İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/264 K.2024/242

Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde.

Olay günü olan 15/02/2022 tarihinde ... sevk ve idaresindeki davalı sigorta şirketi nezdinde sigortalı ... plakalı araç ile ... mevkiinde seyir halindeyken aracının kontrolünü kaybederek müvekkilinin sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın sağ yan kısmına çarptığını müvekkilinin aracında maddi hasar meydana geldiğini, İncelenen tramer kayıtlarına göre işbu kazada davalı sigorta şirketi nezdinde sigortalı ... plakalı araç sürücüsü dava dışı ... kazanın oluşmasında ve dolayısıyla müvekkiline ait araçta oluşan hasarda %100 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiğini,

bu sebeple müvekkilinin herhangi bir kusuru bulunmadığını kaza neticesinde aracında meydana gelen kazanç kaybı ve değer kaybı alacağına ilişkin davalıya ait aracın ... POLİÇE nolu ZMMS'nı düzenlemiş bulunan ...

Şirketi Genel Müdürlüğüne başvuruda bulunulmuşsa da menfi netice alındığından zorunlu arabuluculuk yoluna başvurulduğunu, arabuluculuk neticesinde de olumlu bir netice alınamadığından mahkeme nezdinde dava açılması zarureti hasıl olduğunu, müvekkilinin aracının - kamyonet niteliğinde olup nakliye aracı olarak kullanıldığını, ancak kaza nedeni ile müvekkilinin aracında ağır hasar meydana geldiğinden ve araç hareket kabiliyetini yitirdiğinden kazadan sonra hemen tamirciye kaldırıldığını süreçte kullanılamadığını, kazanç kaybına uğradığını belirterek, fazlaya dair haklar saklı kalmak kaydıyla, şimdilik.

15/02/2022 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası sebebiyle müvekkili adına kayıtlı ... plakalı aracın kullanılamamasından kaynaklanan kazanç kaybı zararı için100,00 TL ve araçta oluşan değer kaybı zararı için 100,00 TL olmak üzere toplam 200,00 TL maddi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretlerinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde.

15/02/2022 tarihinde, İstanbul ili, Güngören mevkiinde, ... sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı araç ile ... sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı aracın çarpışması sonucu talihsiz bir trafik kazası meydana geldiğini, hiçbir şekilde sigortalının kusurlu olduğunu kabul anlamına gelmemekle birlikte, Müvekkilinin talebi üzerine tazminat talep eden araca ait hasarın tespiti için 26/03/2022 tarihinde ekspertiz raporu düzenlendiğini, düzenlenen ekspertiz raporu uyarınca tazminat talep eden araç üzerinde yalnızca 5.170,00 TL tutarında hasar tespit edildiğini, bu tutarın Müvekkili tarafından Davacıya 01/04/2022 tarihinde ödendiğini,

buna ilaveten tazminat talep eden araçta meydana gelen değer kaybına ilişkin 04/04/2022 tarihinde değer kaybı ekspertiz raporu düzenlendiğini, ilgili rapor uyarınca araçta oluşan değer kaybı 2.886,47 TL olarak tespit edildiğini ve bu tutarın da Müvekkili tarafından Davacıya 06/04/2022 tarihinde ödendiğini, buna rağmen davacının 10/11/2022 tarihinde müvekkiline ihtarname göndererek kazanç kaybı ve değer kaybı alacağı talep ettiğini, müvekkili şirketin hasar ve değer kaybı zararını karşıladığını belirterek, davanın reddini istediğini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

... Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği Başkanlığı'na müzekkere yazılarak Mahkememiz davacısı ... T.C. Kimlik Numaralı ...'in iş hangi iş koluna mensup olduğunun iş kolu numarası ile bildirilmesi ve Vergi Usul Kanunu 176. ve 177. Maddeleri gereğince 1. Sınıf tacir olup olmadığı, bilanço usulüne göre defter tutup tutmadığı, tacir mi esnaf mı olduğu, tacir ise hangi defterleri tuttuğu hususunda kayıtlarının çıkartılarak Mahkememize bildirilmesi istenilmiştir.

... Ticaret Odası'na müzekkere yazılarak müzekkere yazılarak Mahkememiz davacısı ... T.C. Kimlik Numaralı ...'in iş hangi iş koluna mensup olduğunun iş kolu numarası ile bildirilmesi ve Vergi Usul Kanunu 176. ve 177. Maddeleri gereğince 1. Sınıf tacir olup olmadığı, bilanço usulüne göre defter tutup tutmadığı, tacir mi esnaf mı olduğu, tacir ise hangi defterleri tuttuğu hususunda kayıtlarının çıkartılarak Mahkememize bildirilmesi istenilmiştir.

... Vergi Dairesi'ne müzekkere yazılarak müzekkere yazılarak Mahkememiz davacısı ... T.C. Kimlik Numaralı ...'in iş hangi iş koluna mensup olduğunun iş kolu numarası ile bildirilmesi ve Vergi Usul Kanunu 176. ve 177. Maddeleri gereğince 1. Sınıf tacir olup olmadığı, bilanço usulüne göre defter tutup tutmadığı, tacir mi esnaf mı olduğu, tacir ise hangi defterleri tuttuğu hususunda kayıtlarının çıkartılarak Mahkememize bildirilmesi istenilmiştir.

... Şirketi Genel Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak ... numaralı poliçeye ait 15/02/2022 tarihinde gerçekleşen kazanın hasar dosyası ve eksper raporunun çıkartılarak Mahkememize gönderilmesi istenilmiştir.

...'ne müzekkere yazılarak ... ve ... plakalı araçların aktif - pasif mülkiyet kayıtlarının çıkartılarak Mahkememize gönderilmesi istenilmiştir.

03/01/2024 tarihinde Aktüerya uzmanı, Adli Trafik bilirkişisi ve makine mühendisi bilirkişi heyeti vasıtası ile bilirkişi raporu alınmıştır.

10/01/2024 tarihinde davacı vekili tarafından ıslah dilekçesi sunulmuştur.

GEREKÇE

Dava, trafik kazası sebebiyle değer kaybı ve kazanç kaybı talebine ilişkindir.

Trafik kazaları nedeniyle maddi ve manevi tazminat talepleri asıl olarak haksız fiil sorumluluğuna dayanır. TBK md. 49’a göre kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar gören karşı tarafın kusurunu ve zarara uğradığını ispat yükü altındadır.

KTK md. 85 ve 88 uyarınca trafik kazası sonucu meydana gelen kazadan aracın işleteni veya aracın bağlı bulunduğu işletmenin sahibi de müştereken ve müteselsilen sorumludur. İşleten veya aracın bağlı bulunduğu işletmenin sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusursuz olması ve kazanın araçtaki bir bozukluktan meydana gelmemesi şartıyla, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya 3. kişinin ağır kusurundan kaynaklandığını ispat ederek sorumluluktan kurtulur. Hem TBK md. 52 hem de KTK md.86/2 uyarınca kazada zarar görenin de kusurunun bulunması halinde tazminat miktarından indirim yapılması gerekir.

Trafik kazası sonucu zarar görenin aracında meydana gelen değer kaybı ve aracın kaza sebebiyle tamir gördüğü süre içinde çalışamamasından doğan ekonomik kayıplardan zarar veren sorumludur. Yerleşik yüksek mahkeme içtihatları uyarınca değer kaybı, aracın kaza tarihi itibariyle serbest piyasa koşullarına göre hasarsız haldeki ikinci el değeri ile kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre tespit edilir. Kazanç kaybı ise, aracın kaza sebebiyle çalışamadığı süre boyunca mahrum kalınan gelirdir. Kazanç kaybına ilişkin tazminat talep edilebilmesi için öncelikle aracın gelir getirici bir işte çalışması ve kaza sebebiyle aracın çalışamadığı sürede gelir kaybının yaşanması gerekir.

Trafik kazasından doğan tazminat davalarında 2 ve 10 yıllık zamanaşımı süreleri uygulanır. Ancak fiilin cezayı gerektirmesi durumunda, ceza kanununda daha uzun bir zamanaşımı süresinin öngörülmesi şartıyla, bu süre uygulanır.

Dava konusu kaza 15/02/2022 tarihinde davacıya ait ... plakalı araç ile davalının zorunlu trafik sigortacısı olduğu ... plakalı araç arasında meydana gelmiştir. 01/01/2024 tarihli bilirkişi raporunda, davalı sigorta şirketinin sorumluluğundaki aracın sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde %100 oranında kusurlu olduğu tespit edilmiştir. Davacının aracında kaza sebebiyle 5.000,00 TL değer kaybı ve 2.800,00 TL mahrumiyet zararı doğduğu, ancak kazanç kaybının bulunmadığı raporda belirtilmiştir. Alanında uzman bilirkişiler tarafından hazırlanan raporun denetime elverişli olduğu, usul ve yasaya uygun olarak hazırlandığı kanaatiyle hükümde esas alınmasına karar verilmiştir.

Bilirkişi raporuna göre davacının aracında 5.000,00 TL değer kaybı meydana geldiği ve davalı sigorta şirketi tarafından 04/04/2022 tarihinde değer kaybı tazminatı olarak 2.886,47 TL ödeme yapıldığı tespit edilmiştir. Her ne kadar davalı şirket tarafından ödeme dekontu dosyaya sunulmasa da davacının, tespit edilen kısmi ödemeye ilişkin itirazının bulunmaması ve bakiye miktar üzerinden dava değerini arttırdığı anlaşıldığından, kısmi ödemenin davacı tarafından kabul edildiği sonucuna varılmıştır. Değer kaybı zararının yargılamada tespit edilmesi ile yapılan kısmi ödemenin tüm zararının yarısına yakın bir miktarda olması gözetilerek, 04/04/2022 tarihinde yapılan kısmi ödeme sonucu davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun ortadan kalktığı kabul edilmemiştir.

Davacının kazanç kaybı zararı tazmini talebinin değerlendirilmesinde; mahkememizce yapılan araştırma sonucu davacının tacir veya esnaf olmadığı, potansiyel mükellef kaydının bulunduğu; dolayısıyla davacının ... plakalı araç ile gelir getirici bir işte çalışmadığı anlaşılmıştır. Açıklanan bu sebeple davacının kazanç kaybı talebi yerinde değildir.

Davacının faiz talebinin değerlendirilmesinde; davacının davalı sigorta şirketine 10/11/2022 tarihinde başvurduğu ve yasal sürenin sonunda 23/11/2022 tarihinde davalı sigorta şirketinin temerrüde düştüğü anlaşılmıştır. Davacı dava dilekçesinde yasal faiz talep etmesine rağmen, ıslah dilekçesinde avans faizi talep ettiğini açıklamıştır. HGK’nun 2017/13-1704 Esas ve 2020/534 Karar sayılı ilamı ile vurgulandığı üzere faiz hakkı seçimlik ve yenilik doğuran bir haktır. Dolayısıyla faiz hakkı kullanılmakla tükenir. Bu sebeple yasal faiz talebinin, sonradan avans faizi olarak ıslah yoluyla değiştirilmesi hukuken mümkün değildir.

Yukarıda açıklanan sebeplerle, dava konusu kaza sebebiyle davacının bakiye değer kaybı zararı yönünden davanın kısmen kabulüne ve hüküm altına alınan tazminat miktarına temerrüt tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır