İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/153 K.2024/632

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili... A.Ş. ile davalı ... ...

Sanayi ve Ticaret A.Ş. ("...") arasında 12/01/2011 Gaz Açılış Tarihli Doğalgaz Kullanım Sözleşmesi akdedildiğini, işbu abonelik sözleşmesi gereğince ... tarafından müvekkili şirkete doğalgaz hizmetinin sunulacağını, müvekkili şirketin de toplam tüketim bedeline ilişkin ödeme yapacağını, ... tarafından düzenlenen ve müvekkili şirketin ... nolu işletme hesabına gönderilen faturaların müvekkili tarafından her ay düzenli ve eksiksiz olarak ödendiğini, davalı tarafından yapılan hatalı hesaplamalar sonucu müvekkili şirkete haksız ve hukuka aykırı fazla faturalar tahakkuk ettirildiğini,

davalı ... tarafından 2022 Kasım döneminde yanlış birim hesaplaması yapıldığını, işbu birim hesaplaması ile doğru hesaplama sonuçları arasındaki farkın 13.995,90 TL olduğunun görüldüğünü, müvekkili şirket tarafından ...'tan alınan verilerin sektörde teknik hesaplama donanımına sahip kişilerce yapılan hesaplamalarla karşılaştırıldığını, hesaplamaların hatalı yapıldığının tespit olunduğunu, 2022 Kasım dönemi tüketimine ilişkin hesaplamanın hatalı olduğunun mahkemece yıllık tüketime ilişkin olarak ekte sunmuş oldukları son bir yıllık hesap tablosu ile sabit olduğunu,

Kasım 2022 dönemine ilişkin tüketimin ... tarafından 21.780 m3 üzerinden faturalanmış olunmasına rağmen Kademe Fiyat Farkı hesaplanmasının 22663,07m3 üzerinden hesaplandığını, işbu nedenle tüketimin m3 x birim fiyat hesaplaması yapıldığında ... tarafından 11.843,480 -TL (KDV Hariç) fazladan fatura tahakkuk ettirildiğini, ...

Fatura No'lu Kasım 2022 dönemine ilişkin 01.12.2022 tarihli doğalgaz faturası ile hatalı fatura tahakkuk ettirildiğini, bununla birlikte bir diğer hatalı hesaplamanın, müvekkili şirketin yıllık tüketim miktarının 300.001m3'ü geçmemesine rağmen sanki geçmişçesine kademe 2 fiyatı üzerinden yanlış kat sayı ile hesaplama yapılarak fatura tahakkuk ettirilmesi olduğunu, müvekkili şirketin yıllık tüketim miktarının 300.001m3'ü geçtiğini kabul anlamına gelmemekle birlikte, geçse dahi davalı ... 'ın diğer ek bedeller ve tüketim aşımına ilişkin bildirim zorunluluğu bulunmasına rağmen müvekkili şirkete her hangi bir bildirim yapılmadığını,

işbu durumun usule ve hukuka aykırılık teşkil ettiğini, her ne kadar müvekkili şirket tarafından işbu hatalı hesaplamalara dayalı olarak tahsili istenen bedelin ödemesi yapılmışsa da yapılan ödemenin yasal faizi ile iadesine karar verilmesi gerektiğini, müvekkili şirkete sunulmayan hizmet bakımından fatura düzenlenmesinin hukuka aykırı olduğunu, müvekkili şirkete davalı tarafından ...

Fatura No'lu 01/03/2023 tarihli doğalgaz faturası ile dayanaksız bir biçimde 3.704.396,00-TL. şeklinde fatura tahakkuk ettirildiğini,davalı tarafından işbu taleplerinin cevaplandırılmamış olup, davalı tarafça müvekkili şirket aleyhine tarh ve tahakkuk ettirilen işbu fatura bedelinin hiçbir hukuki dayanağının bulunmadığını, bu sebeplere dayanarak müvekkili şirket aleyhine tahakkuk ettirilen işbu bedele ilişkin borcunun bulunmadığının tespiti gerektiğini beyanlarla, öncelikle yanlış katsayı ile faturalandırılan dayanağı bulunmayan bedelleri içeren 01.03.2023 tarihli fatura bakımından ihtiyati tedbir kararı verilmesine,

müvekkili Şirketin 2022 Kasımdan 01.03.2023 tarihli fatura dönemi arasında borcunun bulunmadığının tespitine, bu dönem aralığında şimdiye kadar hatalı hesaplama sonucunda ödemesi yapılan toplam bedellerin yasal faizi ile müvekkil şirkete iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle; davacı ... San.

A.Ş., ... sözleşme hesap no'lu aboneliğinin 2022 yılındaki toplam tüketiminin 300.001.sm3'ü geçmesi sebebiyle yapılan tarife değişikliği sonucunda 2023 yılında tahakkuk ettirilen 01.03.2023 tarihli ... numaralı faturadaki 3.704.396,00-TL miktarlı ödemenin durdurulması yönünde ihiyati tedbir talepli derdest davayı ikame etmiş bulunduğunu, davacı yanın taleplerinin haksız ve mesnetsiz olup davanın reddinin gerektiğini,

davacı tarafın huzurdaki davayı Kasım 2022 faturasındaki kullanılan birimin yanlış hesaplanması sebebiyle açmış olmalarına rağmen asıl taleplerinin 01.03.2023 tarihli ... numaralı faturadaki 3.704.396,00-TL miktarlı faturanın iptaline ilişkin olduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte Kasım 2022 kullanımının 22.633m3 ya da 21.780m3 olması 01.03.2023 tarihli ... numaralı faturadaki 3.704.396,00-TL faturanın hesaplanma katsayılarına etki etmeyeceğini, kademenin tüketiciler için belirlenen tüketim aralığının davacı yanın iddia ettiği gibi 0-300.000 m3 değil 0-300.000 Sm3'tür ve m3 ile Sm3 birbirinden farklı birimler olduğunu,

kademe değişimini etkileyen m3 biriminin değil Sm3 birimi olduğunu, müvekkili kurum ...'ın, iş ve işlemlerini 4646 Sayılı Doğalgaz Piyasası Kanunu ve bu kanuna dayanılarak Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından yayınlanan yönetmelik ve tebliğler ile ikincil mevzuat çerçevesinde yürüttüğünü, ... tarafından faturalarda uygulanan ağırlıklı ortalama perakende satış fiyatının; tedarikçi firma doğal gaz alım fiyatının, EPDK tarafından belirlenen dağıtım şirketi sistem kullanım bedeli ve ÖTV‐KDV vergilerinden oluştuğunu, tedarikçi firma gaz alım fiyatının;

kademe 1 (0‐300.000 sm³ tüketim aralığı) ve kademe 2 (300.000 sm³ tüketim üzeri) olmak üzere belirlendiğini, Kademe 1 ve Kademe 2 tüketim aralıkları kwh veya m3 üzerinden değil Sm3 birimi üzerinden belirlendiğini ve m3 ile Sm3 birbirinden farklı birimler olduğunu, EPDK mevzuatı uyarınca düzeltme katsayısının;

atmosferik ve mutlak basınç ile gazın sıcaklığına ve ısıl değerine göre sayacın göstergesindeki miktarı düzelten katsayı olduğunu ve buna göre 1 Sm3, 15°C ve 1.01325 (bar) mutlak basınçtaki 1 m3 gazın hacmi olduğunu, müvekkili kurum ...'ın, Doğal Gazın Faturalandırmaya Esas Satış Miktarının Tespiti ve Faturalandırılmasına İlişkin Esaslar Hakkında Tebliğ'inin 7. maddesi uyarınca basınç, sıcaklık ve sıkıştırılabilirliğe göre düzeltme katsayısını hesaplamak ve sayaçlardan okunan hacim değerini düzeltilmiş hacme çevirmekle ve yine aynı madde hükmü doğrultusunda fiili üst ısıl değer uygulaması yapmakla yükümlü olduğunu,

netice itibariyle davacı abonenin 2022 yılı toplam tüketiminin 300.000 Sm3'ü geçmesi nedeni ile fiyat kademesinin değiştiğini, kademe değişikliği nedeni ile çıkan faturasının yeni fiyat tarifesinden hesaplandığını, müvekkili şirketin abonelere ilişkin tüm bilgilendirmeleri internet sitesi üzerinden yaptığını, söz konusu fatura 2022 yılında davacı tarafından kullanılan doğal gaza ilişkin olduğunu, 2022 yılı sonunda davacı tarafın toplam doğal gaz tüketiminin Kademe-1 kullanıcılarının üst sınır toplam tüketiminden fazla olduğu için yani 300.000Sm3'ü geçtiği için Kademe-2'nin birim hesaplaması sonucunda fark faturası kesildiğini,

müvekkili şirket davaya konu kademe değişimi ve faturalandırma işleminde yapılan tüm hesaplamaların mevzuata uygun olduğunu, bu nedenle haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Davacı vekilince dava dilekçesi ekinde Doğalgaz Kullanım Sözleşmesi ve Uygunluk Belgesi 2022 dönemine ilişkin hesap tablosu, 06.03.2023 tarihli faturaya itiraz dilekçesi, ... Fatura No'lu 01/03/2023 tarihli doğalgaz faturası, 23.12.2015 - 01.03.2023 tarihleri arası fatura ödemelerini gösterir hesap ekstresi sunulmuştur.

Davacı vekili 03/04/2033 tarihli talep dilekçesiyle müvekkili şirket aleyhine yanlış katsayı ile hatalı hesaplama yapılarak tahakkuk ettirilen 2022 Kasım - 01.03.2023 tarihli fatura dönemi arası toplamda 3.704.396,00-TL tutarında tahakkuk ettirilen doğalgaz faturasının müvekkili şirket tarafından ihtirazi kayıtla ödenen 613.428,55-TL'lik kısmının düşülmesi sonucundaki 3.090.967,45-TL.'lik doğalgaz faturası bakımından borcunun bulunmadığının tespitine ve bu dönemde ödenen fatura bedellerinin yasal faizi ile müvekkili şirkete iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekilince sunulan 12/04/2023 tarihli dilekçesi ile ise dava değeri olarak 3.102.810,93 TL'yi esas almasının sebebi tarafınca anlaşıldığı üzere 03/04/2023 tarihli beyanlarında da belirttiği gibi 3.090.967,45 TL ile dava dilekçesinde şimdilik 11.843,48 TL olarak belirttiği tutarların toplanmış olduğunu, ancak dava değerinin başlangıçta belirttiği üzere 11.843,480 TL'nin de bu tutara dahil olmak üzere toplamda 3.090.967,45 TL olduğunu bildirip, dava değerinin 3.090.967,45 TL olarak belirlenmesine karar verilmesini ve eksik harcın bu değer üzerinden hesap edilmesini talep etmiştir.

Mahkememizce de 14/04/2023 davacı vekili tarafından sunulan 12/04/2023 tarihli talep dilekçesinin kabulüne karar verilerek ile dava değerinin 3.090.967,45 TL olarak belirlenmiş, dava değeri olan 3.090.967,45 TL üzerinden alınması gereken 52.785,99 TL peşin harçtan eksik olan 52.583,73 TL harcı yatırmak üzere davacı vekiline iki haftalık kesin süre verilmiştir. Davacı vekilince verilen kesin süre içerisinde eksik harç ikmal edilmiş, yargılamaya devam olunmuştur.

Mahkememizin 05/05/2023 tarihli ara kararı ile; "Davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin kabulüne, ... Fatura No'lu 01/03/2023 tarihli doğalgaz faturası bedeli olan 3.704.396,00-.TL üzerinden %15 ' i oranında 555.659,40.-TL nakdi teminat yatırmasına veya aynı oranda bankadan kesin ve süresiz teminat mektubu sunulması halinde İ.İ.K.nun 72/2 uyarınca dava tarihi ve işbu ara karar tarihinde takip konusu yapılmamış olmak şartıyla tedbiren icra takibine tedbiren konu edilmemesine..." yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmiş, davalı yanın verilen ihtiyati tedbire itiraz etmesi üzerine mürafaa duruşması yapılarak 11/07/2023 tarihli ara karar ile davalı vekilinin ihtiyati tedbire yönelik itirazının reddine karar verilmiştir.

Mahkememiz 09/11/2023 tarihli ara kararı ile dosyanın bilirkişi Makine Mühendisi ... ve Yüksek Elektrik Elektronik Mühendisi ... 'e tevdii ile rapor alınmasına karar verildiği, düzenlenen heyet raporunda sonuç ve özetle.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalı tarafından tüketim miktarındaki sınırın aşılması sebebiyle tahakkuk ettirildiği beyan edilen dava konusu faturadaki diğer bedeller adı altındaki fark bedeli tutarının yasal mevzuat ve sözleşme kapsamında doğru şekilde hesaplanıp hesaplanmadığının tespit edilmesi noktasında toplandığı,

... tarafından çeşitli dönemlerde yayınlanan birim fiyat satış tarifesi detaylarına göre, dağıtım şirketi tarafından kademe-t fiyat tarifesi uygulanan tüketicinin yıllık toplam tüketim miktarının kademe1- ile kademe-2 arasında belirlenmiş sınır değeri aşması halinde oluşan fark bedelin dağıtım şirketine fatura edileceğinin hüküm altına alındığı ve ... tarafından söz konusu kademe farkından kaynaklanan fark tutarı davalı dağıtım şirketine fatura edilmişse bu bedelin dağıtım şirketi tarafından da tüketiciye aynen yansıtılabileceği, Davalı kurum tarafından sunulan çizelgeye göre,

davacının 2022 yılı toplam tüketim miktarının 300.000.-Sm3'ü aştığı görüldüğü için, ... tarafından davalı kuruma davacının tüketimlerinden kaynaklanan kademe farkı faturası tahakkuk ettirilmişse bu bedelin davalı dağıtım şirketi tarafından da davacı tüketiciye fatura edilebileceği, davacı tüketicinin 2022 yılı toplam tüketim miktarının 300.000.- Sm3'ü geçmesi sebebiyle tahakkuk ettirilebilecek kademe-2 ile kademe-1 birim fiyat tarifeleri arasındaki fark bedeli tutarının ister ... birim fiyatlarıyla ister davalı kurum birim fiyatları ile hesaplama yapılsın 1.847.784,48.-TL +KDV olması gerektiği, yapılan hesaplamalar sonucunda,

davacının dava konusu faturanın 3.704.395,84- 2.793.722,98= 910.672,86.-TL'lik kısmından sorumlu tutulamayacağı yönünde sonuca varılmıştır." şeklinde görüş ve kanaat bildirilmiştir.

Bilirkişi raporu taraf vekillerine ayrı ayrı tebliğ edilmiştir. Taraf vekillerince bilirkişi raporuna karşı itiraz ve beyan dilekçeleri ibraz edilmiş, 23/05/2024 tarihli duruşma ara kararı gereğince bilirkişilerden ek rapor alınmasına karar verilmiştir.

Düzenlenen bilirkişi ek raporunda neticeten; " ... tarafından çeşitli dönemlerde yayınlanan birim fiyat satış tarifesi detaylarına göre, dağıtım şirketi tarafından kademe-I fiyat tarifesi uygulanan tüketicinin yıllık toplam tüketim miktarının kademel- ile kademe-2 arasında belirlenmiş sınır değeri aşması halinde oluşan fark bedelin dağıtım şirketine fatura edileceğinin hüküm altına alındığı ve ... tarafından söz konusu kademe farkından kaynaklanan fark tutarı davalı dağıtım şirketine fatura edilmişse bu bedelin dağıtım şirketi tarafından da tüketiciye aynen yansıtılabileceği, yeni sunulan bilgi ve belgelere göre,

... tarafından davacının yıllık tüketimlerinin 300.000.-Sm3' ü geçmesi sebebiyle davalı tedarikçiye kademe fark faturası yansıtıldığı anlaşılmakla, bu tutarın aynen davacı tüketiciye yansıtılabileceği, yeni sunulan belgelerde görüldüğü şekliyle, ... tarafından kademe fark bedeli hesabında kullanılan birim fiyatların taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu olan fark bedeli tahakkuk hesabında da aynen kullanılabileceği, davacı tüketicinin 2022 yılı toplam tüketim miktarının 300.000.- Sm3'ü geçmesi sebebiyle tahakkuk ettirilebilecek kademe-2 ile kademe-1 birim fiyat tarifeleri arasındaki fark bedeli tutarı,

... tarafından davalıya tahakkuk ettirildiği birim fiyatlar üzerinden yapılan hesaplama ile 2.607.619,96.-TL +KDV 3.690.419,85.-TL olarak hesaplanmıştır. Yapılan hesaplamalar sonucunda, davacının dava konusu faturanın 3.704.395,84- 3.690.419,85= 13.975,99.-TL'lik kısmından sorumlu tutulamayacağı yönünde sonuca varılmıştır..." görüşüyle rapor ibraz edilmiştir.

Bilirkişi ek raporu taraf vekillerine ayrı ayrı tebliğ edilmiştir. Taraf vekillerince bilirkişi raporuna karşı beyan ve itiraz dilekçeleri sunulmuştur. Mahkememizce yapılan yargılama, taraf iddia ve savunmaları, alanında uzman bilirkişilerden alınan kök ve ek bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamına göre; açılan dava menfi tespit davası olup; davacı taraf, davalı tarafından düzenlenen ... nolu 01/03/2023 tarihli 3.704.396,00-TL bedelli fatura nedeniyle borçlu olunmadığının tespitini talep etmektedir.

Davacı taraf dava dilekçesi ile. 2022 Kasım dönemi tüketimine ilişkin hesaplamanın hatalı olduğunu, Kasım 2022 dönemine ilişkin tüketimin ... tarafından 21.780 m3 üzerinden faturalanmış olunmasına rağmen Kademe Fiyat Farkı hesaplanmasının 22663,07m3 üzerinden hesaplandığını, işbu nedenle tüketimin m3 x birim fiyat hesaplaması yapıldığında ... tarafından 11.843,480 -TL (KDV Hariç) fazladan fatura tahakkuk ettirildiğini, ...

Fatura No'lu Kasım 2022 dönemine ilişkin 01.12.2022 tarihli doğalgaz faturası ile hatalı fatura tahakkuk ettirildiğini, bununla birlikte bir diğer hatalı hesaplamanın, müvekkili şirketin yıllık tüketim miktarının 300.001m3'ü geçmemesine rağmen sanki geçmişçesine kademe 2 fiyatı üzerinden yanlış kat sayı ile hesaplama yapılarak fatura tahakkuk ettirilmesi olduğunu ifade ettiği görülmüştür.

Davalı taraf ise; davacı tarafın huzurdaki davayı Kasım 2022 faturasındaki kullanılan birimin yanlış hesaplanması sebebiyle açmış olmalarına rağmen asıl taleplerinin 01.03.2023 tarihli ... numaralı faturadaki 3.704.396,00-TL miktarlı faturanın iptaline ilişkin olduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte Kasım 2022 kullanımının 22.633m3 ya da 21.780m3 olması 01.03.2023 tarihli ... numaralı faturadaki 3.704.396,00-TL faturanın hesaplanma katsayılarına etki etmeyeceğini,

kademenin tüketiciler için belirlenen tüketim aralığının davacı yanın iddia ettiği gibi 0-300.000 m3 değil 0-300.000 Sm3'tür ve m3 ile Sm3 birbirinden farklı birimler olduğunu, kademe değişimini etkileyen m3 biriminin değil Sm3 birimi olduğunu, davacı abonenin 2022 yılı toplam tüketiminin 300.000 Sm3'ü geçmesi nedeni ile fiyat kademesinin değiştiğini, kademe değişikliği nedeni ile çıkan faturasının yeni fiyat tarifesinden hesaplandığını, müvekkili şirketin abonelere ilişkin tüm bilgilendirmeleri internet sitesi üzerinden yaptığını, söz konusu faturanın 2022 yılında davacı tarafından kullanılan doğal gaza ilişkin olduğunu,

2022 yılı sonunda davacı tarafın toplam doğal gaz tüketiminin Kademe-1 kullanıcılarının üst sınır toplam tüketiminden fazla olduğu için yani 300.000Sm3'ü geçtiği için Kademe-2'nin birim hesaplaması sonucunda fark faturası kesildiğini ifade ettiği anlaşılmıştır.

Bu haliyle taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalı tarafından tüketim miktarındaki sınırın aşılması sebebiyle tahakkuk ettirildiği beyan edilen dava konusu faturadaki diğer bedeller adı altındaki fark bedeli tutarının yasal mevzuat ve sözleşme kapsamında doğru şekilde hesaplanıp hesaplanmadığının tespit edilmesi noktasında toplandığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce alanında uzman bilirkişi heyetinden alınan kök ve taraf vekillerinin itirazları değerlendirilmek suretiyle hazırlanan ek bilirkişi raporuna objektif, bilimsel verilere dayanması nedeniyle itibar olunmuştur.

Buna göre de; ... tarafından çeşitli dönemlerde yayınlanan birim fiyat satış tarifesi detaylarına göre, dağıtım şirketi tarafından kademe -1 fiyat tarifesi uygulanan tüketicinin yıllık toplam tüketim miktarının kademe 1 ile kademe 2 arasında belirlenmiş sınır değeri aşması halinde oluşan fark bedelin dağıtım şirketine fatura edileceğinin hüküm altına alındığı ve ... tarafından söz konusu kademe farkından kaynaklanan fark tutarı davalı dağıtım şirketine fatura edilmişse bu bedelin dağıtım şirketi tarafından da tüketiciye aynen yansıtılabileceği, sunulan bilgi ve belgelere göre,

... tarafından davacının yıllık tüketimlerinin 300.000.-Sm3' ü geçmesi sebebiyle davalı tedarikçiye kademe fark faturası yansıtıldığı anlaşılmakla, bu tutarın aynen davacı tüketiciye yansıtılabileceği, ... tarafından kademe fark bedeli hesabında kullanılan birim fiyatların taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu olan fark bedeli tahakkuk hesabında da aynen kullanılabileceği kanaatine varılmıştır.

Davacı tüketicinin 2022 yılı toplam tüketim miktarının 300.000.- Sm3'ü geçmesi sebebiyle tahakkuk ettirilebilecek kademe-2 ile kademe-l birim fiyat tarifeleri arasındaki fark bedeli tutarı, ... tarafından davalıya tahakkuk ettirildiği birim fiyatlar üzerinden yapılan hesaplama ile 2.607.619,96 TL + KDV= 3.690.419,85.-TL olarak hesaplanmıştır. Yapılan hesaplamalar sonucunda, davacının dava konusu faturanın 3.704.395,84-3.690.419,85= 13.975,99.-TL'lik kısmından sorumlu tutulamayacağı yönünde sonuca varılmakla aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Başkan ... · ¸e-imzalıdır Üye ... · ¸e-imzalıdır Üye ... · ¸e-imzalıdır Katip ... · ¸e-imzalıdır