İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/439 K.2022/389

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile davalı arasında ticari ilişki bulunduğunu ve müvekkilinin davacıya 2018 yılında yaklaşık 170 ton mandalina satarak 22.09.2018 tarihli alım/satım mukavelesinin düzenlendiğini, davalının müvekkiline ... ... şubesine ait ... seri numaralı 140.000 TL bedelli 25.10.2019 keşide tarihli çek verdiğini, çekin vadesinde karşılıksız kalması ile davalı aleyhine .... İcra Müdürlüğü 2020/... E sayılı dosyası icra takibi yaptığını, davalının süresi içerisinde borca itiraz ederek, takibin durduğunu ifade ederek, İtirazın iptali ile takibin devamını, Davalının %20'tan aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesini, Yargılama masrafları ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Davaya konu çeke karşılık davacıya.

28.01.2019 düzenleme, 19.06.2019 vade tarihli keşidecisi ... ..., lehdarı ... olan 70.000 TL'lik bono ve 28.01.2019 düzenleme, 30.05.2019 vade tarihli keşidecisi ... ..., lehdarı ... olan 70.000TL'lik bononun verildiği ve bono bedellerinin davacıya ödendiğini, bonoların asıllarının müvekkilinde olduğu ve dosyaya sunulduğunu, davacının, teslim aldığı bonolara karşılık, icra takibine ve davaya konu çeki müvekkili şirkete iade etmesi gerekirken etmediği gibi süresi içerisinde çekle ilgili işlem yapmamasının da, bono bedellerini tahsil etmesinden kaynaklandığını, Müvekkili şirket ile davacı arasındaki tek ilişkin,

mandalina alım satım sözleşmesi olduğu ve Bonoları, davacıya teslim eden kişinin ise; şirketin İzmir'deki işlerini takip eden kişi olduğu, Davacının, kötü niyetli olarak, bedelini aldığı ürün bedellerini tekrar müvekkilinden talep ettiğini, Davacıya ödenen bono bedelleri ile çek bedelleri aynı olması münasebeti ile davacının bu ürün bedelinin tamamını aldığının delili olduğunu beyanla; davanın reddi ile kötü niyet tazminatı ile yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasını talep etmiştir.

DELİLLER

Arabuluculuk Son Tutanak örneği, ... A.Ş.'ne yazılan müzekkereye cevap verildiği, ... seri nolu 140.000,00 TL bedelli 25/10/2019 keşide tarihli çek örneği, 22/09/2018 tarihli alım satım mukavele örneği, davacının satışa konu mandalinaları teslim ettiğini gösteren kantar fişlerinin dosyamız arasında olduğu görüldü.

Davalı tarafından sunulan 28.01.2019 düzenleme, 19.06.2019 vade tarihli keşidecisi ... ..., lehdarı ... olan 70.000 TL'lik bono ve 28.01.2019 düzenleme, 30.05.2019 vade tarihli keşidecisi ... ..., lehdarı ... olan 70.000TL'lik 2 adet bono suretinin dosyamız arasında olduğu görüldü. Bonoların arka yüzlerinde ... imzasının bulunduğu ve ... Bankası A.Ş. ... Şubesinin kaşesinin vurulmuş olduğu görüldü.

... İcra Müdürlüğünün 2020/... Esas sayılı dosyasının gönderilmiş olduğu görüldü.

... A.Ş.'ne yazılan müzekkereye cevap verildiği, ... seri nolu 140.000,00 TL bedelli 25/10/2019 keşide tarihli çekin ibraz edilmediğinin, ödeme yapılmadığından ibraz bilgileri ve çek görüntüsünün bulunmadığının bildirildiği görüldü.

... ne yazılan müzekkereye cevap verildiği, davacının tacir kaydına rastlanılmadığının bildirildiği görüldü.

... Vergi Dairesine yazılan müzekkereye cevap verildiği, davacının işletme hesabı defteri tuttuğu, 05/09/2003 tarihinde GMSİ mükellefi olarak ... Vergi Dairesinde başladığının bildirildiği, ... Vergi Dairesi müzekkere cevabında; davacının ...'nin 16/08/2021 tarihinden itibaren yönetim kurulu üyesi bulunduğu, Kooperatif Kurumlar vergisinden muaf olduğu, bilanço usulüne göre defter tuttuğunun bildirildiği görüldü.

Mahkememizin 15/12/2021 tarihli celsesinin 7 nolu ara kararı gereğince dosyanın SMMM bilirkişisine tevdine karar verilmiş olup, bilirkişi 21/01/2022 tarihli raporunda sonuç ve özet olarak;

Davacı esnaf ve tacir değildir. Defter tutmamaktadır. Davalı ticari defterlerinde davacı ile cari ilişkisine ve davalının dava konusu bono ve çeki davacıya keşide ettiğine dair ticari defterlerine kayda rastlanmamıştır.

Davalının, dava konusu 140.000 TL tutarlı çeki, her biri 70.000 TL bedelli iki adet bono ile ödediğine dair iddiasını imzası ikrar edilmiş belge ile ispat etmesi gerektiğinden,

Davacının alacaklı olduğu hakkında karar ittihazı halinde,

140.000,00 TL çek

2.556,44 TL işl. Faiz (taleple bağlılık ilkesi gereği)

606,00 TL İhtiyati Haciz Vekalet Ücreti

+ 123,00 TLHarç

143.286,34 TL alacağının hesaplandığı, davacının asıl alacağına takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasa gereği işleyecek yıllık %13,75 oranda avans faizi ile tahsilinin gerekeceği yönünde görüş ve kanaat bildirdiği görülmüştür.

Bilirkişi raporunun taraf vekillerine usulüne uygun olarak tebliğ edildiği görüldü.

Davacı vekilinin bilirkişi raporuna karşı beyanlarını içerir 09/02/2022 tarihli dilekçesinin dosyada olduğu görüldü.

GEREKÇE

Dava; alım satım ilişkisinden kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali talebine ilişkindir.

.... İcra Müdürlüğünün 2020/... Esas sayılı dosyasının tetkikinden; alacaklı ... tarafından borçlu ... aleyhine 140.000,00 TL çek alacağı, 2.556,44 TL faiz, 606,00 ihtiyati haciz vekalet ücreti, 123,90 TL ihtiyati haciz karar harcı olmak üzere toplam 143.286,34 TL üzerinden takip başlatıldığı, ödeme emrinin borçluya tebliğ edildiği, borçlu vekilinin 31/12/2019 tarihinde borca itiraz ettiği, itirazın süresinde olduğu ve takibin durdurulmuş olduğu görülmüştür.

Tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında 2018 yılında yaklaşık 170 ton ağırlığında mandalina alım-satımı gerçekleşmiş olup, bu satışa ilişkin 22/09/2018 tarihli alım satım sözleşmesi düzenlendiği, ödemenin ise davalı tarafından davacıya ... ... şubesine ait ... seri numaralı 140.000 TL bedelli 25.10.2019 keşide tarihli çek ile gerçekleştiği, işbu çekin vade tarihinde karşılıksız kalması üzerine davacı tarafından davalı aleyhine icra takibi başlatıldığı, davalı tarafından icra takibine süresinde yapılan itiraz nedeniyle takibin durduğu ve mahkememizdeki işbu itirazın iptali davasının açıldığı anlaşılmıştır.

Somut davamızda, davaya konu çek 25.10.2019 keşide tarihli 140.000 TL bedelli olup alacağın dayanağını teşkil eden kambiyo senedini incelendiğinde, bütün mücerret alacaklarda olduğu gibi kambiyo bono alacağı da kural olarak, uygun bir asıl borç ilişkisine, bir ilişkiye dayanır. Bir kambiyo senedi düzenleyip veren ve bu senedi alan herkes, bütün hukuki işlemlerin yapılmasına temel teşkil eden bir gayeye ulaşmak istemektedir.

Bir kambiyo senedinde mündemiç hakkın doğumu ve devri açısından hukuki sebebi teşkil eder, Kambiyo senedi düzenlenmesi dolayısıyla ortaya çıkan bu ilişki “kambiyo ilişkisi'” olarak anılmaktadır. Kambiyo senedi vermek suretiyle borç altına giren borçlu “kambiyo taahhüdü”nde bulunmuş olacağından çek/bono, ödeme vaadi niteliğinde bir kambiyo senedi olup, çek/bonoyu düzenleyen, asıl borçlu durumundadır. (6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK)'nun 779. maddesi).

Çek, bağımsız borç ikrarını içeren bir senettir. Bu nedenle bir illete bağlı olması gerekmez ve kural olarak ispat yükü çekin bedelsiz olduğunu iddia eden tarafa aittir.

Ancak davalı vekilinin cevap dilekçesinde davaya konu çeke karşılık olarak davacıya 28.01.2019 düzenleme, 19.06.2019 vade tarihli keşidecisi ... ..., lehdarı ... olan 70.000 TL'lik bono ve 28.01.2019 düzenleme, 30.05.2019 vade tarihli keşidecisi ... ..., lehdarı ... olan 70.000TL'lik bononun verildiği ve bono bedellerinin davacıya ödendiğini iddia etmiş olup, çek nedeniyle başlatılan itirazın iptali davasını açan davacıya karşı, davalının varlığını iddia ettiği hukuki ilişkinin hiç doğmadığını iddia etmeyip bilakis bu ilişkinin doğduğunu bildirerek,

başka bir nedenle bu hukuki ilişkinin son bulduğunu ileri sürdüğü bu halde iddiayı ispat yükü davalıdadır, bu kapsamda çekin başka bir ödeme aracıyla ödendiğini iddia eden davalı taraf, bu iddiasını ispat yükü altında olup, somut olayda;

davaya konu kambiyo senedinde taraflar veriliş sebebi konusunda mutabık oldukları, davalı bononun meyve alım satımı sebebiyle düzenlendiğini ikrar etmiş olup, Davalı tarafın borçlu olmadığına dair ve/veya her biri 70.000 TL bedelli iki adet bonoyu dava konusu çeke karşılık verdiğini ispata elverişli bilgi ve belge sunamadığı yine mahkememizce tarafların iddia ve savunmaları ile ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup, davalının ticari defterlerinde davacı taraf ile cari ilişkisine ve davalının dava konusu bono ve çeki davacıya keşide ettiğine dair ticari defterlerinde kayda rastlanmadığı görülmüş olup,

davalının çekin bonolar ile ödendiği iddiasını ispat edemediği dikkate alındığında bilimsel, denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporu doğrultusunda; davanın kabulü ile Davalının .... İcra Müdürlüğünün 2020/...

Esas sayılı takip sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın harca esas değer olan 140.000,00 TL üzerinden iptaline, asıl alacak likit olup, asıl alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HUAK 18/A-(13) ''Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya iki saatten az süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâllerinde, iki saatlik ücret tutarı Tarifenin Birinci Kısmına göre Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir.

İki saatten fazla süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâlinde ise iki saati aşan kısma ilişkin ücret aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit şekilde uyuşmazlığın konusu dikkate alınarak Tarifenin Birinci Kısmına göre karşılanır. Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır. (...)" " ve (14).

Fıkrası: " Bu madde uyarınca arabuluculuk bürosu tarafından yapılması gereken zaruri giderler; arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılması hâlinde anlaşma uyarınca taraflarca ödenmek, anlaşmaya varılamaması hâlinde ise ileride haksız çıkacak taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır." hükümleri gereğince arabuluculuk gideri olarak Arabuluculuk Dava Şartı Dosya No:2021/... sayılı dosyasından arabulucuya 1.320,00-TL tarife bedeli üzerinden kesilen Serbest Meslek Makbuzu doğrultusunda ödeme yapıldığı tespit edilerek her iki tarafın arabuluculuk ilk oturumuna katıldıkları ve davanın kabulüne karar verildiği

gözetilerek; davalı aleyhine arabulucuk ücretine hükmedilmesi gerektiği anlaşılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

YARGILAMA GİDERLERİ HARÇ BEYANI

59,30 TL BAŞVURMA HARCI 1.674,42 TL PEŞİN HARÇ 1.674,42 TL PEŞİN HARÇ + 7.888,98 TL EKSİK HARÇ 8,50 TL VEKALET HARCI 9.563,40 TL KARAR VE İLAM HARCI 900,00 TL BİLİRKİŞİ ÜCRETİ + 80,05 TL TEBLİGAT ÜCRETİ 2.722,27 TL TOPLAM