İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/700 K.2024/607

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili davacı ... A.Ş. ile davalı borçlu ... - ... arasındaki ticari ilişki nedeniyle mal alım satımı yaptıklarını, taraflar arasındaki ticarete ilişkin tüm kayıtların müvekkili ticari defterlerinde kayıtlı olduğunu, borçlu tarafın ticaret konusu mallar karşılığında müvekkiline herhangi bir ödeme yapmadığını, müvekkilinin alacağına karşılık başlatılan ....İcra Müdürlüğü 2021/...

Esas sayılı dosyasına davalı borçlu tarafından itiraz edildiğini ve takibin durduğunu beyanla; karşı tarafın 45.074,19-TL ve ferileri için itirazlarının iptali ile .... İcra Müdürlüğü 2021/...

Esas sayılı takibin devamına, dava ve takip konusu alacağın likit olmasından bahisle kötü niyetli karşı taraf aleyhinde dava ve takip değerinin %20’sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili aleyhine başlatılan işbu itirazın iptaline konu icra takibinden önce yetkisiz olan ... İcra Müdürlüğünün 2021/... Esas sayılı dosyasından ihtiyati haciz ile takip başlatıldığını, ihtiyati haciz kararı verilen .... Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/... D.İş 2021/... K. sayılı dosyasına itiraz edilmesi üzerine 10.06.2021 tarihli duruşması ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verildiğini, akabinde dosya ....

İcra Müdürlüğü’nün 2021/... E. sayılı dosyasından takibe devam edilmişse de müvekkilinin davacıya yalnızca 2.201,31-TL borcu bulunduğundan dosyaya kısmi itirazda bulunulduğunu, mezkur borç dışında müvekkilinin alacaklıya doğmuş ya da doğacak hiçbir borcu bulunmadığını, dosyaya malların teslimine ilişkin sunulan sevk irsaliyeleri hem teslim alan imzalarının bulunmaması hem de fiili sevk tarihinin olmaması malların teslim edilmediğinin göstergesi olduğunu beyanla;

davacı tarafın usul ve yasalara aykırı davasının reddine, davacı tarafın tüm taleplerinin reddine, kötü niyetli davacı aleyhine alacağın %20'si oranında tazminata hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

... İcra Müdürlüğü'nün 2021/... Esas sayılı dosyasının, .... İcra Müdürlüğü'nün 2021/... Esas sayılı dosyasının, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/... D. İş sayılı dosyasının bir örneğinin UYAP sistemi üzerinden gönderildiği görülmüştür.

... 'ne yazılan müzekkereye cevap verildiği, verilen cevapta davalının ticareti terk ettiği 16/03/2021 tarihinde tescil edildiğinden ticaret sicil kaydının kapatıldığının bildirildiği görülmüştür.

Mahkememizin 17/01/2022 tarihli ara kararı ile davacı vekiline davalı hakkında ihya davası açmak ve mahkememize bildirmek üzere 2 haftalık süre verildiği, davacı vekilinin 03/02/2022 tarihli dilekçesi ile davalı hakkında .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/... Esas sayılı dosyası ile ihya davası açıldığının bildirdiği görülmüştür.

Davacı vekilinin 28/07/2022 tarihli dilekçesi ile davalı aleyhine .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/... Esas sayılı dosyasından ihya davası açıldığını, ihya davasının gerçek kişi tacirler hakkında açılamayacağı, ticari şirketler ve kooperatif şirketler hakkında açılabileceği gerekçesi ile davanın reddolduğunu beyan ederek iş bu davanın davalı ... olarak taraf ehliyetinin devam etmesi nedeniyle taraf teşkilinin sağlanmasını talep ettiği ve dilekçesi ekinde ....

Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/... Esas 2022/... Karar sayılı 31/03/2022 tarihli gerekçeli kararın bir suretini sunmuş olduğu görülmekle mahkememizin 02/08/2022 tarihli ara kararı ile ... (TC:...)'un davalı olarak UYAP sistemine kaydedilmesine, vekili olarak Av. ...'un kaydedilmesine, davalı vekiline dava dilekçesi ve eklerinin tebliğine karar verildiği ve tebligat çıkarılmış olduğu görülmüştür.

Mahkememizin 26/10/2024 tarihli celsesinin 6 nolu ara kararı gereğince dosya üzerine bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup, bilirkişi 30/03/2023 tarihli raporunda sonuç ve özet olarak;

"Taraflar arasında 2017 ve 2018 yıllarında ticari ilişkinin varolduğu,

Davalı tarafın 2017 ve 2018 yılları yevmiye, kebir ve envanter defterinin açılış ve yevmiye defterinin kapanış noter tasdikinin yasal süresinde yaptırıldığı,

Davalı tarafın yasal defterlerinde davacı tarafın davalıdan cari hesap bakiyesi olarak 297.801,31 TL alacaklı olarak göründüğü,

Tarafların yasal defterleri üzerinde yapılan incelemelerde tarafların muhasebe kayıtlarının örtüşmediği, örtüşmeme farkları incelendiğinde ise davalı tarafça davacıya yapılan ödemelerin davalı kayıtlarında yer almamasından kaynaklandığı,

Davacı nezdindeki davalı cari hesabında 2018 yıl sonu itibariyle tarafların birbirlerine borç veya alacağı görünmediği, davacının alacak talebinde bulunduğu alacak miktarı 16.10.2017 tarihli ... yevmiye numaralı kayıtta yer alan 47.800,00.TL çek tutarının tahsil edilemediği ve bu çek bedelinden çek yaprak bedeli olan 1.600,00 TL'nin çıkartılması ile kalan (47.800,00-1.600,00)-46.200,00 TL üzerinden takip başlattığı,

Dava konusu ödenmeyen çek ile ilgili olarak davacı tarafça söz konusu çek muhasebe kayıtlarında şüpheli alacaklar hesabına aktarılsaydı davacı tarafın davalı taraftan 46.200,00.-TL cari hesap alacağı olarak görüneceği,

Davacının 46.200,00 TL cari hesap alacağı talebinin yerinde olduğu,

Davacı tarafın davalı tarafı takip tarihine kadar temerrüde düşürdüğüne dair dava dosyasında herhangi bir bilgi ve belge bulunmadığı, dolayısıyla davacının takip talebine kadar işlemiş faiz talep edemeyeceği hususunun mahkemenin takdirinde olduğu" yönünde görüş ve kanaat bildirdiği görülmüştür.

Mahkememizin 24/04/2023 tarihli ara kararı ile davalı vekilinin itirazları doğrultusunda bilirkişiden ek rapor aldırılmasına karar verilmiş olup, bilirkişi 18/09/2023 tarihli üst yazı ekinde sunmuş olduğu raporunda sonuç ve özet olarak;

"Taraflar arasında 2017 ve 2018 yıllarında ticari ilişkinin oluştuğunu,

Davacı tarafın icra takibi 46.200,00 TL üzerinden gerçekleştiğini, bu alacağın 16.10.2017 tarihli 47.800,00 TL ödenmeyen çekten kaynaklandığını, çekin yaprak bedeli 1.600,00 TL mahsubu ile 46.200,00 TL alacak tutarına ulaşıldığını, Davalı tarafın defter ve kayıtlarında, davacıya 297.801,31 TL borçlu olduğunun görüldüğünü, davacı kayıtları ile arasındaki mutabakat farkının 297.801,31 TL ödemeler ve virman kayıtlarının, davalı yanca davacı yana ilişkin cari hesaplarına kaydedilmediğinden kaynaklandığını,

Davacı ve davalı kayıtları üzerinde yapılan inceleme neticesinde, davacının davalıdan takip tarihi itibariyle 46.200,00 TL alacaklı olduğunun görüldüğünü,

Takip tarihine kadar, davacının davalıyı temerrüde düşürmüş olduğuna ilişkin bir bilgi veya belgenin dosyada mevcut olmadığı, takdirin mahkemeye ait olacağı" yönünde görüş ve kanaat bildirdiği görülmüştür.

Mahkememizin 17/01/2024 tarihli celsesinin 1 nolu ara kararı gereğince bilirkişinin kök ve ek raporunda davaya konu sevk irsaliyelerine ve imzalara ilişkin herhangi bir değerlendirme yapılmadığından bu hususlara ve davalı tarafın itirazlarına yönelik olarak ek rapor aldırılmasına karar verilmiş olup, bilirkişi ikinci ek raporunda sonuç ve özet olarak;

"Davacı tarafın çek karşılığını Şüpheli Alacak hesabına virman yapmamış olmasının, davalıdan olan alacağında şüpheye sebep olmadığı, davaya konu çekin ödenmemiş olduğu ve çek tutarı olan 47.800,00 TL'den, çek yaprak bedeli olan 1.600,00 TL'nin mahsubu neticesinde, davacının davalıdan 46.200,00 TL alacağının mevcut olduğu tespit edilmiş olmakla, kök ve ek raporları değiştirecek bir husus mevcut olmadığı,

Davacı tarafından davalı adına düzenlenmiş bulunan 8 adet faturadan 6 tanesinin İrsaliyeli Fatura mahiyetinde olduğu ve “Teslim Alan” kısmında isim ve imzanın bulunmadığı, diğer 2 adet faturaya ilişkin “İrsaliye”nin ise dosyaya sunulmamış olduğu, bununla birlikte, söz konusu bu 8 adet fatura da davalının ticari defterlerine kaydedildiği,

Yargıtay İçtihatlarında: “Faturayı teslim aldıktan sonra buna itiraz etmeyen ve ticari defterlerine kaydeden tarafın, işbu fatura nedeniyle mal ve hizmet almadığını, bu faturadan dolayı borçlu bulunmadığını, yazılı veya kesin delillerle ispatlaması gerekir.” denildiği

“İspat açısından Fatura ve Ticari Defterlerin farklılıkları Faturanın dedil olması ile ticari defterlerin delil olması birbirinden farklıdır. 6102 sayılı TTK'nın 21/2. Maddeye göre faturaya itiraz edilmemiş ise içeriği kesinleşir ise de akdi ilişkinin yazılı delillerle ispatı gerekir. Fatura ticari defterlere kaydedilmiş ise artık faturanın delil olmasıyla ilgili bu maddeye değil ticari defterlerin delil olmasıyla ilgili HMK'nın 222. Maddeye bakmak gerekir.

Bu nedenle ticari defterlere kaydedilmiş fatura akdi ilişkinin varlığını da kanıtlar. Faturayı teslim aldıktan sonra süresi içinde itiraz ve iade etmeyerek ticari defterlerine kaydeden kimse, bu faturanın mal veya hizmet aldığı için geçerli bir sözleşme ilişkisine göre düzenlendiğini kabul etmiş sayılır ve fatura nedeniyle mal veya hizmet almadığını, bu faturadan dolayı borçlu olmadığını yazılı veya kesin delillerle ispatlaması gerekir.

15.HD Esas : 2017/1445 Karar: 2018/1438 Tarih : 09.04.2018” “Dava Konusu Faturaların davalının ticari defterlerine kayıtlı olması ikrar anlamındadır. Y.3. HD. E: 2017/9217 K. 2019/5913 T. 27.06.019”

İçtihatlarda da belirtilmiş olduğu üzere, davacının kesmiş olduğu faturaları ticari defterlerine kaydetmiş olan davalı bu fatura bedellerinin bazılarını nakit bazılarını ise çek ile ödemiştir. Davalı tarafından 16.10.2017 tarihide davacı yana yapılan 47.800,00 TL tutarındaki çekin bedelinin karşılıksız çıkması nedeniyle davacı yan davalıdan 46.200,00 TL alacaklı olduğu için huzurdaki davayı ikame edildiği,

Yukarıda IV. İnceleme Bölümünün 3. Maddesinde davalı tarafından cira edilen çek ile ilgili açıklamalar dikkate alındığında; davalı tarafından ciro edilerek davacı yana verilen 30.01.2018 vadeli, 6983065 sıra numaralı 47.800,00 TL bedelli çekin Kuvettürk Katılım Bankası'na takasa verildiği, 30.01.2018 tarihinde hesap bakiyesinin O (sıfır) olması nedeniyle takas sistemi kapsamında ödeme yapılamadığına dair ... Bankasının beyanı, kaşe ve imzasının bulunduğu, yine ... Bankası tarafından davacıya çek yaprak bedeli olan 1.600,00 TL'nin ödendiğine dair ... Bankası A.Ş.'nin kaşe ve imzasının bulunduğu tespit edildiği,

Buna rağmen davalı vekili cevap dilekçesinde davacı yana 2.201,31 TL borcunun bulunduğunu bunun haricinde borcunun bulunmadığını iddia etmiştir. Öyleyse davalı yan 16.10.2017 tarihinde davacı yana vermiş olduğu 47.800,00 TL çeki ödediğine dair dekont veya makbuzu duruşma günü Sayın Mahkemeye sunması gerektiği,

Davacının 46.200,00 TL alacak talebinin yerinde olduğu" yönünde görüş ve kanaat bildirdiği görülmüştür.

GEREKÇE

Dava; taraflar arasındaki ticari ilişkinden kaynaklanan cari hesap alacağının tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali talebine ilişkindir.

İcra İflas Kanunu’nun 67. maddesine göre takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkûm edilir.

İtirazın iptali davalarında dava konusu farklı sebeplere dayanabileceği için görev ve yetki hususu, dava konusunun niteliğine göre HMK ve özel kanunlar çerçevesinde gözetilmesi gerekir.

İtirazın iptali davaları, icra takibine bağlı davalar olup, takibe dayanak belgelere bağlı olarak yargılama yapılır. Yargıtay HGK’nun 11/02/2020 tarih, 2017/19-2076 E. ve 2020/117 K. sayılı ilamında belirtildiği üzere itirazın iptali davaları icra takibine bağlı davalardır. Alacağın varlığının genel hükümlere göre ispatlanması imkânı, takip talebinde yer alan borç sebebinden ve takip dayanağından uzaklaşmak anlamında düşünülmemelidir.

Burada sadece icra mahkemesinin dar yetkisi nedeniyle inceleyemediği delillerin genel mahkemede serbestçe ancak borca bağlı olarak ileri sürülmesi olanağının varlığı söz konusu olmaktadır. Bu sebeple itirazın iptali davalarında alacaklı, takipte dayanmadığı belgeler dışındaki başka belgelere dayanamaz. Bu davaların konusu, icra takibine konu alacağın varlığıdır. Bu yönüyle itirazın iptali davalarının alacak davalarından farklı bir yönü bulunmamaktadır.

Davacı alacaklı yararına icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için davalı borçlunun itirazında haksız olması ve alacağın likit olması gerekir. Alacağın likit olmasından kasıt, alacağın belirlenebilir olmasıdır.

Somut olaya ilişkin bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup, tarafların yasal defterleri üzerinde yapılan incelemelerde tarafların muhasebe kayıtlarının örtüşmediği, örtüşmeme farkları incelendiğinde ise farkın davalı tarafça davacıya yapılan ödemelerin davalı kayıtlarında yer almamasından kaynaklandığı, davacı tarafın icra takibini 46.200,00 TL üzerinden gerçekleştirdiği, bu alacağın 16.10.2017 tarihli 47.800,00 TL bedelli ödenmeyen çekten kaynaklandığı, çekin yaprak bedeli olan 1.600,00 TL'nin mahsubu ile 46.200,00 TL alacak tutarına ulaşıldığı tespit edilmiştir.

Davacı tarafından davalı adına düzenlenmiş bulunan 8 adet faturadan 6 tanesinin irsaliyeli fatura mahiyetinde olduğu ve “Teslim Alan” kısmında isim ve imzanın bulunmadığı, diğer 2 adet faturaya ilişkin irsaliyenin ise dosyaya sunulmamış olduğu, bununla birlikte söz konusu 8 adet faturanın davalının ticari defterlerine kaydedildiği bilirkişi raporu ile sabittir.

6102 sayılı TTK'nın 21/2. maddeye göre faturaya itiraz edilmemiş ise içeriği kesinleşir ise de akdi ilişkinin yazılı delillerle ispatı gerekir. Fatura ticari defterlere kaydedilmiş ise artık faturanın delil olmasıyla ilgili bu maddeye değil ticari defterlerin delil olmasıyla ilgili HMK 222. maddeye bakmak gerekir. Bu nedenle ticari defterlere kaydedilmiş fatura akdi ilişkinin varlığını da kanıtlar.

Faturayı teslim aldıktan sonra süresi içinde itiraz ve iade etmeyerek ticari defterlerine kaydeden kimse, bu faturanın mal veya hizmet aldığı için geçerli bir sözleşme ilişkisine göre düzenlendiğini kabul etmiş sayılır ve fatura nedeniyle mal veya hizmet almadığını, bu faturadan dolayı borçlu olmadığını yazılı veya kesin delillerle ispatlaması gerekir. (Yargıtay 15. HD 09.04.2018 tarih 2017/1445 Esas 2018/1438 Karar)

Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacının kesmiş olduğu faturaları ticari defterlerine kaydetmiş olan davalının bu fatura bedellerinin bazılarını nakit bazılarını ise çek ile ödediği, 47.800,00 TL tutarındaki çek bedelinin karşılıksız çıkması nedeniyle davacının davalıdan alacaklı olduğu iddiası ile işbu davanın açıldığı, davalı tarafından ciro edilerek davacıya verilen 30.01.2018 vadeli, 6983065 sıra numaralı 47.800,00 TL bedelli çekin ...

Bankası'na takasa verildiği, 30.01.2018 tarihinde hesap bakiyesinin O (sıfır) olması nedeniyle takas sistemi kapsamında ödeme yapılamadığına dair ... Bankası'nın beyanı, kaşe ve imzasının bulunduğu, yine ... Bankası tarafından davacıya çek yaprak bedeli olan 1.600,00 TL'nin ödendiğine dair ...

Bankası'nın kaşe ve imzasının bulunduğu görülmüş olup; davalının davacı yana 2.201,31 TL borcunun bulunduğu bunun haricinde borcunun bulunmadığı iddialarını ispata yarar, çek bedelini ödediğine ilişkin dekont veya makbuz sunmadığı anlaşılmış olmakla, takibe konu borcun 2.201,31 TL haricinde kalan kısmına itiraz edildiği ve ... Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 2021/... D. İş sayılı ihtiyati haciz kararının kaldırıldığı da gözetilerek.

Davanın kısmen kabul kısmen reddi ile davalının .... İcra Müdürlüğünün 2021/...

Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile 43.998,69-TL asıl alacak üzerinden takibin devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren ticari avans faizi uygulanmasına, fazlaya ilişkin istemin reddine, asıl alacak likit olup, asıl alacağın %20'si oranındaki icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HUAK 18/A-(13) ''Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya iki saatten az süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâllerinde, iki saatlik ücret tutarı Tarifenin Birinci Kısmına göre Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir.

İki saatten fazla süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâlinde ise iki saati aşan kısma ilişkin ücret aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit şekilde uyuşmazlığın konusu dikkate alınarak Tarifenin Birinci Kısmına göre karşılanır. Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır." ve (14).

Fıkrası: "Bu madde uyarınca arabuluculuk bürosu tarafından yapılması gereken zaruri giderler; arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılması hâlinde anlaşma uyarınca taraflarca ödenmek, anlaşmaya varılamaması hâlinde ise ileride haksız çıkacak taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır." hükümleri gereğince arabuluculuk gideri olarak Arabuluculuk Dava Şartı Dosya No:2021/... sayılı dosyasından arabulucuya 1.320,00-TL tarife bedeli üzerinden kesilen Serbest Meslek Makbuzu doğrultusunda ödeme yapıldığı,

tarafların arabuluculuk ilk oturumuna katıldığı ve davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verildiği gözetilerek; taraflar aleyhine ret ve kabul oranına göre arabuluculuk ücretine hükmedilmesi gerektiği anlaşılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

YARGILAMA GİDERLERİ HARÇ BEYANI

59,30 TL BAŞVURMA HARCI 769,76 TL PEŞİN HARÇ 769,76 TL PEŞİN HARÇ +2.235,79 TL EKSİK HARÇ 8,50 TL VEKALET HARCI 3.005,55 TL KARAR VE İLAM HARCI 195,35 TL TEBLİGAT ÜCRETİ

+ 1.500,00 TL BİLİRKİŞİ ÜCRETİ

2.532,91 TL TOPLAM