İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/708 K.2024/777

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davacı şirket ile davalı taraf arasında 17/09/2021 imza tarihli "Temizlik Hizmet Sözleşmesi" akdedildiğini, müvekkili şirket tarafından davalının Sözleşme'de belirtilen adresinde temizlik hizmetlerinin verilmesi hususunda taraflar mutabakata vardıklarını, müvekkili şirket tarafından işbu sözleşme kapsamındaki hizmetler tam ve eksiksiz verilmiş olmasına rağmen işbu hizmet bedeline ilişkin kesilen fatura bedellerinin müvekkili Şirket'e ödenmediğini, müvekkili ...

A.Ş.'nin cari hesabında; borçlu davalı tarafından ödenmeyen hizmet bedellerinin karşılığı olarak toplam 406.840,22-TL davalıdan alacağı bulunduğunu, sözleşmede bulunan hüküm kapsamında davalı firma tarafından zamanında ödeme yapılmamış olması sebebiyle Vade Farkı Bedeli Faturasının müvekkili firma tarafından davalıya fatura edildiğini, yine sözleşmenin ilgili maddesi ile gerek hizmet ilişkisinin devamı süresince gerekse de sözleşmenin sona ermesi sonrasında ortaya çıkabilecek işçilik alacaklarının ödenmesinin davalı tarafça üstlenildiğini,

işbu sözleşme hükümleri kapsamında personellere ödenen işçilik alacaklarının sözleşmede kararlaştırıldığı gibi müvekkili firma tarafından davalı firmaya fatura edildiğini, ancak davalı firmanın işbu fatura bedellerini de vadesi dolmasına rağmen sözleşmeye aykırı bir şekilde ödemediğini, bu nedenle müvekkili şirketin davalı yandan işbu işçilik alacaklarına istinaden toplam 37.565,23-TL alacağı bulunduğunu, davalı tarafından müvekkili şirketin toplam 452.883,45-tl alacağının ödenmemesi üzerine davalı yana ...

Noterliği kanalı aracılığıyla 06.10.2022 Tarihli ... Yevmiye Numaralı ihtarname keşide edilerek gönderildiğini, ancak söz konusu ihtarnamenin müvekkil şirkete 2 defa olmak üzere iade döndüğünü, taraflar arasında akdedilen Temizlik Hizmet Sözleşmesinin 15.Maddesi gereği.

Her türlü tebligat, Tarafların bu sözleşmede yazılı adreslerine yapılır.Adres değişikliklerinin karşı tarafa değişiklik tarihinden itibaren 15 gün öncesinde yazılı olarak bildirilmemesi halinde,mevcut adrese gönderilecek tebligat geçerli bila tebliğ iade olunsa dahi muhatabına yapılmış sayılacak ve geçerli bir tebligatın bilcümle hukuki sonuçlarını doğuracaktır. hükmü gereği ihtarnamenin davalı tarafa tebliğ edilmiş sayıldığını, ancak tüm bu ihtarlara rağmen ödeme yapılmaması üzerine ...

İcra Müdürlüğü'nün 2022/... E. sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, ancak davalıca mezkur icra takibine itirazda bulunularak icra takibinin durdurulduğunu, beyanla; davanın kabulü ile davalı/borçlunun... İcra Müdürlüğü'nün 2022/...

E. sayılı dosyasına vaki itirazının iptali ile takibin devamına, davalı aleyhine hükmolunan meblağın % 20’sinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı yana tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür.

DELİLLER

Arabuluculuk son tutanak örneği, taraflar arasında imzalanan "Temizlik Hizmet Sözleşmesi'' örneği, fatura örnekleri, cari hesap dökümleri, ... Noterliğinin 06.10.2022 Tarihli ... Yevmiye Numaralı İhtarname örneği, işçilere yapılan ödemeleri gösterir banka ödeme dekont örneklerinin dosyamız arasında olduğu görülmüştür.

Mahkememizin 06/03/2024 tarihli celsesinin 6 nolu ara kararı gereğince dosya üzerinde bilirkişi heyeti marifetiyle inceleme yapılmasına karar verilmiş olup, inceleme gün ve saatinin davacı vekiline duruşma esnasında tehfim olunduğu, davalı şirketin adresine ise T.K. 35. maddeye göre usulüne uygun olarak tebliğ olunduğu, inceleme gün ve saatinde davacı vekilinin hazır olduğu, davalı tarafın mazeretsiz olarak hazır bulunmadığı görülmüş olup, bilirkişi heyeti 20/07/2024 tarihli raporunda sonuç ve özet olarak;

"Davacı tarafından ... Noterliğinden 06/10/2022 tarihinde davalıya ... yevmiye numaralı ihtarnamenin gönderildiği ve özetle davalı tarafça sözleşmede üstlenilen edimlerin yerine getirilmediğinin beyan edildiği; cari hesap alacağı olarak Mayıs-Haziran-Temmuz-Ağustos aylarına ilişkin 249.813,19 TL'lik borç bakiyesinin ihtarnamenin tebliğinden itibaren 7 gün içinde ödenmesinin, aksi halde sözleşmenin 11.3 maddesi gereğince sözleşmenin haklı nedenle feshedileceğinin ihtar edildiği; işbu ihtarnamenin davalıya tebliğ edildiğini gösteren tebliğ şerhine dosya kapsamında rastlanmadığı;

Borcun ödenmemesi üzerine ... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... Esas sayılı dosyası ile icra takibinin başlatıldığı; asıl alacak olarak 452.883,45 TL'nin ödenmesinin talep edildiği; “borcun sebebi” olarak ise “açık hesaptan kaynaklanan alacak”ın gösterildiği,

Taraflar arasında adi yazılı şekilde “Temizlik Hizmet Sözleşmesi” başlıklı sözleşmenin kurulduğu; uyuşmazlıkta, uzmanlık alanım olan borçlar mevzuatı kapsamında değerlendirme yapılabileceği; sözleşmede yer alan irade açıklamaları incelendiğinde (sözleşmenin 2. md. göre) davacı tarafından davalıya ait işyerinin tüm ortak alanlarının düzenli olarak temizlenmesi işine yönelik olarak sözleşmenin kurulduğu;

sözleşmenin 3.1 maddesinin “... (davacı), faaliyet ve çalışma alanı içerisinde yer alan müşterinin (davalının) işyerindeki temizlik işlerini, ... (davacı) personeli tarafından ...'nin (davacının) iş prensipleri çerçevesinde ve ... yöneticilerinin denetim ve gözetimi altında yapacaktır.” şeklinde olması nedeniyle her ne kadar sözleşmenin başlığında “hizmet” kelimesi kullanılmış ise de TBK m. 393/1 hükmüne göre taraflar arasındaki sözleşmenin, genel hizmet sözleşmesinin “bağımlılık” unsurunu taşımadığı;

dolayısıyla sözleşmenin, TBK m. 470 hükmü uyarınca “eser sözleşmesi” olduğu ve buna göre davacının “yüklenici”, davalının ise “işsahibi” sıfatını haiz olduğu kanaatine varıldığı;

Eğer davacı tarafından üstlenilen borcun gereği gibi ifa edildiği kabul edilir halde karşılık (ivaz) olarak, eser bedelini ödeme borcunun muaccel hale geldiği;

Sözleşmenin 5.1. maddesi "İşbu Sözleşme çerçevesinde MÜŞTERİ (davalı) tarafından ödeneceği taahhüt edilen bedeller, vardiya ve çalışma saati çizelgeleri ve destekleyici dökümanları, bir önceki aya dair SGk, KDV, maaş ödeme, ödeme belgeleri ile ... (davacı) tarafından her ayın sonunda fatura edilecek ve MÜŞTERİ (davalı) tarafından aşağıda bilgileri bulunan ... (davacı) banka hesabına fatura tarihinden itibaren 20 gün içinde ödenecektir.

Müşterinin (davalının) ilgili faturayı zamanında ödememesi halinde, MÜŞTERİ(davalı), ayrıca bir temerrüt ihtar ve ihbarına gerek olmaksızın ödemenin edilmesi gereken tarihten itibaren işleyecek aylık %2 vade farkı ile birlikte ifa edeceğini peşinen kabul eder.” şeklinde olduğundan taraflarca TBK m.l hükmü gereğince “karşılıklı ve birbirine uygun irade açıklamaları” ile ödeme vadesinin, “belirli vade” şeklinde kararlaştırıldığı;

dolayısıyla TBK m.117/1I hükmü gereğince borcun ifa edileceği günün geçesiyle borçlunun kendiliğinden, temerrüt ihtarına gerek kalmaksızın temerrüde düşeceği ve kararlaştırılan vade farkının davalıdan talep edilebileği kanaatine varıldığı,

Sözleşmenin 6.2 maddesi ise "Gerek hizmet ilişkisinin devam süresince ve gerekse de işbu sözleşmenin sona ermesi nedeni ile ortaya çıkabilecek aşağıda belirtilen işçilik alacakları gerçekleştiği dönemlerde ilgili aya ait fatura karşılığında hak kazanma nedenine ve zamana bağlı kalmaksızın her halükarda MÜŞTERİ (davalı) tarafından karşılanacaktır. İş kanunu ile belirlenmiş olan haftalık çalışma sürelerini aşan fazla mesai, ulusal bayram ve genel tatil ücretleri ile hafta tatili ücretleri, yıllık izin ücretleri, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, mahkemece karara bağlanmuş yargılama masrafları ve onay alınmış arabuluculuk masrafları” şeklinde olduğundan işçilik alacaklarının da davalıdan talep edilebileği kanaatine varıldığı,

İncelenen davacı şirkete ait 2022 yılı ticari defter ve belgelerinin Elektronik Defter Genel Tebliği usul ve esaslarına göre tutulduğu, Elektronik Defterler ile Envanter defterlerinin yasal süresinde onaylandığı ve davacı şirketin 2022 yılı ticari defterlerinin TTK. Hükümlerine göre usulüne uygun tutmuş olduğundan davacı şirketin 2022 ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı,

Davalı ... A.Ş. İnceleme günü olan 05.04.2024 günü, saat 11:00'da mahkemenin duruşma salonunda incelemeye katılmadığı ve davalı yanın yerinde inceleme talebinde de bulunmadığı,

Davacı ... A.Ş.'nin akdedilen sözleşmeye istinaden düzenlediği faturalardan kaynaklı olarak icra takip tarihi olan 27.11.2022 tarihi itibariyle davalı ... Yat. İnş. Tur. ve Tic. A.Ş.'den 452.883,45TL cari hesap alacağının bulunduğu" yönünde görüş ve kanaat bildirdikleri görülmüştür.

GEREKÇE

Dava; temizlik hizmet sözleşmesinden kaynaklanan cari hesap alacağının tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir. ... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... Esas sayılı dosyasının tetkikinden alacaklı ... A.Ş. Tarafından borçlu ... VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ aleyhine 452.883,45 TL üzerinden açık hesaptan kaynaklanan alacak nedeniyle takip başlatıldığı, borçlu vekilinin 19/01/2023 tarihli dilekçesi ile takibe itiraz ettiği, itirazın süresinde olduğu ve takibin durdurulmuş olduğu görülmüştür.

Davalı vekili olarak Av. ... 'in 25/11/2024 tarihinde vekaletname sunduğu, mahkememizin 27/11/2024 tarihli celsesine Av. ... 'in yetkilendirmesi ile Av. ... ın katıldığı ve alınan beyanı ile müvekkilinin e-tebligatı olmasına rağmen tebligatların T.K.

35'e göre yapıldığını bu nedenle tebligatların usulsüz olduğunu ve dava dilekçesinin usulüne uygun şekilde taraflarına tebliği ile davalı defterlerinin de incelenmesini talep etmesi üzerine, davalı vekiline dosyanın esasına ilişkin beyanda bulunmak üzere 2 haftalık kesin süre verildiği, davalı vekilinin 11/12/2024 tarihli dilekçesini sunduğu, dilekçesi ile müvekkili şirketin 23/06/2021 tarihinden beri e-tebligat adresi olmasına rağmen usulsüz olarak TK 35'e göre tebligat yapıldığı, bu nedenle dava dilekçesi ve delillerinin kendilerine tebliği ile cevap dilekçesi sunmak üzere süre verilmesini talep ettiği görülmüştür.

Bunun üzerine mahkememizce PTT'ye müzekkere yazılarak ... e-tebligat adresinin 17/11/2023-07/11/2024 tarihleri arasında aktif mi pasif mi olduğunun bildirilmesi ile ... e-tebligat adresinin alındığı günden bugüne kadar olan tüm aktif-pasif kayıtlarının mahkememize gönderilmesinin istendiği, PTT tarafından verilen cevap ile; ... Anonim Şirketi (VKN: ... ) adına ... numaralı UETS e-tebligat adresi, 23.06.2021 tarihinde "aktivasyon bekliyor" şeklinde oluşturulduğu, şirketin işlem yetkilisi ... (TCKN: ... ) tarafından sisteme elektronik imza ile giriş yapılarak 12.07.2024 tarihinde aktif hale getirildiği, e-tebligat adresinin 12/07/2024 tarihinde aktif hale getirildiğine ilişkin delil kaydının gönderildiği görülmüştür.

Davalı vekili her ne kadar 23/06/2021 tarihinden itibaren müvekkilinin e-tebligat adresi olduğundan usulsüz tebligat iddiasında bulunmuşsa da; e-tebligat adresinin 12/07/2024 tarihinde aktif hale getirildiği, davalı şirketin sisteme mersis adresi ile kayıtlı olduğu, mersisle kayıtlı ve e-tebligat adresi bulunan şirketlere tebligat yapılmak istendiğinde UYAP sisteminde de uyarı verdiği ve e-tebligat adresi bulunan kişi ve şirketlere tebligat yapılamadığı da gözönüne alındığında davalıya çıkartılan tebligatların usulüne uygun olarak tebliğ edildiği anlaşılmıştır.

İcra İflas Kanunu’nun 67. maddesine göre takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkûm edilir.

İtirazın iptali davalarında dava konusu farklı sebeplere dayanabileceği için görev ve yetki hususu, dava konusunun niteliğine göre HMK ve özel kanunlar çerçevesinde gözetilmesi gerekir.

İtirazın iptali davaları, icra takibine bağlı davalar olup, takibe dayanak belgelere bağlı olarak yargılama yapılır. Yargıtay HGK’nun 11/02/2020 tarih, 2017/19-2076 E. ve 2020/117 K. sayılı ilamında belirtildiği üzere itirazın iptali davaları icra takibine bağlı davalardır. Alacağın varlığının genel hükümlere göre ispatlanması imkânı, takip talebinde yer alan borç sebebinden ve takip dayanağından uzaklaşmak anlamında düşünülmemelidir.

Burada sadece icra mahkemesinin dar yetkisi nedeniyle inceleyemediği delillerin genel mahkemede serbestçe ancak borca bağlı olarak ileri sürülmesi olanağının varlığı söz konusu olmaktadır. Bu sebeple itirazın iptali davalarında alacaklı, takipte dayanmadığı belgeler dışındaki başka belgelere dayanamaz. Bu davaların konusu, icra takibine konu alacağın varlığıdır. Bu yönüyle itirazın iptali davalarının alacak davalarından farklı bir yönü bulunmamaktadır.

Davacı alacaklı yararına icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için davalı borçlunun itirazında haksız olması ve alacağın likit olması gerekir. Alacağın likit olmasından kasıt, alacağın belirlenebilir olmasıdır. Bunun yanında davalı borçlu yararına icra inkâr tazminatına hükmedilebilmesi için alacaklının takibinde haksız olması ve kötü niyetli olması gerekir. İşbu davaya konu alacak, taraflar arasındaki Temizlik Sözleşmesinden kaynaklanan ticari ilişki sebebiyle düzenlenen faturalardan kaynaklanan alacağa ilişkin olup, taraflar tacir olduğundan ticari defterleri üzerinde inceleme yapılarak rapor alınması cihetine gidilmiştir.

Mahkememizce yapılan yargılama, dosyada mevcut tüm deliller, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında Temizlik Hizmet Sözleşmesi imzalandığı, davacı ... A.Ş.'nin akdedilen sözleşmeye istinaden düzenlediği faturalardan kaynaklı olarak icra takip tarihi olan 27.11.2022 tarihi itibariyle davalı ....

A.Ş.'den 452.883,45TL cari hesap alacağının bulunduğu, davacı şirkete ait 2022 yılı ticari defter ve belgelerinin Elektronik Defter Genel Tebliği usul ve esaslarına göre tutulduğu, Elektronik Defterler ile Envanter defterlerinin yasal süresinde onaylandığı ve davacı şirketin 2022 yılı ticari defterlerinin TTK.

Hükümlerine göre usulüne uygun tutmuş olduğundan davacı şirketin 2022 ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, davalının ise usulüne uygun yapılan tebligata rağmen defterlerini sunmadığından, davacının davasının haklı olduğu kanaatine varılmış; bilimsel, denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporu doğrultusunda, davanın kabulü ile davalının ... İcra Müdürlüğünün 2022/...

Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazının iptali ile takibin devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren ticari avans faizi uygulanmasına, asıl alacak likit olup, asıl alacağın %20'si oranındaki icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HUAK 18/A-(13) ''Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya iki saatten az süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâllerinde, iki saatlik ücret tutarı Tarifenin Birinci Kısmına göre Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir.

İki saatten fazla süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâlinde ise iki saati aşan kısma ilişkin ücret aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit şekilde uyuşmazlığın konusu dikkate alınarak Tarifenin Birinci Kısmına göre karşılanır. Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır." ve (14).

Fıkrası: "Bu madde uyarınca arabuluculuk bürosu tarafından yapılması gereken zaruri giderler; arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılması hâlinde anlaşma uyarınca taraflarca ödenmek, anlaşmaya varılamaması hâlinde ise ileride haksız çıkacak taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır." hükümleri gereğince arabuluculuk gideri olarak Arabuluculuk Dava Şartı Dosya No:2023/ ... sayılı dosyasından arabulucuya 3.120,00-TL tarife bedeli üzerinden kesilen serbest meslek makbuzu doğrultusunda ödeme yapıldığı tespit edilerek,

davalı tarafın arabuluculuk ilk oturumuna katılmadığı ve davanın kabulüne karar verildiği gözetilerek; davalı aleyhine arabuluculuk giderlerinin de yükletilmesi gerektiği anlaşılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

YARGILAMA GİDERLERİ HARÇ BEYANI

269,85 TL BAŞVURMA HARCI 5.469,70 TL PEŞİN HARÇ 5.469,70 TL PEŞİN HARÇ + 25.466,76 TL EKSİK HARÇ 99,20 TL VEKALET HARCI 30.936,46 TL KARAR VE İLAM HARCI 413,00 TL TEBLİGAT ÜCRETİ

+ 8.000,00 TL BİLİRKİŞİ ÜCRETİ

14.251,75 TL TOPLAM