İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/1044 K.2019/587

İstanbul ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 07/02/2019 Tarih ... Esas, ... Karar sayılı görevsizlik kararı ile mahkememize gönderilen davanın yapılan açık yargılamaları neticesinde,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Tarsus ... SHM ... Esas sayılı izale şuyu davası neticesi müvekkilinin taşınmazdaki hissesinin satılarak paraya çevrilmesine karar verildiğini, karar gereğince ...SHM satış memurluğunun 2003/13 satış numaralı dosyası ile müvekkilinin payına ayrılan 20.342,00 TL nın ...

Vakıflar Bankası şubesine yatırılmasına karar verildiğini, müvekkilinin parayı almaya gittiğinde paranın başka bir şahsa ödenmiş olduğunu öğrendiğini, sahte kimlikle müvekkilinin kardeşine yapılan ödemede banka kusurlu bulunduğunu, ...

Ağır Ceza Mahkemesince...Esas sayılı dosyası ile halen şüpheli hakkında Ceza davası derdest olduğunu, bankalar kusurlu olmasa bile kusursuz sorumluluk prensiplerine göre yaptıkları işlemlerde ve başkalarına verdikleri zarardan sorumlu olduklarını, 30/05/2012-22/01/2013 tarihli ihtarnamelerle davalı bankaya müracaatta bulunmuş olup bugüne kadar herhangi bir cevap verilmediğini,

davalı tarafın özen göstermeden yanlış ödeme sebebiyle müvekkiline zarar verdiğinden yukarıda yazmış oldukları müddeabih miktarının tahsili ile müvekkilinin uğradığı müspet ve menfi zararlar yönünden fazlaya bağlı haklarının mahfuz kalması şartıyla tahsiline olay tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasını talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle davanın zamanaşımı nedeniyle reddi gerektiğini, ...

03/01/2005 tarihinde şubeye başvurarak nüfus cüzdanını ve adına açılmış satış dosyasına ilişkin mevduat hesap cüzdanını ibraz ederek ilgili meblağın tarafına ödenmesini talep ettiği, şubece ilgilinin kimlik belgesi ve mevduat cüzdanındaki bilgiler ile mahkeme kararı ve 2003/13 sayılı satış dosyasından gönderilen talimatlarda yer alan bilgiler birbiriyle teyit edilmiş tediye fişine ilgilinin imzası alınarak telefon numarası ve kimlik fotokopisi de fişin arkasına eklenmek suretiyle ödeme işlemi yapıldığını, müvekkili bankanın yapılan ödemede hiçbir kusurunun olmadığını,

bu kadar süre geçtikten sonra davacının kardeşi hakkında şikayetçi olması ve zararının tazmini ise sadece müvekkili bankanın talep etmekte olmasının anlaşılamadığından bahisle davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, ticari nitelikteki havale sözleşmesinden kaynaklanan alacak davasıdır. Davacı; davalı tarafın özen göstermeden yanlış ödeme sebebiyle uğradığı müspet ve menfi zararlar yönünden fazlaya bağlı haklarının saklı kalması şartıyla davayı açmıştır

Görevsiz mahkemece dosya bankacı bir bilirkişiye verilmiş, bilirkişi 21/ 07/2014 tarihli dosyaya sunduğu raporda ...SHM nin...sayılı satış dosyasına göre ...Mahallesi, ... ada, ... parseldeki gayrimenkulün 18/12/2003 günü 714.200,00 TL sına ... vekili Av... a ihale edildiği, satış sonrasında davacı ...adına ...

Bankası T.A.O Tarsus şubesi nezdinde bir hesaba hissesine düşen 20.342,00 TL yatırılmasına karar verildiği , bu bağlamda , yazılı talimata istinaden 29/04/2004 tarihinde Türkiye ...T.A.O ...

Şubesi nezdinde... adına ...nolu 20.342,00 TL tutarlı vadeli tasarruf mevduatı hesabı açıldığı, ...adına açılan ...nolu mevduat hesabının bakiyesi 03/01/2005 tarihinde faizi ile birlikte toplam 22.252,00 TL olarak kendisinin... olarak tanıtan şahsa ödendiği, 03/01/2005 tarihli "tediye" fişinin üzerinde ... e atfen atılı bir adet imza ve para dökümlerinin bulunduğuna ilişkin görüş ve kanaat bildirmiştir.

Davacı...in söz konusu parayı kendisinin almadığını, işleme konu nüfus cüzdanının kendisine ait olmadığını iddia etmesi üzerine yapılan incelemede; para çekme işleminde kullanılan nüfus cüzdanı üstünde bulunan fotoğrafın gerçek hesap sahibi davacı...in ağabeyi ...e ait olduğunu belirttiği, bu durumda ... isimli kişinin ...e ait 22.252,00 TL sını 03/01/2005 tarihinde düzenlediği sahte nüfus cüzdanı ile davalı bankanın adı geçen şubesinden çektiği, dosyalardaki kanıtlardan açık ve net şekilde anlaşılmakta olduğu,

davalı bankanın adı geçen şubesinde davaya konu usulsüz işlemi yapan personelin sahte nüfus cüzdanı ibraz eden...n doğum tarihi ( ... ) , hesabın gerçek sahibi...in doğum tarihinin ( 1950 ) yakın olması nedeniyle yaş grubu olarak şüphelenmediğinin anlaşıldığı,...in işleme konu " tediye " fişi üzerine ...ere atfen attığı sahte imzayı, hesabın sahibi...e ait örnek imza olmadığı için işlemi yapan banka çalışanının imzalarını karşılaştırma şansı bulunmadığını,

usulsüz işleme konu sahte nüfus cüzdanında T.C kimlik numarası uygulaması Türkiye Cumhuriyeti tabiyetindeki gerçek kişiler için 01/11/2006 tarihinden itibaren geçerli olduğu göz önüne alındığında, davalı banka personelinin nüfus cüzdanını ibraz eden kişinin T.C kimlik kontrolü yapma imkanının da bulunmadığını, dava dosyasında bulunan ve usulsüzlüğe konu nüfus cüzdanının fotokopi olduğu,

fotokopi üzerindeki resim üzerinde soğuk damga bulunup bulunmadığının anlaşılmadığını, bu konuda davalı bankanın işlemi yapan çalışanını bu aşamada kusurlu davranışından bahsedilemeyeceğini anlatım bulan nedenlerden dolayı davalı bankanın söz konusu dolandırıcılık eyleminde kusurlu olmadığını bildirmiştir.

Bu rapora davacı tarafça itiraz edilmesi üzerine bu kez görevsiz mahkemece bankacılık konusunda uzman 3 kişilik heyete dosya tevdi edilmiştir. Bilirkişiler dosyaya sundukları 29/02/2016 tarihli raporda söz konusu dolandırıcılık eyleminde tam anlamda kusurlu sayılmayabileceği bu tür işlemlerde imza örneğinin olmamasının ek tedbir almayı gerektirebileceği buna karşılık ek tedbir olarak vergi kimlik numarası ve yahut noterden onaylı imza sirküleri talep edildiğinde bu kişinin dolandırıcılık eyleminde zorlanabileceği ve bankaların kusursuz sorumluluk halinde bile gözetmeleri gereken özeni yeterince gösterilmediği hususunda davalı bankanın anılan bedelin tazmini ve usulsüzlüğü yapan... den tahsil etmesi gerektiğini bildirmişlerdir.

Toplanan deliller, Tarsus ... SHM nin ... Esas sayılı dosyası, Tarsus ... AĞCM nin... Esas sayılı dosyası, Bankacılık konusunda uzman 3 kişilik heyetten alınan en son rapor ve tüm dosya kapsamı ile ... isimli kişinin davacı ... ait 20.342,00 TL nin 03/01/2005 tarihinde düzenlediği sahte nüfus cüzdanı ile davalı bankanın adı geçen şubesinden çektiği anlaşılmaktadır.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davalı bankanın kusuru yönünden incelendiğinde bankalar, B.K nun 99/2 maddesine göre tabi kuruluşlardır, ayrıca davalı banka adam çalıştıran sıfatı ile de sorumludur. Bilindiği gibi adam çalıştıranın sorumluluğu bir kusur sorumluluğu olmayıp, olağan sebep sorumluluğudur. Burada yasa koyucu bankalara genel nitelikte objektif bir özen yükümlülüğü, bir gözetim ödevi yüklemiştir.

Birer itimat kurumları olan bankalar, aldıkları mevduatları sahtecilere karşı özenle korumak zorundadırlar. Bu konuda objektif özen borcunun gereği olarak hafif kusurlarından dahi sorumludur. Adam çalıştıranın özen sorumluluğu gereği olarak davalı banka, adam çalıştıranın çalışanın kendisine verilen işin yapılması sırasında başkalarına verdiği zararı gidermekle yükümlü olduğu, davalı bankanın sorumluluktan kurtulacak delilleri mahkemeye sunmadığı,

kusursuz sorumluluk gereği davacının zararını tazminle yükümlü bulunduğu sonucuna varılmış, alınan en son tarihli bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere davalı bankanın kusursuz sorumluluk halinde bile göstermesi gereken özeni yeterince gösteremediğinden davalı bankanın 20.342,00 TL nin 03/01/2005 tarihinden itibaren yürütülecek yasal faizi ile birlikte davacıya verilmesi yönünde karar vermek gerekmiş ve aşağıda şekilde hüküm kurulmuştur.