mahkeme aksi kanaatte olunması durumunda davanın esastan reddini talep etmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde; Dava, taraflar arasındaki asansör yapım ve montajı hizmet sözleşmesi kapsamında ayıplı ifadan kaynaklı onarım bedelinin tahsili istemiyle başlatılmış olan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Somut olayda; taraflar arasında akdedilmiş olan Asansör Alım sözleşmesi uyarınca davacıya ait Karaköy ... işletmesinin bulunduğu binaya 1 adet asansörün montajının yapılması hususunda anlaşmaya varıldığı, davalı tarafça asansörün montajının yapılması akabinde asansörde ayıpların ortaya çıktığı ve bu ayıpların davalı tarafça giderilmediği iddiasıyla dava dışı 3. Bir firmaya giderildiği ve bu kapsamda yapılan ödemenin davalıdan tahsili istemiyle davalı aleyhine 554.460,00 TL'nin tahsili istemiyle başlatılmış olan .... İcra Dairesinin 2025/... Esas sayılı icra takip dosyasının davalının itirazı üzerine durması sebebiyle işbu itirazın iptali davasının açılmış olduğu görüldü.

Sıfat, dava konusu kılınan sübjektif hakla davanın tarafları arasındaki ilişkiyi ifade eder ve dava dilekçesinde davacı ve davalı olarak gösterilmiş kişilerin maddi hukuk bakımından gerçekten hak sahibi veya yükümlü konumunda bulunup bulunmadığına ilişkin bir kavramdır (Tanrıver, Süha: Medeni Usul Hukuku, C. I, Ankara 2016, s. 512). Davacı tarafta yer alan taraf için aktif dava sıfatı, davalı tarafta yer alan taraf için pasif taraf sıfatından söz edilebilir.

Uygulamada, "sıfat" yerine "husumet" terimi de kullanılmaktadır. Sıfat, dava şartı olmayıp, itirazdır. Çünkü bir kimsenin hak sahibi veya borçlu olup olmadığı davanın esasına girildikten sonra tespit edilebilir. Ancak sıfat bir itiraz olduğundan, hâkim diğer itirazlar gibi taraf sıfatını da dava dosyasından anlayabildiği sürece kendiliğinden nazara alır. Sıfat, davada taraflardan birinin davaya konu subjektif dava hakkının bulunup bulunmadığı ile ilgili bir husustur.

Tarafların sıfatının yargılama sonuna kadar devam etmesi zorunludur. Bu husus mahkemece re’sen göz önünde bulundurulmalıdır. Bir davada, taraflardan birinin, davacı ya da davalı sıfatının (aktif ya da pasif husumet ehliyetinin) olmadığı belirlenirse, artık bu davanın esasının çözümüne girilmeden, davanın husumet yokluğundan reddi gerekir.

Bir kişinin belli bir davada davacı ya da davalı sıfatını haiz olup olmadığı şeklinde nitelendirilen husumetin ileri sürülme zamanı yasa ile kabul edilen bir ilk itiraz olmadığı gibi, davalı tarafından ileri sürülmesi gerekli bir def’î de değildir. Davanın her aşamasında ileri sürülmesi mümkün veya mahkemece vakıf olunduğu takdirde re’sen nazara alınması gerekli hukukî bir durumdur (Kuru, Baki: Medeni Usul Hukuku El Kitabı, C. I, Ankara 2020, s. 331 vd..

Yargıtay HGK, 24/06/2021, E. 2017/1-1270, K. 2021/846 , §§16-17)

Yargılama esnasında tarafların dava ve cevap dilekçesi ekinde ibraz etmiş olduğu deliler ile bildirmiş olduğu deliller celp edilip incelendiğinde; davacı vekili tarafından sunulan 25/11/2025 tarihli beyan dilekçesinde asansördeki ayıpların dava dışı ... Muh. San. Tic. Ltd. Şti. Tarafından giderildiği, bu firmanın yapmış olduğu onarım kapsamında bedelin davacının alt kiracısı - dava dışı ... Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş.

Tarafından ödendiği, zira taraflar arasındaki kira sözleşmesi uyarınca demirbaşların bakım ve onarım giderlerinin ... Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş.

Tarafından karşılanacağının kararlaştırıldığı, henüz davacı tarafından bir ödeme / mahsup yapılmadığı, bir sonraki yıl kira bedelinden mahsup edilmesi noktasında tarafların anlaşmaya vardığının beyan edilmiş olduğu görülmekle işbu dava tarihi, davaya dayanak icra takip tarihi itibari ile davacı tarafından asansör onarım hizmetine ilişkin ödenen herhangi bir bedel olmadığı gibi dava dışı alt kiracı ... Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş.

Tarafından ödenen bedelin davacı ile aralarındaki iç ilişki kapsamında mahsubu / temlikinin de söz konusu olmadığı, bu hali ile davacının işbu davayı açmakta aktif husumetinin bulunmadığı kanaatine varılmakla davanın aktif husumet yokluğundan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır