İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/516 K.2023/694

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde.

Müvekkili şirketin, 3996 Sayılı Bazı Yatırım Ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun hükümlerine göre ... nun işletme hakkı sahibi; davalının ise, işletme hakkı müvekkili şirkette bulunan köprü ve otoyolları kullanmış bulunan tüzel kişi olduğunu, işletme hakkı müvekkili şirkette bulunan köprü ve otoyollardan geçişlerin, 6001 Sayılı Kanun kapsamında ücretlendirildiğini, 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun Geçiş ücretini ödememe ve güvenliğin ihlali başlıklı 30. maddesinin 5. fıkrası aşağıdaki şekilde olduğu,

“(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir.” aym maddenin 7. fıkrasının ise, “Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere,

bu maddenin birinci fikrası ile beşinci fikrasında belirtilen cezalar uygulanmaz. ” hükmünde olduğunu, söz konusu 15. günlük süre içinde ödenmeyen geçiş ücretleri ve cezalarının genel hükümlere göre tahsiline esas olmak üzere, TTK md. 9 ve 10. uyarınca ticari temerrüt faizi işletilmesinin, alacağın niteliği ve yasanın gereği olduğunu, davalının maliki bulunduğu ... plakalı araçların ücret ödemeksizin yaptığı köprü ve otoyol geçişini gösteren ihlalli geçiş listesinin ekte sunulduğunu, ihlalli geçişler nedeni ile doğan müvekkili şirket alacağının, ...

İcra Müdürlüğünün 2021/... (2018/...

Eski) Esas sayılı dosyasından icra takibine konu edildiğini ve yasal süresi içinde borçlu tarafından takibe itiraz edildiğini, mezkur dava ikame edilmeden önce, arabuluculuk görüşmelerinden önce anlaşmaya varılamadığını, ödenmeyen geçiş ücreti ve cezalarına işletilen ticari faizin kazanç kabul edilmesi nedeniyle, söz konusu faiz alacağı KDV'ye tabi olduğundan, KDV Kanunu md. 24/c uyarınca faiz alacağına ayrıca KDV tahakkuk etmekte olduğunu, bu tutarının da borçludan tahsil edilmesi gerektiğinin açık olduğunu, somut olayda davalıya ait araçların, bağlı otoyol ve köprüden geçmesiyle beraber sözleşme kurulmuş olduğunu, kaldı ki,

davalının otoyoldan geçiş yapmadığı yönünde bir savunmasının da bulunmadığını, her ne kadar borçlu taraf aracı sattığından bahisle borçtan kurtulmaya çalışmakta ise de geçiş tarihlerine ilişkin ...' den yapılan sorgu sonucuna göre araç malikini borçlu şirket olarak göründüğünü gösterir sorgu ekran görüntüsü ekte sunulduğunu, açıklanan nedenler ve toplanacak deliller doğrultusunda, müvekkili şirketin fazlaya ilişkin ve başkaca tüm yasal talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, davanın kabulü ile davalı tarafın ...

İcra Müdürlüğünün 2021/...

Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptaline, icra takibinin 4.048,25-TL Geçiş ücreti 89,59 TL Faiz 16,12 TL KDV olmak üzere toplam 4.153,95-TL yönünden takip talebinde gösterilen şartlarla devamına, davalı tarafça icra dosyasına konun alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere belirlenecek icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile müvekkili şirkete ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile müvekkili şirkete ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı tarafa usulüne uygun olarak tebligat yapılmasına rağmen süresi içerisinde cevap dilekçesi sunmadığı anlaşıldı.

DELİLLER

... Noterliği'ne müzekkere yazılarak 27/07/2017 tarihli ... ve ... plakalı araçların satış ve plaka değişim işlemlerine ilişkin bilgi ve belgelerin çıkartılarak Mahkememize gönderilmesi istenilmiştir.

... 'na müzekkere yazılarak ... plakalı aracın aktif - pasif mülkiyet kayıtlarının çıkartılarak Mahkememize gönderilmesi istenilmiştir.

... Başkanlığı'na müzekkere yazılarak ... plaka sayılı araçların aktif- pasif mülkiyet bilgilerinin araştırılarak mahkememize gönderilmesi istenilmiştir.

... 'ne müzekkere yazılarak ... plakalı aracın 02/08/2017-07/11/2018 tarihleri arasındaki sahiplik bilgilerinin araştırılarak Mahkememize bilgi verilmesi istenilmiştir.

... 'ne müzekkere yazılarak İhlalli geçiş yaptığı iddia olunan "... " plakalı araçların "02/08/2017-07/11/2018" tarihleri ve sonrasındaki mülkiyet bilgilerinin çıkartılarak mahkememize bilgi verilmesi istenilmiştir.

... 'na müzekkere yazılarak Davalı ... Limited Şirketi'nin (VKN: ... ) tebligata yarar açık adresinin ivedi olarak mahkememize bildirilmesi istenilmiştir.

... Bölge'ye müzekkere yazılarak Davalı ... TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ''ne (VDN: ... ) ait " ...-"plakalı araçların ... nda "02/08/2017-07/11/2018" tarihlerinde ve devamındaki 15 günlük tarih aralığında tüm gün boyu herhangi bir sistem arızasının bulunup bulunmadığı ve ... hesaplarının olup olmadığı varsa bakiye hesap hareketlerinin mahkememize gönderilmesi istenilmiştir.

28/05/2023 tarihinde SMMM bilirkişi vasıtası ile bilirkişi raporu alınmıştır.

GEREKÇE

Dava, ihlalli geçiş alacağına ilişkin .... İcra Müdürlüğü’nün 2021/... Esas sayılı takip dosyasında davalı borçlunun yaptığı itirazın iptali istemine ilişkindir.

İcra İflas Kanunu’nun 67. maddesine göre takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkûm edilir.

İtirazın iptali davalarında dava konusu farklı sebeplere dayanabileceği için görev ve yetki hususu, dava konusunun niteliğine göre HMK ve özel kanunlar çerçevesinde gözetilmesi gerekir.

İtirazın iptali davaları, icra takibine bağlı davalar olup, takibe dayanak belgelere bağlı olarak yargılama yapılır. Yargıtay HGK’nun 11/02/2020 tarih, 2017/19-2076 E. ve 2020/117 K. sayılı ilamında belirtildiği üzere itirazın iptali davaları icra takibine bağlı davalardır. Alacağın varlığının genel hükümlere göre ispatlanması imkânı, takip talebinde yer alan borç sebebinden ve takip dayanağından uzaklaşmak anlamında düşünülmemelidir.

Burada sadece icra mahkemesinin dar yetkisi nedeniyle inceleyemediği delillerin genel mahkemede serbestçe ancak borca bağlı olarak ileri sürülmesi olanağının varlığı söz konusu olmaktadır. Bu sebeple itirazın iptali davalarında alacaklı, takipte dayanmadığı belgeler dışındaki başka belgelere dayanamaz. Bu davaların konusu, icra takibine konu alacağın varlığıdır. Bu yönüyle itirazın iptali davalarının alacak davalarından farklı bir yönü bulunmamaktadır.

Davacı alacaklı yararına icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için davalı borçlunun itirazında haksız olması ve alacağın likit olması gerekir. Alacağın likit olmasından kasıt, alacağın belirlenebilir olmasıdır. Bunun yanında davalı borçlu yararına icra inkâr tazminatına hükmedilebilmesi için alacaklının takibinde haksız olması ve kötü niyetli olması gerekir.

Somut olayda takip sebebi ihlalli geçişe dayanmaktadır. Ücretli otoyollardan geçiş sözleşme sorumluluğu doğurmaktadır. Davalı borçlu, ücretli otoyoldan geçerek geçiş ücretini ödeme borcunu yüklenmiş olur.

6001 sayılı Kanun’un 30/5. maddesi “4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir.

Bununla birlikte, bu maddenin yedinci fıkrasına tabi olmak üzere ödemesiz geçiş tarihini izleyen kırk beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlerden, ödemekle yükümlü oldukları geçiş ücreti ile birlikte bu ücretin bir katı ceza tahsil edilir.

Ödemesiz geçiş tarihini izleyen kırk beşinci günden sonra ise geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte dört katı tutarında ceza, araç sahibine ücret toplama sistemlerinde tanımlı olan bilgiler doğrultusunda, en az on beş gün önceden kısa mesaj, e-posta, ihbarname, e-devlet bildirimi vb. yöntemlerinden en az biriyle bilgi verilir. Bu tutar genel hükümlere göre tahsil edilir.” şeklindedir.

Aynı maddenin 7. fıkrasına göre geçiş tarihinden itibaren 15 gün içinde geçiş ücretini ödeyen kişiler hakkında ceza uygulanmaz.

İhlalli geçişlere ilişkin açılan davalar hizmet sözleşmesine dayalı bir para alacağına ilişkin olması sebebiyle TBK md. 89 ve HMK md. 10 hükümleri uyarınca yetkili mahkeme belirlenir.

Yukarıda belirtilen yasal düzenlemeler uyarınca ücretli otoyollardan geçiş yapan kişiler, geçiş ücretini ödemekle yükümlü olup, ödemenin yapılıp yapılmadığını takip etmek zorundadır. İstanbul BAM 17. HD 2019/105 Esas ve 2022/... Karar sayılı ilamında “Geçiş esnasında ödeme olmadığında veya ... veya ... sisteminden provizyon alınamadığı takdirde gişe çıkışlarındaki bariyerler açılmadığından, davalı ücret ödemeden geçiş yaptığını bilmektedir. ... ve ... kartlarından para çekilmemesi halinde davalı geçiş ücretini ödemek zorundadır.” şeklinde karar vererek geçiş yapanların ödeme yapmadığını bildiğini kabul etmiştir.

İcra inkâr tazminatına ilişkin olarak ise Yargıtay ... HD 2022/ ... Esas ve 2022/... Karar sayılı ilamında “…bu nedenle davacı şirketin 6001 sayılı Kanun’un 30 uncu maddesinin beşinci fıkrası uyarınca geçiş ücreti ile kesinleşmiş olan dört katı tutarındaki cezadan ibaret olan alacağını takibe konu ettiği, alacak miktarının belirlenebilir (likit) nitelikte olduğu gözetilerek, alacak miktarının tamamı üzerinden davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerekirken…” şeklinde karar vererek, geçiş ücreti ile cezai bedelin likit olduğunu içtihat etmiştir.

Dava konusu takip dosyasının incelenmesinde takibin usul ve yasaya uygun olduğu, davalı borçlunun yaptığı itirazın ve davacı alacaklının açtığı işbu davanın süresi içinde olduğu anlaşılmıştır.

Davacı taraf, işletme hakkına sahip olduğu otoyoldan davacıya ait araçlar ile ücret ödemeden geçiş yapıldığını ileri sürmüştür. Geçiş kayıtlarının incelenmesinde ... plakalı araçların 02/08/2017 – 07/11/2018 tarihleri arasında 45 kez ücret ödemeden geçtiği görülmüştür. Araçların mülkiyet kayıtlarının incelenmesinde geçiş tarihlerinde davalıya ait olduğu anlaşılmıştır. 01/06/2023 tarihli bilirkişi raporuna göre davalıya ait araçlarla belirtilen tarihlerde ücret ödemeden 45 kez geçiş yapıldığı tespit edilmiştir. Bu geçişler sebebiyle davacının 857,75 TL geçiş ve ceza ücreti, 46,30 TL işlemiş faiz ve 8,33 TL KDV alacağı bulunduğu hesaplanmıştır. Bilirkişi raporunun usul ve yasaya uygun, denetime elverişli olduğu anlaşılmış ve hükme esas alınmıştır.

Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; yukarıda açıklanan sebeplerle davanın kabulüne karar verilmiş, alacağın likit olması sebebiyle %20 oranında icra inkâr tazminatına karar verilmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır