İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/96 K.2026/132

Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA VE TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili firmasının yurtiçi ve yurtdışı kargo taşımacılığı alanında hizmet verdiğini, davalı ...Ltd.

Şti. talepleri üzerine verilen kargo hizmeti neticesinde müvekkili şirketinin davalıdan 125.762,18 TL tutarında alacağı bulunduğunu, müvekkili şirketinin davalıya ait taşıma işlemlerini gerçekleştirdiğini, bu taşıma ilişkisi sonucu karşı tarafın ödemesi gereken hizmet bedeli borcu doğduğunu, davalının borcunu ödemediğini, borcun tahsili için İstanbul ...İcra müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyasında takip başlatıldığnı, davalının takibe itiraz ettiğini, açıklanan nedenlerle ve fazlaya ilişkin tüm dava ve talep hakları saklı kalmak kaydı ile davalının haksız ve kötüniyetli borca, masrafa, faize, yetkiye ve tüm ferilerine itirazlarının iptaline, davalı aleyhine %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

SAVUNMA VE KARŞI TALEP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin, davacı firma ile 2009 yılından beri çalışmakta olduğunu ve bugüne kadar da hiçbir şekilde sorun yaşanmadığını, somut olayda, müvekkilinin Brezilya'da katılacağı fuarda sergilemek için numunelerini davacı firmaya teslim ettiğini, 4 koli navlun fiyatı için 1.125,89 € olarak anlaştıklarını, ancak daha sonra bu bedelin 4 katı tutarında bir fatura kesildiğini, yazışmalar ile de sabit olduğu üzere davaya konu bedelin gümrük yansıtma bedeli olduğunu, dava konusu bedelin sadece Brezilya gönderimine ilişkin olup davacının dava dilekçesi ekinde sunduğu başkaca şehirlere yapılan ilişkin gönderimlerin olmadığını, müvekkilinin,

davacıya defalarca anılan fatura detayları hakkında bilgi verilmesi için e-posta göndermişse de maalesef hiçbir açıklayıcı geri dönüş olmadığını, yansıtma olduğu belirtilen gümrük vergisi için kesilen faturalar ve ödeme dekontları da hiç paylaşılmadığını, açıklanan ve fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla haksız ve yersiz davanın reddine, davacının haksız ve kötüniyetli takibi sebebi ile red olunan meblağın %20'sinden aşağı olmamak üzere vekil edene kötüniyet tazminatı ödenmesine, yargılama harç ve giderleri ve avukatlık ücretinin davacıya yüklenilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Deliller; Dosya mevcudu, cevap dilekçesi, müzekkere cevapları, bilirkişi raporları ve İstanbul... İcra müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasıdır.

Mahkememizin 12/05/2025 tarihli ön inceleme duruşması ile dosyanın Taşımacılık uzmanı bilirkişiye tevdii ile, bilirkişi tarafından dosya üzerinde yapılacak inceleme sonucu lüzum görülmesi halinde ise davacı adresinde yerinde yapılacak inceleme sonucu, 29/08/2024 olan takip tarihi itibariyle davacının davalıdan taşıma hizmetinden / sözleşmesinden kaynaklı alacağının bulunup bulunmadığı, varsa miktarı konusunda rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiştir.

Mahkememiz dosyasına 19/08/2025 tarihli bilirkişi raporu ibraz edilmiştir.

Raporda özetle;" İnceleme, Tespit Ve Değerlendirmeler:

Taraflar arasında (... Ltd. Şti. ile ...Ltd. Şti.) 11.03.2009 tarihinde konusu “Özel Kargo Taşımacılığı” olan sözleşme imzalanmış olup sözleşme dava dosyasına sunulmuştur.

Davacı tarafından dava dosyasına sunulan taşıma belgeleri ve cari hesap ekstresi incelendiğinde; davacı taşıma firmasının davalı göndericiye firma adına kargo taşımacılığı yapıldığı, taşınan tüm kargoların alıcılarına teslim edildiği tespit edilmektedir. Davaya konu olan Türkiye — Brezilya arasında yapılan taşımacılığın dışında kalan diğer taşımacılıkların taşıma ücretinin davalı gönderici tarafından ödendiği tespit edilmiştir.

Davaya konu taşıma ücreti ödenmeyen taşımacılık;

Gönderi Takip No : ...

Çıkış Ülkesi : Türkiye

Varış Ülkesi : Brezilya

Gönderici : ...

Alıcı :...

Kap Adedi : 4 Kap

Terazi Ağırlığı :40,00 kg

Hacimsel Ağırlığı :72,00 kg

Çıkış Tarihi : 29/09/2023

Teslim tarihi : 09/10/2023

Hizmet Türü : ... (Ekonomik Servis)

Davalı firma tarafından dava dosyasına sunulmuş e posta yazışmalarının delil olarak değerlendirilip değerlendirilmeyeceği tamamen Sayın Mahkemenin taktirinde olmak üzere; davalı gönderici firma davacı taşıma firmasına fatura detayını sormuştur.

Davacı taşıma firması, davalı tarafa düzenlenen faturanın gümrük vergisi yansıtma bedeli olduğunu beyan etmiş olmasına rağmen davacı taşıma firması tarafından ödenen gümrük vergisinin detayını ve evraklarını davalı göndericiyle paylaşmadığı tespit edilmiştir.

Davalı gönderici firma; davacı taşıyanın düzenlediği faturaya istinaden yaptığı açıklama; “gümrük beyannameleri incelendiğinde, davacı tarafından mal değerinin gerçeğe aykırı olarak ve hatalı şekilde beyan edildiği tespit edilmiştir. Zira ekte paylaşılan formlardan "... (BRL): 21.896,55” şeklinde bir tutar yazılmıştır. Mal değeri 28,10 BRL ancak nakliyesi ödenenin yaklaşık 4 katı olarak (4285 USD / RS21.896,55) beyan edilmiştir. Ne tutar ne tutarın vekil edene Ssorulmaması ne de vekil edenin onayının hiçbir şekilde alınmaması kabul edilemez. Davacının hatalı ve kusurlu işleminin sonuçları, vekil edene yansıtılamaz” şeklindedir.

Davalı gönderici firma Türkçe diline çevirisi yapılmamış gümrük belgelerini dava dosyasına sunmuştur.

Yurt dışına gönderilen kargolarda; taşıması yapılan kargo içinde bulunan emtia için varış ülkesinde gümrük vergi çıkarılması durumunda; varış ülkesinde çıkan gümrük vergisini taşıma firmasının ödeyip bu gümrük vergisini göndericiye yansıtması rutin taşımacılık sektöründe uygulanan bir yöntemdir. Davalı taraf, davacı taşıma firmasının “gümrük beyannameleri incelendiğinde, davacı tarafından mal değerinin gerçeğe aykırı olarak ve hatalı şekilde beyan edildiğini” beyan etmiştir.

Davacı taşıma firmasının gümrük beyannamesinde hata yapmasından dolayı davalı göndericinin fazladan ödeyeceği gümrük vergisinden davalı göndericinin sorumlu olmayacağı kanaatine ulaşılmıştır.

Davacı taşıma fir ın; davaya konu Türkiye — Brezilya arasında taşınan 4 kap, 62 kg emtianın varış ülkesinde ödediğini iddia ve beyan ettiği gümrük vergisi detayını ve gümrük vergisi ödeme dekontunu dava dosyasına sunmaması halinde; davalı taşıma firmasının davalı taşıma firmasından “gümrük vergisi” talep edemeyeceği kanaatine ulaşılmıştır.

Sonuç;

Sayın Mahkemenin görevlendirmesi gözetilerek; dosya içerisinde yer alan tüm bilgi, belge ile değerlendirmedeki hususlar sonucunda:

1- Davacı taşıma firmasının davalı gönderici firmaya düzenlediği 30.10.2023 tarih ve... numaralı 125.762,18 TL tutarındaki faturanın davalı tarafından 29.09.2023 tarihinde Brezilya ülkesine gönderdiği 4 kap kargo için düzenlenen gümrük vergisi yansıtma faturası olduğu,

2- Yurt dışına gönderilen kargolarda; taşıması yapılan kargo içinde bulunan emtia için varış ülkesinde gümrük vergi çıkarılması durumunda; varış ülkesinde çıkan gümrük vergisini taşıma firmasının ödeyip bu gümrük vergisini göndericiye yansıtması rutin taşımacılık sektöründe uygulanan bir yöntem olduğu,

3- Davalı göndericinin “gümrük beyannameleri incelendiğinde, davacı tarafından mal değerinin gerçeğe aykırı olarak ve hatalı şekilde beyan edildiğini” iddia ettiği için davacı taşıma firması tarafından kendilerine yansıtılan vergiyi ödemek istemediği,

4- Davacı taşıma firmasının; davaya konu Türkiye — Brezilya arasında taşınan 4 kap, 62 kg emtianın varış ülkesinde ödediğini iddia ve beyan ettiği gümrük vergisi detayını ve gümrük vergisi ödeme dekontunun dava dosyasına sunmaması halinde; davalı taşıma firmasının davalı taşıma firmasından “gümrük vergisi” talep edemeyeceği " görüş ve kanaatine varılmıştır.

Mahkememizin 15/09/2025 tarihli duruşma zaptı ile davacının kök rapora yönelik itirazları ile itiraz dilekçesi ekinde örneklerini sunduğu evraklar incelenerek ek rapor düzenlenilmesi için dosyanın aynı bilirkişiye tevdine karar verilmiştir.

Mahkememiz dosyasına tarihli bilirkişi ek raporu ibraz edilmiştir.

Ek raporda özetle;" DEĞERLENDİRME:

Dava dosyasına sunulan kök raporda; taraflar arasında taşımacılık sözleşmesi yapıldığı, davacı taşıma firmasının davaya konu taşımacılığı gerçekleştirip dava dışı alıcısına teslim ettiği, yurt dışına gönderilen kargolarda; taşıması yapılan kargo içinde bulunan emtia için varış ülkesinde ek gümrük vergi çıkarılması durumunda; varış ülkesinde çıkan ek gümrük vergisini taşıma firmasının ödeyip bu gümrük vergisini göndericiye yansıtması rutin taşımacılık sektöründe uygulanan bir yöntem olduğu tarafımca belirlenmişti.

Davalı gönderici firma; dava dosyasına sunduğu cevap dilekçesinde “Somut olayda ise vekil eden, Brezilya'da katılacağı fuarda sergilemek için numunelerini davacı firmaya teslim etmiş ve 4 koli için navlun fiyatı 1.125,89€ olarak anlaşmıştır. Ancak daha sonra bu bedelin 4 katı tutarında bir fatura kesilmiştir. Yazışmalar ile de sabit olduğu üzere davaya konu bedel gümrük yansıtma bedelidir” beyanında bulunmuştur.

Uzmanlık alanımın taşımacılık olması nedeniyle; davaya konu taşımacılığın davacı taşıma firması tarafından yapılmış olduğu ve dava dışı alıcıya teslim edildiği tespit edilmekle birlikte taraflarca dava dosyasına sunulan belgelerden Türkiye'den Brezilya ülkesine taşınan ürüne ait Brezilya gümrüğünde yapılan ek vergilendirme belgeleri tutarı tarafımca tespit edilememiş olup Sayın Mahkemenin taktir etmesi durumunda uzmanlık alanı gümrük vergileri olan bilirkişi tarafından net tespit yapılabileceği konusu Sayın Mahkemenin taktirine sunulmuştur.

Sonuc Ve Kanaat

Sayın Mahkemenin EK görevlendirmesi gereği KÖK rapora vaki beyan ve itirazlar incelenmiş ve değerlendirilmiş olup;

Kök rapordaki teknik tespit ve değerlendirmelere ilaveten;

1- Uzmanlık alanımın taşımacılık olması nedeniyle; davaya konu taşımacılığın taraflar arasında yapılan taşımacılık sözleşmesi kapsamında, davacı taşıma firması tarafından yapılmış olduğu ve dava dışı alıcıya teslim edildiği, yurt dışına gönderilen kargolarda; taşıması yapılan kargo içinde bulunan emtia için varış ülkesinde ek gümrük vergi çıkarılması durumunda; varış ülkesinde çıkan ek gümrük vergisini taşıma firmasının ödeyip bu ek gümrük vergisini göndericiye yansıtmasının rutin taşımacılık sektöründe uygulanan bir yöntem olduğu tespit edilmekle birlikte;

Taraflarca dava dosyasına sunulan belgelerden Türkiye'den Brezilya ülkesine taşınan ürüne ait Brezilya gümrüğünde yapılan ek vergilendirme belgeleri ve tutarı uzmanlık alanım dışında olması nedeniyle tarafımca tespit edilememiş olup Sayın Mahkemenin taktir etmesi durumunda uzmanlık alanı gümrük vergileri olan bilirkişi tarafından net tespit yapılabileceği konusunun Sayın Mahkemenin taktirinde olduğu " görüş ve kanaati bilidirilmiştir.

Mahkememizin 08/12/2025 tarihli duruşma zaptında; Dosyanın Gümrük Mevzuatı ve Uygulamaları uzmanı bilirkişiye tevdii ile, dosya kapsamı 23/11/2025 tarihli Taşımacılık Uzmanı ek raporu ve taraf vekillerinin rapora yönelik beyan / itirazları incelenerek; Dava konusu emtia taşıması için varış ülkesi olan Birezilya da ek gümrük vergisi alınıp alınmadığı, alınmış ise ne kadar alındığı, ek gümrük vergisinin hangi beyan esas alınarak belirlendiği, bu bedelin kim tarafından karşılandığı hususlarında rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiştir.

Mahkememiz dosyasına 13/01/2026 tarihli bilirkişi raporu ibraz edilmiştir.

Raporda özetle;" Gümrük Mevzuatı Yönünden yapılan Değerlendirme:

Uluslararası taşımacılıkta gümrük vergisinin nihai sorumluluğu, taşıma sözleşmesinden değil, satım sözleşmesinde belirlenen teslim şekillerinden (Incoterms) kaynaklanır. Taşıyıcı firmalar kural olarak gümrük vergisinin borçlusu olmayıp, teslimin gecikmemesi ve operasyonel zorunluluklar nedeniyle varış ülkesinde gümrük vergisini geçici olarak ödeyerek ihracatçıya veya ithalatçıya yansıtabilmektedir. Bu uygulama, özellikle ekspres kargo taşımalarında yerleşik ticari teamül niteliğindedir ve avans ödeme/masraf yansıtması kapsamında değerlendirilir.

Gümrük uygulamalarında ithal eşyanın gümrük kıymeti CIF esasına göre belirlenmekte olup, navlun bedeli zorunlu kıymet unsurudur. Ticari veya proforma faturada navlun bedelinin beyan edilmemesi halinde Brezilya Gümrüğü, eksik beyan nedeniyle re'sen kıymet belirleme yoluna gitmiş ve emsal navlun bedeli tespit yöntemi ile gümrük vergisini bu tutar üzerinden hesaplamış olabilir. Bu uygulama, taşıyıcının hatasından kaynaklanmış olmayabileceği, yerel gümrük idaresinin ulusal mevzuatından kaynaklı idari bir işlem olabilir.

Dosya kapsamına ibraz edilen belgelerin açık kaynak üzerinden yapılan incelemesinde; Sunulan evrakların FedEx Express tarafından düzenlenen vergi/harç döküm belgesi ile DARF (Federal Vergi Tahsilat Makbuzu) ve GNRE (Eyalet Vergisi - ICMS Tahsilat Belgesi) olduğu anlaşılmıştır. Söz konusu belgeler, ithalata konu eşya nedeniyle hesaplanan ithalat vergileri ve eyalet vergilerinin tahsil edilerek ödendiğini göstermekte olup, eşyanın gümrük rejimi, GTİP bilgisi, menşe, beyan sahibi, beyan tarihi, tescil numarası ve muayene sonuçları gibi unsurları içeren bir gümrük beyannamesi (ithalat beyannamesi) niteliği taşımamaktadır. Bu itibarla, dosyada mevcut belgelerin gümrük beyannamesi olarak kabul edilmesi mümkün olmayıp, yalnızca vergi tahsilatına ve ödemenin yapıldığına ilişkin mali belgelerdir.

Yukarıda arz ve izahına çalıştığımız nedenlerle, dava dosyasındaki bilgi ve belgeler doğrultusunda;

1. Dosyada yer alan ...vergi/harç dökümü, DARF ve GNRE belgelerinin incelenmesinde; dava konusu emtianın Brezilya'ya ithali sırasında ... tarafından toplam RS 21.567,71 tutarında vergi ve harç ödendiği anlaşılmaktadır. Ancak dosya kapsamında Brezilya gümrük idaresince tescil edilmiş bir gümrük beyannamesi ibraz edilmediğinden, söz konusu vergilerin hangi resmi gümrük beyanı esas alınarak belirlendiği tespit edilememektedir. Bununla birlikte, ithalat işlemi kapsamında Brezilya gümrük idaresi nezdinde bir beyannamenin oluşturulduğu ve bu beyannameye istinaden vergilerin ... aracılığıyla ödendiğinin kuvvetle muhtemel olduğu değerlendirilmiştir.

2. Her ne kadar davaya konu gönderilerin beyan edilen eşya kıymeti 5,50 USD olsa da, vergi matrahının oluşturulmasında eşyanın CIF kıymetinin esas alınması genel bir uygulamadır...tarafından düzenlenen belgelerde 21.896,55 RS (yaklaşık 4.285,04 USD) tutarında navlun kıymeti beyan edilmiş; vergi hesaplamalarının, taşıyıcı firma tarafından beyan edilen eşya bedeli ile navlun üzerinden oluşturulan CIF kıymeti esas alınarak yapıldığı anlaşılmıştır. Ancak, Brezilya ulusal gümrük mevzuatına göre tespit edildiği belirtilen 21.896,55 RS tutarındaki emsal navlun bedelinin hangi yöntemle belirlendiğine ilişkin dosya kapsamında herhangi bir bilgi veya belgeye ulaşılamamıştır.

3. İbraz edilen dekontlardan da tespit edildiği üzere, vergilerin ...Express aracılı ödendiği sabit olmakla birlikte, uluslararası hızlı kargo taşımacılığı yapan...'in, göndericiden açık bir yetki veya teyit almaksızın ithalata ilişkin vergileri ödeyip bu bedelleri gönderen firmaya yansıtabilmesi, ancak taraflar arasındaki taşıma sözleşmesi, genel işlem şartları veya teslim şekli ile bu yönde açık bir yetkilendirme bulunması hâlinde mümkündür. Dosya kapsamında böyle bir yetkilendirmenin varlığına belgelerde veya mail yazışmalarında rastlanılmamıştır.

4. Genel kural olarak, uluslararası taşıyıcının, gönderici veya beyan sahibinden açık bir teyit ya da sözleşmesel yetki almaksızın ithalata ilişkin vergileri ödememesi gerektiği, mahkeme dosyasında yer alan yazışmalarda da bu yönde bir teyidin bulunmadığı, bu nedenle yansıtma faturasının hukuki bağlayıcılığının takdirinin Sayın Mahkeme'ye ait olduğu " değerlendirme ve tespitleri yapılmıştır.

GEREKÇE

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, Dava. "Açık hesaptan kaynaklanan alacak 135.263,08 TL " açıklamalı olarak 135.263,08 TL asıl alacak bedeli üzerinden 29/08/2024 tarihinde İstanbul ... İcra müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında davacı tarafından başlatılan takibe, davalının itirazı üzerine ikame olunan itirazın iptali davası olduğu görülmüştür. Dava dosyasındaki bilgi belgeler, dosyaya ibraz edilen raporlar ve icra dosyası birlikte değerlendirildiğinde.

Dava konusu emtianın Brezilya'ya ithali sırasında... tarafından toplam R$ 21.567,71 tutarında vergi ve harç ödendiği, ancak dosya kapsamında Brezilya gümrük idaresince tescil edilmiş bir gümrük beyannamesi ibraz edilmediğinden, söz konusu vergilerin hangi resmi gümrük beyanı esas alınarak belirlendiği tespit edilemediği, bununla birlikte, ithalat işlemi kapsamında Brezilya gümrük idaresi nezdinde bir beyannamenin oluşturulduğu ve bu beyannameye istinaden vergilerin ... aracılığıyla ödendiğinin kuvvetle muhtemel olduğunun değerlendirildiği,

her ne kadar davaya konu gönderilerin beyan edilen eşya kıymeti 5,50 USD olsa da, vergi matrahının oluşturulmasında eşyanın CIF kıymetinin esas alınması genel bir uygulama olduğu, FedEx tarafından düzenlenen belgelerde 21.896,55 R$ olduğu, yaklaşık 4.285,04 USD tutarında navlun kıymeti beyan edildiği, vergi hesaplamalarının, taşıyıcı firma tarafından beyan edilen eşya bedeli ile navlun üzerinden oluşturulan CIF kıymeti esas alınarak yapıldığı,

ancak, Brezilya ulusal gümrük mevzuatına göre tespit edildiği belirtilen 21.896,55 R$ tutarındaki emsal navlun bedelinin hangi yöntemle belirlendiğine ilişkin dosya kapsamında herhangi bir bilgi veya belgeye sunulmadığı, ibraz edilen dekontlardan da tespit edildiği üzere, vergilerin...Express aracılı ödendiği, uluslararası hızlı kargo taşımacılığı yapan ...'in, göndericiden açık bir yetki veya teyit almaksızın ithalata ilişkin vergileri ödeyip bu bedelleri gönderen firmaya yansıtabilmesi, ancak taraflar arasındaki taşıma sözleşmesi,

genel işlem şartları veya teslim şekli ile bu yönde açık bir yetkilendirme bulunması hâlinde mümkün olabileceği, dosya kapsamında böyle bir yetkilendirmenin varlığına belgelerde veya mail yazışmalarında rastlanılmadığı, genel kural olarak, uluslararası taşıyıcının, gönderici veya beyan sahibinden açık bir teyit ya da sözleşmesel yetki almaksızın ithalata ilişkin vergileri ödememesi gerektiği, mahkeme dosyasında yer alan yazışmalarda da bu yönde bir teyidin bulunmadığı tespit edilmekle, bilirkişi raporunun denetime uygun hüküm kurmaya elverişli olduğu göz önüne alınarak,

sabit görülmeyen davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır