İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/327 K.2024/702

Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının, müvekkili şirket ile 04.10.2021 tarihli "Dökme Lpg ( Sıvılaştırılmış Petrol Gazı) İkmal ve Ariyet Tesis Teslim" sözleşmesi akdettiğini, taraflar arasında sözleşme devam ederken davalının müvekkili şirkete olan cari hesaptan kaynaklı borcu nedeni ile davalıya....

Noterliğinin 22.12.2021 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarı keşide edilerek; cari hesap borcunun ödenmesi aksi halde sözleşmenin müvekkili şirket tarafından haklı ve tek taraflı olarak feshedileceğinin ihtar edildiğini ancak davalının ihtara rağmen sözleşmeye aykırı fiillerinin devam etmesi sonucunda bu kez....

Noterliğinin 23.12.2022 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtar ile sözleşme cari hesap borcunun ödenmemesi ve LPG alımının tatil edilmesi nedenleri ile müvekkili şirket tarafından tek taraflı ve haklı olarak feshedildiğini, müvekkili şirketin davalıdan tesis bedeli alacağı bulunduğunu, müvekkili şirket tarafından davalıya keşide edilen fesih ihtarnamesinde davalıya teslim edilen ariyetlerin iadesi talep edilmesine rağmen davalı tarafından tesislerin iade edilmediğini ve sözleşmede belirtilen bedellerin de ödenmediğini, sözleşme uyarınca davalının eksik kullanım bedelini müvekkiline ödemekle yükümlü olduğunu,

müvekkili şirket tarafından davalıya keşide edilen ihtarnameler ile eksik kullanım bedelinin derhal ödenmesinin talep edildiğini ancak davalı tarafından belirtilen işbu bedellerin müvekkili şirkete ödenmediğini beyanla; sözleşmeden kaynaklanan sair talep dava hakları ile ilgili fazlaya ilişkin talepleri saklı kalmak kaydıyla alacaklarının belirlenmesinden sonra ıslah ve talep artırım dilekçesi sunmak üzere; sözleşmenin 6.7.

Maddesi uyarınca şimdilik 1.000,00 TL tesisat bedeli ödemesi alacağının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkili şirkete verilmesine, sözleşmenin 6.8 maddesi uyarınca şimdilik 1.000,00-TL eksik kullanım bedeli alacağının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkil şirkete verilmesine, fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava haklarının saklı tutulmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yana tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen davaya süresi içerisinde cevap vermediği görülmüştür.

DELİLLER

Bayilik Sözleşmesi örneği,.... Noterliğinin 22.12.2021 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarname örneği,.... Noterliğinin 23.12.2022 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname örneği ve arabuluculuk son tutanak örneğinin dosyasımız arasında olduğu görülmüştür.

Mahkememizin 08/11/2023 tarihli celsesinin 6 nolu ara kararı ile tarafların davaya konu ticari defter ve kayıtları ile dosya üzerinde bilirkişi heyeti marifetiyle inceleme yapılmasına karar verilmiş olup, inceleme gün ve saatinin davacı vekiline duruşma esnasında tefhim olunduğu, davalının ise elektronik tebligat adresine duruşma zaptının tebliği suretiyle tebliğ edildiği ancak inceleme gün ve saatinde davalının mazeretsiz olarak hazır bulunmadığı anlaşılmakla; bilirkişi heyeti 30/01/2024 tarihli raporunda sonuç ve özet olarak;

"Davacı taraflarca düzenlenen faturaların davacı taraf yasal defterlerinde yer aldığı, açılış ve kapanış kayıtlarının Kanunun öngördüğü süreler içinde yapıldığı, davacı lehine delil olma kuvvetine sahip olduğu,

Davalı tarafla iletişim kurulamadığından belge temin edilemediği, mahkeme kanalı ile davalı tarafa belge sunması için “İHTAR” gönderilmiş olmasına rağmen mahkemeye herhangi bir bilgi ve belge sunmadığı,

Davacı tarafın cari hesaptan kaynaklı 67.639,94 TL davalı taraftan alacaklı olduğu,

Davacının haklı nedenle sözleşmeyi feshettiği, davacının dava konusu ettiği “Eksik Kullanım Bedeli olarak 1.000.- TL ve Tesisat Bedeli olarak 1.000.- TL” talep edilebileceği,

Sözleşmeye göre Davacının Tesisat Bedeli olarak 5.000.- TL'yı talep etme hakkının bulunduğu,

Davacı tarafın talep ettiği 1.000- TL “Eksik Kullanım Bedeli” için fesih tarihinden dava tarihine kadar hesaplanan faiz tutarının olarak 203,58 TL talep edebileceği,

Davacı tarafın talep ettiği 1.000. TL “Tesisat Bedeli” için fesih tarihinden dava tarihine kadar hesaplanan faiz tutarının olarak 203,58 TL talep edebileceği" yönünde görüş ve kanaat bildirdikleri görülmüştür.

Mahkememizin 06/03/2024 tarihli celsesinin 1 nolu ara kararı gereğince davacı vekilinin itirazları doğrultusunda ek rapor aldırılmasına karar verildiği, bilirkişi heyetinin 17/03/2024 tarihli ek raporunda sonuç ve özet olarak;

"Davacı sözleşme süresi boyunca Eksik Kullanım Bedeli olarak 174.278,63 TL talep edebileceği hesaplanmış olup davacı tarafın dava dilekçesinde talep ettiği 1.000. TL “Eksik Kullanım Bedeli” için fesih tarihinden dava tarihine kadar hesaplanan Faiz tutarının olarak 42,41 TL talep edebileceği,

Davacı tarafın talep ettiği 1.000,00- TL “Tesisat Bedeli” için fesih tarihinden dava tarihine kadar hesaplanan faiz tutarının olarak 42,41 TL talep edebileceği,

Sözleşmenin davacı tarafından sözleşme başlangıcından itibaren davacı tarafından sözleşmenin haklı nedenle feshedildiği tarihe kadar “Eksik Kullanım Bedeli”ne karar vermesi durumunda, davacı lehine 38.070,41 TL Eksik Alım bedeli olacağı" yönünde görüş ve kanat bildirdikleri görülmüştür.

GEREKÇE

Dava; sözleşmeden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.

Davacı vekili davasını fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 1.000,00 TL tesisat bedeli alacağı, 1.000,00 TL eksik kullanım bedeli alacağının tahsili amacıyla açtığı, alınan bilirkişi ek raporu sonrasında tesisat bedeli alacağını 5.000,00 TL'ye, eksik kullanım bedeli alacağını ise 174.278,63 TL'ye arttırdığı, tamamlama harcının yatırıldığı, talep arttırım dilekçesinin karşı tarafa usulüne uygun olarak tebliğ edildiği görülmüştür.

Davacı ile davalı arasında 04.10.2021 tarihinde beş yıllık Dökme LPG İkmal ve Ariyet Tesis Teslim Sözleşmesi akdedilmiş olup, sözleşme devam ederken davalının davacıya olan cari hesap borcu nedeni ile davalıya.... Noterliği'nin 22.12.2021 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarı keşide edilerek; cari hesap borcunun ödenmesi aksi halde sözleşmenin davacı tarafından haklı ve tek taraflı olarak feshedileceğinin ihtar edildiği, davalı tarafın ihtara rağmen ödeme yapılmaması üzerine bu defa.... Noterliği'nin 23.12.2022 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile sözleşmenin cari hesap borcunun ödenmemesi ve LPG alımının durdurulması nedeni ile davacı tarafından tek taraflı ve haklı nedenle feshedildiği anlaşılmıştır.

Taraflar arasında akdedilen bayilik sözleşmesinin dava konusu maddeleri şöyledir:

Sözleşmenin 6.7 maddesi; "Aylık en az 3000 kg propan gazı tüketim taahhütü olmak üzere 5 yıllık Dökmegaz sözleşmesi karşılığı gaz tesisatı( tanklar hariç) tarafımızdan katılımlı olarak yapılacaktır. Sözleşme sonunda firmamız ile yenileme sözleşmesi yapmak istemezseniz gaz tesisatı KDV hariç 5.000 TL (Beşbin TL) olarak tarafınıza fatura edilecektir."

Sözleşmenin 6.8 maddesi; "Aylık en az 3000 kg, yıllık en az 36.000 kg LPG tüketeceği şartıyla Gaz tesisatı ( tanklar hariç) müşteri katılımlı olarak yapılacaktır. LPG tüketim miktarının bu değerden daha az olması halinde eksik beher ton için KDV hariç 1.000 TL eksik kullanım bedeli uygulanacaktır."

Sözleşmenin 8.2 maddesi; "Teslim edilecek dökme LPG tesisinin mülkiyeti ...'a aittir..." şeklinde düzenlenmiştir.

Mahkememizce yapılan yargılama, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı ile davalı arasında 04.10.2021 tarihinde beş yıllık Dökme LPG İkmal ve Ariyet Tesis Teslim Sözleşmesi akdedilmiş olup, sözleşme devam ederken davalının davacıya olan cari hesap borcu nedeni ile davalıya....

Noterliği'nin 22.12.2021 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarı keşide edilerek, cari hesap borcunun ödenmesi aksi halde sözleşmenin davacı tarafından haklı ve tek taraflı olarak feshedileceğinin ihtar edildiği,; davalı tarafın ihtara rağmen ödeme yapmaması ve sözleşme hükümlerine aykırı davranması üzerine bu defa....

Noterliği'nin 23.12.2022 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile sözleşmenin cari hesap borcunun ödenmemesi ve LPG alımının durdurulması nedeni ile davacı tarafından tek taraflı ve haklı nedenle feshedildiği anlaşılmış olup, mahkememizce yaptırılan bilirkişi incelemesi ile; davacı tarafça düzenlenen faturaların davacı tarafın yasal defterlerinde yer aldığı, defterlerin açılış ve kapanış kayıtlarının kanunun öngördüğü süreler içinde yapıldığı, davacı tarafın cari hesaptan kaynaklı 67.639,94 TL davalı taraftan alacaklı olduğu,

yapılan ihtarlara rağmen borcun ödenmemesi nedeniyle davacının haklı nedenle 04/10/2021 tarihli sözleşmeyi feshettiği, davalının sözleşme süresince alımlarının 5.820 kg olarak gerçekleştiği, sözleşme süresi boyunca davalının alması gereken ürüne istinaden 174.278,63 TL eksik alım bedeli hesaplandığı, Sözleşme’nin 6.7 maddesindeki.

"Aylık en az 3000 kg propan gazı tüketim taahhütü olmak üzere 5 yıllık Dökmegaz sözleşmesi karşılığı gaz tesisatı( tanklar hariç) tarafımızdan katılımlı olarak yapılacaktır.

Sözleşme sonunda firmamız ile yenileme sözleşmesi yapmak istemezseniz gaz tesisatı KDV hariç 5.000 TL (Beşbin TL) olarak tarafınıza fatura edilecektir." şeklinde düzenlemeye istinaden tesisat bedelinin 5.000,00 TL olduğu bilirkişi raporu ile de sabit olup; bilimsel, denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporu ve davacı vekilinin 24/06/2024 tarihli talep arttırım dilekçesi doğrultusunda davanın kabulü ile 174.278,63-TL eksik kullanım bedelinin temerrüt tarihi olan 29/12/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5.000,00-TL tesisat bedelinin temerrüt tarihi olan 29/12/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HUAK 18/A-(13) ''Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya iki saatten az süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâllerinde, iki saatlik ücret tutarı Tarifenin Birinci Kısmına göre Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir.

İki saatten fazla süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâlinde ise iki saati aşan kısma ilişkin ücret aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit şekilde uyuşmazlığın konusu dikkate alınarak Tarifenin Birinci Kısmına göre karşılanır. Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır." ve (14).

Fıkrası: "Bu madde uyarınca arabuluculuk bürosu tarafından yapılması gereken zaruri giderler; arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılması hâlinde anlaşma uyarınca taraflarca ödenmek, anlaşmaya varılamaması hâlinde ise ileride haksız çıkacak taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır." hükümleri gereğince arabuluculuk gideri olarak Arabuluculuk Dava Şartı Dosya No:2023/2490 sayılı dosyasından arabulucuya 3.120,00-TL tarife bedeli üzerinden kesilen Serbest Meslek Makbuzu doğrultusunda ödeme yapıldığı tespit edilerek,

davalı tarafın arabuluculuk ilk oturumuna katıldığı ve davanın kabulüne karar verildiği gözetilerek; davalı aleyhine arabulucuk giderlerinin de yükletilmesi gerektiği anlaşılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

YARGILAMA GİDERLERİ HARÇ BEYANI

179,90 TL BAŞVURMA HARCI 179,90 TLPEŞİN HARÇ 179,90 TL PEŞİN HARÇ 3.028,00 TL TAMAMLAMA HARCI 3.028,00 TL TAMAMLAMA HARCI + 9.038,62 TL EKSİK HARÇ 25,60 TL VEKALET HARCI 12.246,52 TL KARAR VE İLAM 9.000,00 TL BİLİRKİŞİ ÜCRETİ HARCI

+ 98,50 TL TEBLİGAT ÜCRETİ

12.511,90 TL TOPLAM