İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/179 K.2024/367

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili ile davalı şirket arasında, İstanbul İli Gaziosmanpaşa İlçesi ... projesinde kullanılacak tuğla malzemesinin alış ve satışına istinaden 12.03.2021 tarihinde satış sözleşmesinin akdedildiğini, sözleşme gereğince, muhtelif ebatlarda tuğla satın alınarak, karşılığında çek ödemeleri yapıldığı, davalı şirketin sözleşmeye aykırı olarak 28.02.2022, 04.03.2022. 08.03.2022. 20.03.2022.

21.03.2022 tarihli faturalarda fazla fiyatlandırma yaptığından, müvekkilinin faturalara yansıtılan fazla fiyatlama üzerinden 22.03.2022 tarih ...Nolu fatura ile 89.950,56 TL fiyat farkı faturası keserek davalıya tebliğ ettiğini, davalının 31.03.2022 tarihli iade faturası faturaya itiraz ettiğinden, müvekkilince bu kez Bakırköy ...Noterliği 25.04.2022 tarih ...Yevmiye numaralı ihtarnamesi ile fazla fiyat farkı olan 89.950,56 TL borcunu müvekkili şirkete ödemesi için ihtarname gönderildiği, davalının aynı şekilde ihtarnameye cevap olarak Beşiktaş ...Noterliği 28.04.2022 tarih ...

Yevmiye numaralı ihtarı ile herhangi bir ödeme yapmayacağını belirtiğini, ihtarnameye rağmen ödeme yapmayan davalı aleyhine Küçükçekmece ...Dairesi ...

E Sayılı dosyası ile 90.816,33 TL takip bedeli olan icra takibi başlatıldığını, ödeme emrinin tebliğ edildiği, davalının ödeme emri tebliği ile birlikte takibe itiraz ettiğinden takibin durduğunu ifade ederek, İtirazın iptali ile takibin devamına, haksız ve kötü niyetli itiraz nedeniyle %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasını talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. İstanbul, Gaziosmanpaşa ...projesi kapsamında '...' malzemesinin müvekkili ... tarafından...A.Ş.' den temin edilerek davacı...Yapı'ya satışı ile ilgili 12.03.2021 tarihli sözleşmenin 5.2. Maddesi.

"Bağlantı yapılan ürünlerin alınma süresi her durumda 31.08.2021 tarihine kadar geçerlidir" denilmek suretiyle taraflar arasında akdedilen sözleşmenin bir süreye bağlandığını ve 31/08/2021 tarihine kadar geçerli olduğunu, fiyatların 31/08/2021'e kadar geçerli olacağı sözleşmede açık hükümle ifade edilmesine rağmen müvekkilinin iyi niyet çerçevesinde aynı fiyat üzerinden 15/09/2021 tarihine kadar sözleşmeye konu 'tuğla' teminini sağladığı ve davacının fiyat artışının ertelenmesine ve ödeme zorluğu çekildiği gerekçesiyle de 1 (bir) ay çeklerin ötelenmesine rağmen müvekkilinin tarafların menfaatini gözeterek hareket ettiğini,

müvekkilinin kendisine düşen yükümü bihakkın ifa ettiği ve davacının, kendi kusuru ile siparişin gecikmesine sebebiyet vererek, satın aldığı ürünlerin bir kısmını belirtilen kesin süreye rağmen uzun bir süre teslim almadığını, tesellümü bihakkın yapmadığından, bu andan sonra vc bizzat davacıdan kaynaklı nedenlerle fiyat artışına gidilmesi, ticari teamüllere uygun, makul ve olması gereken olduğunu, işbu davanın 100. Yıl Mahallesi...Caddesi No: ...

Bağcılar/İstanbul adresinde mukim ...A.Ş' ne ihbar edilmesine, esas itibariyle haksız ve dayanaksız davanın reddine, davacının asgari %20 oranında kötüniyet tazminatı ödemesine, yargılama masrafları ve vekâlet ücretinin davacı üzerine bırakılmasını talep etmiştir.

DELİLLER

Satış sözleşmesi örneği, e-fatura örnekleri, arabuluculuk son tutanak örneği, Küçükçekmece ... İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı dosya örneği, vergi dairesinden celp edilen davacı ve davalı şirketlere ait 2020-2021 yılları BA-BS formları, Beşiktaş ...Noterliğinin 28/04/2022 tarih ve... yevmiye nolu ihtarname ve tebliğ şerhi örneğinin dosyamız arasında olduğu görülmüştür.

Mahkememizin 27/09/2023 tarihli celsesinin 6 nolu ara kararı gereğince dosya ve tarafların davaya konu ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup, bilirkişi 22/11/2023 tarihli raporunda sonuç ve özet olarak;

"Davacı ve davalının ticari defterlerinin TTK ilgili hükümlerine göre delil vasfıma haiz olduğu ve tarafların ticari defterlerinin cari hesap anlamında birbirini teyit ettiği,

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın sözleşme hükümlerinden kaynaklandığı, davacının, davalıdan satın aldığı ürünlerin sabit bir fiyata bağlanmış olduğu gerekçesi ile davacı tarafından 2022 yılında alınmış 5 adet fatura nedeniyle davalıya 89.950,56 TL bedelli fiyat farkı faturası kesildiği, davalı şirketin süresi içerisinde faturayı noter ihtarnamesi ile iade ettiği,

Davacının 2022 yılındaki satın alınan faturalarda fiyat farkları iddiası ile ilgili hesaplama yapıldığında;

Davalıdan,

89.950,56 TL asıl alacak ( taleple bağlılık ilkesi gereğince)

+ 865,77 TL takip öncesi işlemiş faiz ( taleple bağlılık ilkesi gereğince)

90.816,33 TL fiyat farkı hesaplanmıştır.

Davacının asıl alacağına takip tarihinden itibaren yıllık %15,75 orandan başlayacak değişen oranda avans faizi uygulanması gerekecektir.

Davacının dava dilekçesinde belirttiği 2022 yılında 5 adet fatura yönünden alacaklı olabileceği hakkında karar ittihaz halinde de;

50.692,20 TL fiyat farkı

+ 503,10 TL Takip öncesi işlemiş faiz

51.195,30 TL fiyat farkı hesaplanmıştır.

Taraflar arasında hüküm altına alınan sözleşmenin 5.1. maddesinin” sözleşmenin süresi malzemelerin teslimi ve bağlantı çeklerinin tahsili ile son bulur.” 5.2. maddesinin bağlantı yapılan ürünlerin alınma süresi her durumda 31.08.2021 tarihine kadar geçerlidir...” hükmüne haiz olduğu" yönünde görüş ve kanaat bildirdiği görülmüştür.

Mahkememizin 05/02/2024 tarihli ara kararı ile dosyanın bilirkişiye tevdi ile ek rapor aldırılmasına karar verilmiş olup, bilirkişinin 22/02/2024 tarihli ek raporunda sonuç ve özet olarak; kök raporda yapılan tespitlerde herhangi bir değişiklik gerekmediği, oradaki tespitlerin aynen muhafaza edildiği yönünde ek rapor tanzim ettiği görülmüştür.

GEREKÇE

Dava; taraflar arasında düzenlenen 12/03/2021 tarihli satış sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Küçükçekmece ... İcra Müdürlüğünün ...dosyasının tetkikinden; alacaklı ... LİMİTED ŞİRKETİ tarafından borçlu...TAAHHÜT SANAYİ TİCARET ANONİM ŞİRKETİ aleyhine 89.950,56 TL asıl alacak + 865,77 TL geçmiş gün faizi olmak üzere toplam 90.816,33 TL üzerinden takip başlatıldığı, borçlu vekilinin 30/05/2022 tarihli dilekçesi ile borca itiraz ettiği, itirazın süresinde olduğu ve takibin durdurulmuş olduğu görülmüştür.

İcra İflas Kanunu’nun 67. maddesine göre takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkûm edilir.

İtirazın iptali davalarında dava konusu farklı sebeplere dayanabileceği için görev ve yetki hususu, dava konusunun niteliğine göre HMK ve özel kanunlar çerçevesinde gözetilmesi gerekir.

İtirazın iptali davaları, icra takibine bağlı davalar olup, takibe dayanak belgelere bağlı olarak yargılama yapılır. Yargıtay HGK’nun 11/02/2020 tarih, 2017/19-2076 E. ve 2020/117 K. sayılı ilamında belirtildiği üzere itirazın iptali davaları icra takibine bağlı davalardır. Alacağın varlığının genel hükümlere göre ispatlanması imkânı, takip talebinde yer alan borç sebebinden ve takip dayanağından uzaklaşmak anlamında düşünülmemelidir.

Burada sadece icra mahkemesinin dar yetkisi nedeniyle inceleyemediği delillerin genel mahkemede serbestçe ancak borca bağlı olarak ileri sürülmesi olanağının varlığı söz konusu olmaktadır. Bu sebeple itirazın iptali davalarında alacaklı, takipte dayanmadığı belgeler dışındaki başka belgelere dayanamaz. Bu davaların konusu, icra takibine konu alacağın varlığıdır. Bu yönüyle itirazın iptali davalarının alacak davalarından farklı bir yönü bulunmamaktadır.

Davacı alacaklı yararına icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için davalı borçlunun itirazında haksız olması ve alacağın likit olması gerekir. Alacağın likit olmasından kasıt, alacağın belirlenebilir olmasıdır. Bunun yanında davalı borçlu yararına icra inkâr tazminatına hükmedilebilmesi için alacaklının takibinde haksız olması ve kötü niyetli olması gerekir.

Mahkememizce yapılan yargılama, dosyada mevcut tüm deliller ve alınan bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında 12/03/2021 tarihli "Satış Sözleşmesi" imzalandığı, davacının dava dilekçesi ile 28/02/2022, 04/03/2022, 08/03/2022, 20/03/2022 ve 21/03/2022 tarihli faturalarda davalı tarafından fazla fiyatlandırma yapıldığının iddia edildiği, davacı tarafından 22/03/2022 tarihinde 89.950,56 TL'lik fiyat farkı faturasını kesildiği,

ancak davalının 31/03/2022 tarihli iade fatura ile fiyat farkı faturasına itiraz ettiği, davalı şirkete gönderilen ihtarnameye rağmen cevabi ihtarname ile borcun ödenmediği beyanı üzerine davalı aleyhine Küçükçekmece ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığı, davalının süresinde itirazı nedeniyle takibin durduğu ve mahkememizdeki işbu itirazın iptali davasının açıldığı anlaşılmıştır.

Taraflar tacir olduğundan davaya konu ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yaptırılmış olup, davacı ve davalının ticari defterlerinin TTK ilgili hükümlerine göre delil vasfına haiz olduğu ve tarafların ticari defterlerinin cari hesap anlamında birbirini teyit ettiği, taraflar arasındaki uyuşmazlığın sözleşme hükümlerinden kaynaklandığı, davacının, davalıdan satın aldığı ürünlerin sabit bir fiyata bağlanmış olduğu gerekçesi ile davacı tarafından 2022 yılında alınmış 5 adet fatura nedeniyle davalıya 89.950,56 TL bedelli fiyat farkı faturası kesildiği,

davalı şirketin süresi içerisinde faturayı noter ihtarnamesi ile iade ettiği, davacının 2022 yılındaki satın alınan faturalarda fiyat farkları iddiası ile ilgili yapılan hesaplamada davalıdan, 50.692,20 TL asıl alacak + 503,10 TL takip öncesi işlemiş faiz olmak üzere toplam 51.195,30 TL fiyat farkı hesaplandığı bilirkişi raporundan anlaşılmakla; somut uyuşmazlıkta davacı, parasını peşin ödediği 5 adet faturaya konu tuğlalara fiyat farkı uygulandığını beyan etmiş, davalı tarafça bu hususa ilişkin itirazda bulunulmamış olup tuğlaların zamanında teslim alınmaması sebebiyle sözleşme gereği fiyat farkı yansıtıldığı iddia edilmiştir.

Davalının iddiasına konu gecikmeye ve ürünlerin teslimine ilişkin davalı tarafça sunulan belgelerde gecikmeye yahut gecikmenin davacının kusurundan kaynaklandığına dair tespit yapılamamış, davalının gecikmeye ve teslime ilişkin iddiasını ispat edemediği kanaatine varıldığından; bilimsel, denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporu da dikkate alınarak davanın kısmen kabul kısmen reddi ile davalının Küçükçekmece ... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile 50.692,20-TL asıl alacak ve 503,10-TL işlemiş faiz olmak üzere 51.195,30-TL üzerinden takibin devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına, fazlaya ilişkin istemin reddine, asıl alacak likit olup, asıl alacağın %20'si oranındaki icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HUAK 18/A-(13) ''Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya iki saatten az süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâllerinde, iki saatlik ücret tutarı Tarifenin Birinci Kısmına göre Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir.

İki saatten fazla süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâlinde ise iki saati aşan kısma ilişkin ücret aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit şekilde uyuşmazlığın konusu dikkate alınarak Tarifenin Birinci Kısmına göre karşılanır. Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır." ve (14).

Fıkrası: "Bu madde uyarınca arabuluculuk bürosu tarafından yapılması gereken zaruri giderler; arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılması hâlinde anlaşma uyarınca taraflarca ödenmek, anlaşmaya varılamaması hâlinde ise ileride haksız çıkacak taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır." hükümleri gereğince arabuluculuk gideri olarak Arabuluculuk Dava Şartı Dosya No:2022/581 sayılı dosyasından arabulucuya 1.560,00-TL tarife bedeli üzerinden ödeme yapıldığı tespit edilmiş, tarafların arabuluculuk ilk oturumuna katıldığı, davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verildiği gözetilerek;

taraflar aleyhine ret ve kabul oranına göre arabuluculuk ücretine hükmedilmesi gerektiği anlaşılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

YARGILAMA GİDERLERİ HARÇ BEYANI

80,70 TL BAŞVURMA HARCI 1.096,84 TL PEŞİN HARÇ 1.096,84 TL PEŞİN HARÇ + 2.400,31 TL EKSİK HARÇ 122,20 TL VEKALET HARCI 3.497,15 TL KARAR VE İLAM HARCI 395,26 TL TEBLİGAT ÜCRETİ

+ 3.000,00 TL BİLİRKİŞİ ÜCRETİ

4.695,00 TL TOPLAM