İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/251 K.2024/325

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekilinin vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu' nun 5/A maddesinde yer alan ticari uyuşmazlıklarda zorunlu dava şartı olan Arabuluculuk süreci, Ankara Arabuluculuk Bürosu'nun 14.04.2022 tarihide başvurularak,2022/... Başvuru ve 2022/...

Büro Dosya Numaralı dosyası ile tamamlanmış olup, Hukuk Uyuşmazlıklarında Dava Şartı Arabuluculuk Son Tutanağında da görüleceği üzere anlaşma sağlanamadığı, dolayısıyla iş bu davayı açma zorunluluğu hasıl olduğu, 6001 Sayılı Kanun'un 30. Maddesi 5. Fıkrasında yer alan “4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza,

genel hükümlere göre tahsil edilir” şeklindeki düzenleme, 25.05.2018 tarihinde yürürlüğe giren 7144 sayılı Kanun'un 18 inci maddesi ile değiştirilmiş ve “on katı tutarında” ibaresi “dört katı tutarında” olarak düzenlendiği, bugün gelinen noktada yasal düzenleme, ihlalli geçişlerde geçiş ücreti ile birlikte bu ücretin dört katı tutarında cezanın uygulanması şeklinde olduğu,

aynı kanunun düzenlemesi ile ceza oranlarında yapılan bu değişikliğin, tahakkuk ettirilen ancak yasanın yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları (tamamı tahsil olunan alacaklar hariç olmak üzere) hakkında da uygulanacağı düzenleme altına alındığından, iş bu dava değeri bu düzenlemeler ışığında belirtildiğini, bu sebeplerle takip çıkışında belirlenen alacak miktarının gecikme cezalarına ilişkin kısmı dört katına indirilerek harca esas değer yasaya uyarlandığı ve dava değerinin bu şekilde belirlendiği,

... nun işletmesinin müvekkili şirket tarafından yürütüldüğünü, davalı borçlu şirkete ait ... plakalı araçlar ile 04.09.2016-21.05.2017 tarihleri arasında ücret ödenmeksizin ihlalli geçişler yapıldığı, Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerine, 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun'un 30. Maddesinin 7. Fıkrası gereğince, ihlalli geçiş tarihinden itbaren on beş günlük süre içerisinde geçiş bedellerini cezasız olarak ödeyebilme imkânı verilmekte ise de, işbu davaya konu İihlalli geçiş ücretlerinin anılan süre içerisinde ödenmediği tespit edildiği,

Geçiş ücretlerinin süresi içerisinde ödenmi üzerine davacı Müvekkili Şirketçe. Davalı-Borçlu şirket aleyhine ... İcra Mı 2017/...

E. sayılı dosyası ile ödenmeyen geçiş ücretleri ve geçiş ücretlerine 6001 Sayılı Kanunun 30/5 maddesi uyarınca tahakkuk ettirilen geçiş ücretinin 10 katı tutarındaki gecikme cezası alacağının tahsili amacıyla 16.11.2017 tarihinde icra takibi başlatıldığı Davalı-Borçlu şirkete ödeme emri 22.12.2017 tarihinde tebliğ edildiği, ancak Davalı-Borçlu şirket, “borcun tamamına, faize ve her türlü ferilerine ve icra müdürlüğünün yetkisine” itiraz etmiş İlgili İcra Müdürlüğünce de söz konusu itirazın süresinde olması halinde takibin durdurulmasına karar verildiği,

Davalı-Borçlu Şirketin itirazları zaman kazanma amacı ile haksız ve kötü niyetle yapılmış olduğundan, tarafımızca süresi içerisinde itirazın iptali davası açıldığı yönünde beyanları ile dava konusu ettiğini, yargılama giderleri, arabuluculuk ücreti ve vekalet ücretinin Davalı-Borçlu şirkete yükletilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı tarafa usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen süresi içerisinde cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür.

DELİLLER

Dosya kapsamındaki dava dilekçesi, ekleri ve dosyanın tümü hep birlikte incelenmiştir.

... İcra Müdürlüğü'nün 2017/... Esas sayılı dosyası UYAP sisteminden çıkartılarak mahkeme dosyamız arasına alınarak incelenmiştir.

... 'na müzekkere yazılarak; ... plakalı araçların 04/09/2016 - 21/05/2017 tarihleri arasında kimin adına kayıtlı olduğunun bildirilmesinin istenilmiş olup, yazı cevaplarının mahkememiz dosyası arasında olduğu görülmüştür.

PTT Genel Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak, davalıya ait ... plakalı araçlara ait HGS kartının 04/09/2016 - 21/05/2017 tarihleri arasında ve devamındaki 15 günlük tarih aralığında hesap bakiye hareketlerini gösterir evraklar ile HGS geçiş ücreti tahsilatlarına ilişkin herhangi bir bankaya verilmiş otomatik ödeme talimatı verilip verilmediği verildi ise ilgili banka bilgilerinin mahkememize gönderilmesi istenilmiş, yazı cevaplarının mahkeme dosyamız arasında olduğu görülmüştür.

... Bölge Genel Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak davalıya ait ... plakalı araçlara ait ... kartının 04/09/2016 - 21/05/2017 tarihleri arasında ve devamındaki 15 günlük tarih aralığında hesap bakiye hareketlerini gösterir evraklar ile OGS geçiş ücreti tahsilatlarına ilişkin herhangi bir bankaya verilmiş otomatik ödeme talimatı verilip verilmediği verildi ise ilgili banka bilgilerinin mahkememize gönderilmesi istenilmiş, yazı cevabının dosyamız arasında olduğu görülmüştür.

Davacı şirkete müzekkere yazılarak 04/09/2016 - 21/05/2017 tarihinde ve devamındaki 15 günlük tarih aralığında ... plakalı araçlar ile ihlalli geçiş yapılan sorumluluğunuzda bulunan yollarda tüm gün boyu herhangi bir sistem arızasının bulunup bulunmadığı hususunun sorulmasına karar verilmiş olup, yazı cevabının mahkememe dosyamız arasında olduğu görülmüştür.

Bilirkişi ... ' un 26.12.2023 tarihli raporunda sonuç ve özet olarak,

"6001 sayılı kanunun 30/7 maddesine göre 15 gün içerisinde ihlalli geçişler ödendiği takdirde gecikme cezası alınmayacağı hükmünün olduğu, bunun yanı sıra sürücülerin HGS ve OGS cihazlarını sürekli bakiyesi müsait tutmakla ve kontrol etmekle sorumlu olduğu,

Karayolları Genel Müdürlüğü Sitesinde OGS ve HGS ile İlgili açıklamalarda OGS sistemlerinden geçiş ihlali yapılması durumunda; geçiş ihlali yapılan plaka üzerine 15 (on beş) gün içinde OGS veya HGS abonesi olunması veya mevcut OGS veya HGS hesaplarında geçiş için yeterli bakiyesi olması durumunda cezalı geçiş ücreti uygulanmadığının duyurulduğu,

Davalının, HGS/OGS cihazında yeterli bakiye varken geçiş anında değişik sebeplerden ücret alınamadığında cihazın uyarı sinyali vermesi sonucunda 15 gün içerisinde yanlışlığı giderecek yeterli süresi olduğu, davalının değişik kanallardan sahipliğindeki araçların plaklarını sorgulayarak borç durumunu öğrenebileceği, HGS/OGS cihazını doğru bir şekilde kullanmak, çalışır vaziyetinde tutmak ve cihazlara bağlı hesaplarını her zaman müsait olarak tutma sorumluluğunda olduğu, 3095 Sayılı Katma Değer vergisi Kanunu' nun 24. Maddesi (c) bendinde faiz alacağıda KDV matrahları arasında gösterildiğinden ve yaygın Yargıtay kararlarında da aynı yönde içtihatlar olduğundan Davacının, davalıdan icra yolu ile tahsil edeceği faiz alacaklarından KDV tahakkuk ettirmeye ve talep etmeye hakkı olduğu,

6001 Sayılı Kanun' da ve işletme protokolünde hiçbir şekilde ihlalli geçiş gerçekleştiren araç sahiplerine SMS, e-posta, ihtarname veya herhangi bir şekilde bildirim yapma yükümlülüğü ile ilgili bir düzenlemenin bulunmadığı,

Sayın Mahkemece ... nden celp edilen sahiplik bilgilerinde ... Plakalı aracın ...marka binek aracı olduğunun ve ihlalli geçiş yapıldığı iddia edilen 04.09.2016-21.05.2017 tarihleri arasında davalının sahipliğinde olmadığının görüldüğü, geçiş görüntülerinin incelenmesi soncunda ihlalli geçiş yaptığı iddia edilen aracın ... marka otobüs tipi ticari araç olduğunun görüldüğü, plaka değişikliği nedeni ile karışıklık olduğu dava konuş aracın ruhsat velveya şasi bilgilerinden tekrar araştırılması gerektiği,

Davalının tüzel gerçek kişi tacir olduğu, araçların yolcu taşımacılığında kullanılan ticari araç olduğu,

Sayın Mahkemece ... nden celp edilen sahiplik bilgilerinde ... Plakalı aracın ...marka binek aracı olduğunun ve ihlalli geçiş yapıldığı iddia edilen 04.09.2016-21.05.2017 tarihleri arasında davalının sahipliğinde olmadığının görüldüğü, geçiş görüntülerinin incelenmesi soncunda ihlalli geçiş yaptığı iddia edilen aracın Mercedes marka otobüs tipi ticari araç olduğunun görüldüğü, plaka değişikliği nedeni ile karışıklık olduğu dava konuş aracın ruhsat ve/veya şasi bilgilerinden tekrar araştırılması gerektiği,

Davalını sahipliğinde olan araçların bir kısmının geçiş anında ve 15 günlük provizyon süresince bakiye olmadığından geçiş ücreti alınamadığı bazı geçişlerde ise hesap bakiyesinin yeterli olmasına rağmen geçiş bedellerinin alınamadığı,

Dava dosyası içeriğine sunulan CD içeriğinde yer alan geçişlerin ve provizyon sorgulama açıklamalarının ve HGS Banka ekstrelerinin incelenmesi sonucunda davalının sahipliğinde olan ..., ... ve ... plakalı araçlar ile 04.09.2016-21.05.2017 tarihleri arasında 27 adet ihlalli geçişler gerçekleştirdiği, davalıya 164,30 TL geçiş bedeli, yasa gereği 564,80 TL dört katı gecikme cezası olmak üzere 729,10 TL toplam borç tahakkuk ettirildiği,

Sayın Mahkemece davacının iddiaları doğrultusunda itirazın iptaline ve takibin devamına karar verildiği takdirde Davacının, 6001 sayılı yasa BAM ve yaygın Yargıtay kararları gereği davalıdan, 729,10 TL Asıl Alacak (Geçiş Ücreti- Para Cezası), 56,93 TL işlemiş faiz, KDV kanunu gereği 10,29 TL KDV olmak üzere toplam 796,32 TL tutar ile takip sonrası takip tarihinden itibaren artan oranlarda yıllık 969,75 işlemiş faiz ve KDV kanunun gereği işleyecek faiz üzerinden 018 KDV talep edebileceği,

Davalının araçlarının bazı günlerde bakiye olmasına rağmen geçiş bedelinin alınmadığı, ilgili geçişlerden gecikme cezasının alınmaması gerektiği bu durumda sadece alınamayan geçiş bedelleri ve işleyecek faizi talep edebileceği, davacının davalıdan 164,30 TL geçiş bedeli, 571,50 TL gecikme cezası, 44,03 TL 7,92 KDV olmak üzere toplam 623,45 TL talep edebileceği, nihai hukuki değerlendirmenin Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu.." yönünde görüş ve kanaat bildiriği görülmüştür.

Bilirkişi raporunun taraflara usulüne uygun tebligat çıkartıldığı görülmüştür.

GEREKÇE

Dava konusu uyuşmazlık konusunun, ... İcra Müd. 2017/ ... esas sayılı dosyasında itirazın iptali istemi noktalarında toplandığı anlaşıldı.

İcra İflas Kanunu’nun 67. maddesine göre takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkûm edilir.

İtirazın iptali davalarında dava konusu farklı sebeplere dayanabileceği için görev ve yetki hususu, dava konusunun niteliğine göre HMK ve özel kanunlar çerçevesinde gözetilmesi gerekir.

İtirazın iptali davaları, icra takibine bağlı davalar olup, takibe dayanak belgelere bağlı olarak yargılama yapılır. Yargıtay HGK’nun 11/02/2020 tarih, 2017/19-2076 E. ve 2020/117 K. sayılı ilamında belirtildiği üzere itirazın iptali davaları icra takibine bağlı davalardır. Alacağın varlığının genel hükümlere göre ispatlanması imkânı, takip talebinde yer alan borç sebebinden ve takip dayanağından uzaklaşmak anlamında düşünülmemelidir.

Burada sadece icra mahkemesinin dar yetkisi nedeniyle inceleyemediği delillerin genel mahkemede serbestçe ancak borca bağlı olarak ileri sürülmesi olanağının varlığı söz konusu olmaktadır. Bu sebeple itirazın iptali davalarında alacaklı, takipte dayanmadığı belgeler dışındaki başka belgelere dayanamaz. Bu davaların konusu, icra takibine konu alacağın varlığıdır. Bu yönüyle itirazın iptali davalarının alacak davalarından farklı bir yönü bulunmamaktadır.

Davacı alacaklı yararına icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için davalı borçlunun itirazında haksız olması ve alacağın likit olması gerekir. Alacağın likit olmasından kasıt, alacağın belirlenebilir olmasıdır. Bunun yanında davalı borçlu yararına icra inkâr tazminatına hükmedilebilmesi için alacaklının takibinde haksız olması ve kötü niyetli olması gerekir. Dosya ve tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde;

Yukarıda belirtilen yasal düzenlemeler uyarınca ücretli otoyollardan geçiş yapan kişiler, geçiş ücretini ödemekle yükümlü olduğu, ödemenin yapılıp yapılmadığını takip etmek zorunda olduğu dikkate alınarak, İstanbul BAM 17. HD 2019/105 Esas ve 2022/389 Karar sayılı ilamında “Geçiş esnasında ödeme olmadığında veya HGS veya OGS sisteminden provizyon alınamadığı takdirde gişe çıkışlarındaki bariyerler açılmadığından, davalı ücret ödemeden geçiş yaptığını bilmektedir.

OGS ve HGS kartlarından para çekilmemesi halinde davalı geçiş ücretini ödemek zorundadır.” şeklinde karar vererek geçiş yapanların ödeme yapmadığını bildiğini kabul ettiği ayrıca icra inkâr tazminatına ilişkin olarak ise Yargıtay 3. HD 2022/... Esas ve 2022/ ...

Karar sayılı ilamında “…bu nedenle davacı şirketin 6001 sayılı Kanun’un 30 uncu maddesinin beşinci fıkrası uyarınca geçiş ücreti ile kesinleşmiş olan dört katı tutarındaki cezadan ibaret olan alacağını takibe konu ettiği, alacak miktarının belirlenebilir (likit) nitelikte olduğu gözetilerek, alacak miktarının tamamı üzerinden davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerekirken…” şeklinde karar vererek, geçiş ücreti ile cezai bedelin likit olduğunu içtihat ettiği,

Dava konusu ihlalli geçiş yapan ... plakalı araçların davalı adına kayıtlı olduğu, bu araç 27 kez ücret ödemeden geçiş yapıldığı anlaşıldığı, gelen HGS kayıtlarına göre geçiş tarihlerinde ve sonraki süreçte bakiyenin yetersiz olduğu ve tanımlı olmayan plaka hatalarının görüldüğü, alanında uzman bilirkişi tarafından hazırlanan denetime elverişli bilirkişi raporu uyarınca davacının, davalıdan ihlalli geçişler sebebiyle geçiş bedeli ve ceza bedeli olarak 729,10 TL asıl alacak işlemiş faiz ve KDV yönünden takibin devamına şeklinde karar verilmiş olup,

Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; yukarıda açıklanan sebeplerle, taleple bağlı kalınarak davanın kabulüne karar verilmiş, davalının itirazında haksız olması ve alacağın likit olması gözetilerek alacağın %20’si oranında icra inkâr tazminatına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HUAK 18/A-(13)HUAK 18/A-(13) ve (14). Fıkrası hükümleri gereğince arabuluculuk gideri olarak Arabuluculuk Dava Şartı Dosya Numarası 2022/... sayılı dosyasından arabulucu olarak atanan Dilek Yalçın Dilek ekte sunulan 1.560.-TL tarife bedeli üzerinden kesilen 01/06/2022 tarihli Serbest Meslek Makbuzu doğrultusunda ödeme yapıldığı tespit edilerek, davanın kabulüne karar verildiği de dikkate alınarak davalı aleyhine ara buluculuk giderlerinin de yükletilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır