İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/609 K.2024/170

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ...A.ş'nin ...Ticaret Sicil Memurluğu nezdinde ...sicil numarası ile kayıtlı olduğunu, ...Bulvar, Ayazağa Mah. ... Cad. ...

Blok Kat ...Sarıyer / İstanbul adresinde faaliyet gösterdiğini, hal böyle iken 08/03/2024 tarihinde yapılan kontrollerde diğer ticari defterler mevcut olduğu halde Pay sahipleri defterinin bulunamadığının anlaşıldığını, yapılan araştırmalarda şirket pay sahipleri defterinin en son İstanbul ...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası için mahkeme kalemine teslim edildiğinin belirlendiğini, ilgili mahkeme kalemine sorulduğunda ise şirket pay defterinin şirket avukatına teslim iade edildiğinin söylendiğini,

davayı takip eden şirket avukatı ile şirket muhasebe birimi arasında defterin kaybedildiğini ve halihazırda bulunamadığının anlaşıldığını, ticari defter ve kayıtların zayi nedeniyle iptaline yönelik açılacak davalarda Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görevli ve yetkili olduğunu,

dava konusu pay defterinin kaybolduğunun 08/03/2024 tarihinde şirket yönetim kurulunca öğrenilmesi ve yapılan araştırmalara karşılık bulunamaması ve davacı müvekkili şirketin tüzel kişiliğinin defterin kaybolmasında bir kusurunun ya da kayıp sebebiyle kamusal zararın olmaması da gözetilerek 6102 sayılı TTK md 82/5 ve 7 hükmü uyarınca bir zayi belgesi verilmesi talebiyle mahkemeye başvurulduğunu, pay defterinin iptaline karar verilmesini talep ettiğini belirtmiştir.

DELİLLER

İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne müzekkere yazılarak Mahkemelerinin... esas sayılı dosyasının bir örneğinin UYAP sistemi üzerinden Mahkememizin... esas sayılı dosyasına gönderilmesi ile, ilgili dosya içerisinde Mahkememiz davacısı ...HOLDİNG ANONİM ŞİRKETİ'nin pay defterlerinin bulunup bulunmadığının araştırılarak Mahkememize bilgi verilmesi istenilmiştir. ...Ticaret Sicili Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak Mahkememiz davacısı ...Vergi Numaralı ... ANONİM ŞİRKETİ'nin ticaret sicil kayıtlarının çıkartılarak Mahkememize gönderilmesi istenilmiştir.

GEREKÇE

Dava, şirket ticari defterleri hakkında zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

TTK md. 82/7 uyarınca bir tacirin saklamak ile yükümlü olduğu defterler ve belgeler bir afet veya hırsızlık sebebi ile zayii olur ise tacir bunu öğrendiği tarihten itibaren 30 gün içinde mahkemeye başvurarak kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. TTK hükümleri uyarınca tacir ticari defter ve kayıtları korumak ve saklamak ile yükümlüdür.

Ticari defterlerin zayii olması sebebi ile kendisine belge verilmesini isteyen tacir bu belgeleri korumak ve saklamakta gereken dikkat ve özeni göstermek zorundadır. Tacirin kusuru ile ticari defter ve belgelerin zayii olması durumunda tacir, TTK madde 82/7 uyarınca başvuru yapamaz.

İstanbul BAM 13. HD’nin 2023/498 Esas ve 2023/507 Karar sayılı ilamında bu husus “Yukarıdaki düzenleme uyarınca tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler için, tacire zayi belgesi verilebilmesi, tacirin defter ve belgelerinin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunmasına, ayrıca zıyanın, tacirin iradesi dışında bir durum nedeniyle meydana gelmiş olmasına bağlıdır.” şeklinde belirtilmiştir.

Somut olayda talepte bulunan, şirket pay defterinin İstanbul ... ATM’nin ...Esas sayılı dosyasına sunulduğu, mahkemenin pay defterini şirket avukatına iade ettiği, ancak avukat ile muhasebe birimi arasında şirket pay defterinin kaybedildiği ve hâlihazırda bulunamadığı bildirilmiştir. Talep eden vekili, zayi belgesi verilmesini istedikleri pay defterinin şirketin kuruluşundan yana tek bir defter olarak tutulduğunu ve elektronik ortamda tutulmadığını beyan etmiştir.

İstanbul ... ATM’nin...Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; talep eden şirketin pay defterini İstanbul ...ATM’nin ... Esas sayılı dosyasına ibraz ettiği, İstanbul ... ATM’nin ... Esas sayılı dosyasının İstanbul ... ATM’nin...Esas sayılı dosyası ile birleştirildiği ve pay defteri aslının mahkemeye gönderildiği, İstanbul ... ATM’nin ...

Esas sayılı dosyasının istinaf dairesine gönderilmesi işlemlerinde pay defteri aslının ilgili BAM dairesine gönderilmediği, talep eden şirket vekilinin pay defteri aslının iadesini talep etiği ve mahkeme tarafından 25/04/2022 tarihinde talep eden şirket vekiline pay defteri aslının iade edildiği görülmüştür. Talep dilekçesinde pay defterinin şirket avukatı le muhasebe birimi arasında kaybolduğu ileri sürülmüş, herhangi bir afet ya da hırsızlık olayına dayanılmamıştır.

Yukarıda açıklandığı üzere tacirler, basiretli davranma yükümlülüğü kapsamında ticari defterlerinin saklanmasında ve korunmasında gerekli özen ve dikkati göstermek zorundadır. Tacir üzerine düşen bu yükümlülüğü yerine getirmesine rağmen ticari defterin zayi olması halinde TTK md. 82/7 uyarınca zayi belgesi düzenlenmesini talep edebilir. Bu husus İstanbul ...HD’nin ...Esas ve ...

Karar sayılı ilamında “…tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler için, tacire zayi belgesi verilebilmesi, tacirin defter ve belgelerinin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunmasına, ayrıca zıyanın, tacirin iradesi dışında bir durum nedeniyle meydana gelmiş olmasına bağlıdır.” şeklinde vurgulanmıştır.

Somut olayda şirket pay defterinin şirket avukatı ile şirket muhasebe birimi arasında kaybolması, şirketin iradesi dışında gelişen bir olay olarak nitelendirilemez. Zira şirket avukatının vekâlet sözleşmesi nedeniyle ve şirket muhasebe birimi çalışanlarının iş sözleşmeleri nedeniyle şirket adına işlem yapma ve şirketi temsil etme hak ve yetkisi bulunmaktadır.

Şirket pay defterinin şirket avukatı ile şirket muhasebe birimi arasında kaybolduğunun anlaşılması üzerine şirket içinde gereken soruşturmanın yapıldığına, ilgili çalışanların ifadelerinin alındığına ve şirket avukatı hakkında gerekli başvuruların yapıldığına ilişkin bir delil dosyaya sunulmamıştır.

Dolayısıyla şirket pay defterinin kaybolmasında ileri sürülen iddialar ve dosya kapsamındaki belgeler gözetildiğinde, talep eden şirketin üzerine düşen dikkat ve özeni göstermediği kanaatine varılmıştır.

Yukarıda açıklanan sebeplerle, talep eden şirket pay defterinin kaybolmasında, talep eden şirketin ticari defterlerini saklamak ve korumak için gereken dikkat ve özeni göstermemesi ve basiretli bir tacir gibi davranmaması sebebiyle şartları oluşmayan talebin reddine karar verilmiştir.

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır