İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/702 K.2024/14

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekilinin vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından işletilen köprü ve otoyollardan davalıya ait ... plakalı araç ile gerçekleştirilen ihlalli geçişler nedeni ile doğan ver yasal süresi içerisinde ödenmeyen geçiş tutarlı ve yasadan kaynaklı para cezasının tahsili amacıyla ....

İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyasından başlatılan icra takibinden gönderilen ödeme emri, davalıya tebliğ edildiği, borçlu herhangi bir borcu olmadığı gerekçesiyle müvekkili şirkete borcu olmadığını öne sürmek suretiyle borcun tamamına itiraz ettiği, itraz konusu alacak hakkında takibin devamı amacıyla işbu davanın ikame edildiğini, davalı takipte müvekkilini herhangi bir borcunun bulunmadığı iddiası ile asıl alacağa ve ferileri bakımından takibe itiraz ettiğini ve takibin durduğunu, öncelikli şikayete konu borcun sebebini teşkil eden ihlalli geçiş fillinin tanımlanmasının gerektiğini,

ihlalli geçiş müvekkili şirket tarafından yapımı ve işletmesi üstlenilen otoyolun geçiş ücreti ödenmeksizin kullanılması anlamına geldiğini, yasa gereği ihlalli geçiş vakıası ödemesiz geçiş anında tamamlanır ve ihlalli geçiş cezası ödemesiz geçişin geçiş anında kesinleştiğini, ancak yasada öngörülen 15 günlük yasal süresi içinde geçiş ücretinin ödenmesi halinde ihlalli geçiş cezası yine yasa hükmü gereği kendiliğinden terkin olacağını, müvekkili şirket tarafından işletilen otoyolda yer alan gişeler OGS/HGS ve naki itktedi kartı/banka kartı olarak tahsilat yöntemi bazlı özgülendiğini,

OGS/HGS gişelerinden yapılan geçişlerde ücret toplama sisteminin süresi içerisinde OGS için OGS bankasından/HGS için ...'den olumlu provizyon alınamaması ve bu nedenle OGS veya HGS'den geçiş ücreti tahsilatı yapılamaması halinde geçiş esnasında gişede yer alan bariyerlerin açılmadığını, bu halde araç sürücüsünün ilgili butona basıp oluşan ihlalli geçiş kaydına ilişkin, geçiş ücretinin hangi surette nereye ödeneceğini, yasal ödeme süresinin ne kadar olduğunu, geçiş tarihini izleyen 15 günlük yasal sürenin bitiminde ödeme yapılmaz ise geçiş ücreti ile birlikte 1 (bir) katı,

geçiş tarihini izleyen 45 gün içerisinde ödeme yapılmaz ise geçiş ücreti ile birlikte 4 (dört) katı cezanın ödenmek zorunda kalınacağını, ödemenin geciktirilmesi halinde tutara eklenecek diğer masrafların neler olduğunu belirttiğini, ihlalli geçiş bildirimini (“İGB”) alması akabinde bariyer kalkar ve geçişin sağlandığını, İGB sadece bilgilendirme amaçlı olarak düzenlenerek ihlalli geçiş anında, araç sürücüsüne teslim edildiğini,

gerek geçiş anında gerekse geçiş tarihinden itibarın 15 günlük süre boyunca OGS veya HGS etiketine bakiye yüklenmesi veya bakiye bulunması müvekkili şirket tarafından işletilen otoyoldan gerçekleştirilen ihlalli geçişlerin bedellerinin ödenmiş olduğu anlamına gelmediğini, bir geçiş ücretinin tahsil edilebilmesi için geçiş tarihinden itibaren 15 günlük cezasız dönemde müvekkili şirket tarafından geçiş yapan aracın OGS/ HGS etiketine yapılan sorgu sonucunda OGS bankalarından/...'den olumlu provizyon alınması ve geçiş ücretlerinin müvekkili şirket hesaplarına aktarılması gerektiğini,

müvekkili şirketin geçiş tarihi itibariyle araç sahiplerine geçiş ücretini ödeyebilmeleri için birçok ödeme kanalı sunduğunu, tüm bu açıklanan nedenler ile, yapılacak yargılama neticesinde davalının .... İcra Müdürlüğü ...

Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazının iptali ile alacağın yasal faizi ve diğer tüm ferileri ile birlikte tahsili için takibin devamına, Ek-6'de yer aları emsal kararlarda da hükmedildiği şekilde borçlu aleyhine %20' den az olmamak üzere icra inkâri füzminâtına hükmedilmesine ve yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına ve lehlerine vekalet ücretine hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen davaya süresi içerisinde cevap vermediği görülmüştür.

DELİLLER

Dosya kapsamındaki dava dilekçesi, ekleri ve dosyanın tümü hep birlikte incelenmiştir.

.... İcra Müdürlüğü' nün ... esas sayılı dosyası mahkememiz dosyası arasına alınarak incelenmiştir.

... Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü' ne müzekkere yazılarak, ... plakalı aracın 28/08/2021 tarihi ve devam eden 15 gün tarihleri ve devam eden 15 gün sonrasındaki hesap bakiye hareketlerini gösterir evraklar ile HGS geçiş ücreti tahsilatlarına ilişkin herhangi bir bankaya verilmiş otomatik ödeme talimatı verilip verilmediği verildi ise ilgili banka bilgilerinin mahkememize gönderilmesi istenilmiş olup, ... Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü' nün yazı cevabının dosya arasında olduğu görülmüştür.

Türkiye Noterler Birliği' ne müzekkere yazılarak, ... plakalı araca ait ihlalli geçiş tarihi olan 28/08/2021 tarihi itibariyle sahiplik bilgilerinin mahkememize gönderilmesi istenilmiştir.

Türkiye Noterler Birliği' nin 23/11/2022 tarihli yazı cevabının dosyamız arasında olduğu görülmüştür.

... Başmühendisliği' ne müzekkere yazılarak, ... plakalı aracın ihlalli geçiş yaptığı, 28/08/2021 20-...-04 giriş, 28/08/2021 08-... ...-29 çıkış istasyonlarında 28/08/2021 tarihi ve devam eden 15 gün içerisindeki bir sistem arızasının bulunup bulunmadığı, yine 28/08/2021 07-... ... 03 giriş, 28/08/2021 01-...-28 çıkış istasyonlarında 28/08/2021 tarihi ve devam eden 15 gün içerisindeki bir sistem arızasının bulunup bulunmadığı, hususunun araştırılarak mahkememize bilgi verilmesi istenilmiştir.

... Başmühendisliği' nin 28/11/2022 tarihli yazı cevabının dosyamız arasında olduğu görülmüştür.

Mahkememizin 02/05/2023 tarihli celsesinin 2 numaralı ara kararı gereğince dosyanın bilirkişiye tevdine karar verilmiş olup, bilirkişilerin 27/05/2023 tarihli raporunda sonuç ve özet olarak;

"6001 sayılı kanunun 30/7 maddesine göre 15 gün içerisinde ihlalli geçişler ödendiği takdirde gecikme cezası alınmayacağı hükmünün olduğu, bunun yanı sıra sürücülerin HGS ve OGS cihazlarını sürekli bakiyesi müsait tutmakla ve kontrol etmekle sorumlu olduğu,

Karayolları Genel Müdürlüğü Sitesinde OGS ve HGS ile ilgili açıklamalarda OGS sistemlerinden geçiş ihlali yapılması durumunda; geçiş ihlali yapılan plaka üzerine 15 (on beş) gün içinde OGS veya HGS abonesi olunması veya mevcut OGS veya HGS hesaplarında geçiş için yeterli bakiyesi olması durumunda cezalı geçiş ücreti uygulanmadığının duyurulduğu,

Davalının, HGS/OGS cihazında yeterli bakiye varken geçiş anında değişik sebeplerden ücret alınamadığında cihazın uyarı sinyali vermesi sonucunda 15 gün içerisinde yanlışlığı giderecek yeterli süresi olduğu, davalının değişik kanallardan sahipliğindeki araçların plaklarını sorgulayarak borç durumunu öğrenebileceği,

HGS/OGS cihazını doğru bir şekilde kullanmak, çalışır vaziyetinde tutmak ve cihazlara bağlı hesaplarını her zaman müsait olarak tutma sorumluluğunda olduğu,

6001 Sayılı Kanun' da ve işletme protokolünde hiçbir şekilde ihlalli geçiş gerçekleştiren araç sahiplerine SMS, e-posta, ihtarname veya herhangi bir şekilde bildirim yapma yükümlülüğü ile ilgili bir düzenlemenin bulunmadığı,

Davalının tüzel kişi tacir olduğu, aracın şirket bünyesinde kullanılan hususi araç olduğu,

Davacı işletici şirketin davalı aracına geçiş anında yapılan bildirimde özetle; ücret ödemeden çıkış yapıldığı 6001 sayılı yasa uyarınca geçiş tarihin izleyen 15 gün içerisinde geçiş ücretinin cezası ödenebileceğinin aksi durumda dört katı gecikme cezası ile birlikte hukuki sürecin başlatılacağı” yönünde bildirimin yapıldığı,

Davalının ... plakalı aracının HGS ürününün geçiş anında hesap bakiyesinin yetersiz olduğundan geçiş bedellerinin alınamadığı, 15 günlük provizyon süresinde geçiş bedellerinin tahsile dilemediğinden ihlalli geçiş sayıldığı,

Dava dosyasında mevcut delillerin ve banka hesap hareketlerinin incelenmesi sonucunda davalının sahipliğinde olan ... plakalı araç ile 28.08.2021 tarihinde davacının işletmesinde olan köprü ve otoyollardan iki kez ihlalli geçişler gerçekleştirdiği, davalıya 367,00 TL geçiş bedeli, yasa gereği 1.468,00 TL gecikme cezası olmak üzere toplam 1.835,00 TL toplam borç tahakkuk ettirildiği, borç tutarının .... İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyası takip tutarı ile örtüştüğü,

Sayın Mahkemece İtirazın iptaline ve takibin devamına karar verildiği takdirde Davacının, 6001 sayılı yasa BAM ve yaygın Yargıtay kararları gereği davalıdan, yasa gereği 367,00 TL geçiş bedeli ve 1.468,00 TL dört katı Geçiş Cezası olarak toplam 1.835,00 TL asıl alacak tutarı ile takip sonrası takip tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek artan oranlarda yıllık 916,75.-TL işlemiş faizi talep edebileceği.." yönünde görüş ve kanaat bildirdikleri görülmüştür.

Bilirkişi raporlarının taraflara ayrı ayrı tebliğ edildiği, rapora karşı davalı vekilinin beyan dilekçesini sunduğu görülmüştür.

GEREKÇE

Dava konusu uyuşmazlık konusunun, .... İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali takibin kaldığı yerden devamı, icra inkar tazminatına hükmedilmesine ilişkin noktalarında toplandığı anlaşıldı.

İcra İflas Kanunu’nun 67. maddesine göre takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkûm edilir.

İtirazın iptali davalarında dava konusu farklı sebeplere dayanabileceği için görev ve yetki hususu, dava konusunun niteliğine göre HMK ve özel kanunlar çerçevesinde gözetilmesi gerekir.

İtirazın iptali davaları, icra takibine bağlı davalar olup, takibe dayanak belgelere bağlı olarak yargılama yapılır. Yargıtay HGK’nun 11/02/2020 tarih, 2017/19-... E. ve 2020/... K. sayılı ilamında belirtildiği üzere itirazın iptali davaları icra takibine bağlı davalardır. Alacağın varlığının genel hükümlere göre ispatlanması imkânı, takip talebinde yer alan borç sebebinden ve takip dayanağından uzaklaşmak anlamında düşünülmemelidir.

Burada sadece icra mahkemesinin dar yetkisi nedeniyle inceleyemediği delillerin genel mahkemede serbestçe ancak borca bağlı olarak ileri sürülmesi olanağının varlığı söz konusu olmaktadır. Bu sebeple itirazın iptali davalarında alacaklı, takipte dayanmadığı belgeler dışındaki başka belgelere dayanamaz. Bu davaların konusu, icra takibine konu alacağın varlığıdır. Bu yönüyle itirazın iptali davalarının alacak davalarından farklı bir yönü bulunmamaktadır.

Dosya ve tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde;

Yukarıda belirtilen yasal düzenlemeler uyarınca ücretli otoyollardan geçiş yapan kişiler, geçiş ücretini ödemekle yükümlü olduğu, ödemenin yapılıp yapılmadığını takip etmek zorunda olduğu dikkate alınarak, İstanbul BAM 17. HD 2019/... Esas ve 2022/... Karar sayılı ilamında “Geçiş esnasında ödeme olmadığında veya HGS veya OGS sisteminden provizyon alınamadığı takdirde gişe çıkışlarındaki bariyerler açılmadığından, davalı ücret ödemeden geçiş yaptığını bilmektedir.

OGS ve HGS kartlarından para çekilmemesi halinde davalı geçiş ücretini ödemek zorundadır.” şeklinde karar vererek geçiş yapanların ödeme yapmadığını bildiğini kabul ettiği ayrıca icra inkâr tazminatına ilişkin olarak ise Yargıtay 3. HD 2022/... Esas ve 2022/...

Karar sayılı ilamında “…bu nedenle davacı şirketin 6001 sayılı Kanun’un 30 uncu maddesinin beşinci fıkrası uyarınca geçiş ücreti ile kesinleşmiş olan dört katı tutarındaki cezadan ibaret olan alacağını takibe konu ettiği, alacak miktarının belirlenebilir (likit) nitelikte olduğu gözetilerek, alacak miktarının tamamı üzerinden davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerekirken…” şeklinde karar vererek, geçiş ücreti ile cezai bedelin likit olduğunu içtihat ettiği,

Dava konusu ihlalli geçiş yapan ... plakalı aracın davalı adına kayıtlı olduğu, bu araç 2 kez ücret ödemeden geçiş yapıldığı anlaşıldığı, gelen HGS kayıtlarına göre geçiş tarihlerinde ve sonraki süreçte bakiyenin yetersiz olduğu görüldüğü, alanında uzman bilirkişi tarafından hazırlanan denetime elverişli bilirkişi raporu uyarınca davacının, davalıdan ihlalli geçişler sebebiyle geçiş bedeli ve ceza bedeli olarak 1835 TL asıl alacak ve asıl alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi uygulanması şeklinde takibin devamına şeklinde karar verilmiş olup,

Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; yukarıda açıklanan sebeplerle, taleple bağlı kalınarak davanın kabulüne karar verilmiş, davalının itirazında haksız olması ve alacağın likit olması gözetilerek alacağın %20’si oranında icra inkâr tazminatına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır