İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/315 K.2025/735

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin alacağına kavuşamama ihtimaline binaen, alacak tutarınında yüksek olması da dikkete alınarak ihtiyati haciz kararı verilmesi gerektiğini, davalının, takibe haksız olarak itiraz ettiğini, yargılamaların uzun sürmesi sebebiyle işbu davanın neticelenmesine kadar davalıların mal kaçırma ve müvekkili şirketin işbu dava sonucunda alacağına kavuşamama ihtimali bulunmadığını, bu sebeple mahkemece öncelikle ihtiyati haciz kararı verilmesini, aksi kanaatte olunursa ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ettiğini,

arabuluculuk faaliyetine rağmen davalı tarafla anlaşılma sağlanamadığını, davalının ... Peyzaj... Ltd.

Şti. şirketi ile müvekkili şirket arasında karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası akdedildiğini, müvekkili ile sigortalı davalı arasında .../0 poliçe numaralı, karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi akdedildiğini, anılan poliçe ile ... plaka numaralı araç 28.12.2021 - 28.12.2022 tarihleri arasında sigortalandığını, sigortalı aracın, olay yerini terk eden ve kazanın meydana gelmesine sebebiyet veren sürücü sevk ve idaresinde iken trafik kazasına karıştığını, 10.9.2022 tarihinde, malikinin ...

Ltd. Şti olan ve sürücüsü olay yerini terk eden ... plakalı aracın % 100 kusuru ile sebebiyet vermiş olduğu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, vuku bulan trafik kazası neticesinde zarar gören üçüncü kişilerin tazminatlarının trafik sigortası poliçesi ile müvekkili sigorta şirketi tarafından karşılandığını, müvekkili şirketin, davalı sigortalıya rücu hakkı bulunduğunu, davalı borçlu hakkında başlatılan icra takibinin hukuka uygun olduğunu bildirip,

davalının menkul ve gayrimenkulleri ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları hakkında ihtiyati haciz kararı verilmesini, mahkeme aksi kanaatte ise ihtiyati tedbir kararı verilmesine karar verilmesini, .... İcra Dairesinin 2022/... esas sayılı dosyasına vaki itirazın 9.613,94 TL alacak açısından iptali ile takibin 04.10.2022 tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek yasal faizi ile birlikte devamına karar verilmesini,dava dilekçesinin ve eklerinin davalı asile tebliğine, davalının en az %20 icra inkâr tazminatına mahkûm edilmesine, yargılama gideri ve ücreti vekaletin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle işbu davada tarafımıza verilen cevap dilekçesinin son günü 03.07.2024 tarihi olup süresi içerisinde davaya cevap dilekçesini sunduğunu, işbu davada müvekkiline ait ... plakalı aracın 10.09.2022 tarihli söz konusu olaya dair olay yerini terk ettiği iddiası neticesinde tazminat talebinde bulunulduğunu, müvekkili şirketin ilgili kazada bir kusuru bulunmadığı gibi davacının rücu şartları da kesinlikle oluşmadığını, davaya konu olayda müvekkilinin aracının lastiğinin kaplaması patladıktan sonra olay yerinde sağa çekerek 1.5-2 saat beklemiş ve olay yerini terk etmediğini,

kaldı ki müvekkilinin işbu davaya konu kazanın kendi lastik parçasından kaynaklandığı iddiasından da davanın ikamesi ile haberi olduğunu, müvekkiline ait ... plakalı araç ...üzerinde ... mevkinde seyir halinde iken 10.09.2022 tarihinde saat tam 17:30 sularında aracın bir lastiğinin kaplaması söküldüğünü ve müvekkilinin aracında şoför olarak bulunan ...

TC kimlik numaralı ...'ın aracı hemen 100-200 metre ileride güvenli bir şekilde durdurduğunu, bunun ardından şoförün, hemen lastiğin tamiri için ... telefon numaralı lastikçi ...'u aradığını ve durumu anlatarak bir tamir aracı talep ettiğini, hemen ardından 10 dakika içerisinde ise ilgili ücretli otoyol firması olan ...'ne ait bir devriye aracı olayın yaşandığı yere geldiğini, araçtaki ilgili firmanın çalışanı, müvekkilinin şoförü ... ile konuşarak durumu öğrendiğini, bu olaylar yaşandığında saatin 18:00 sularında olduğunu,

bunun hemen ardından ilgili çalışan aracını lastik parçasının bulunma ihtimali olan 150-200 metre geriye kadar geri geri sürmüş, birkaç dakika sonra ise müvekkilinin şoförünün yanına gelerek gerisinde 400 metreye kadar hiçbir lastik parçasının bulunmadığını beyan etmiş, müvekkilinin aracının fotoğraflarını çekmiş (dosyada mevcut olan müvekkilinin aracını sağ yandan ve arkadan gösteren fotoğraflar ilgili ıca çalışanı tarafından çekilmiştir.) ve müvekkilinin aracını korumaya almak amacıyla yola duba yerleştirdiğini, 30-40 dk sonra ise lastikçi Hakan Uzun aracıyla gelmiş ve müvekkilinin aracının lastiğini tamir ettiğini,

müvekkilinin aracı toplamda 2 saati bulan bir süre boyunca ilgili yerde sabit bir şekilde durduğunu, zira lastiği patlak bir ticari aracın ilgili otoyolda ilerlemesi hem yasak hemde imkansız olduğunu, dolayısıyla müvekkilinin aracının olay yerini terk ettiği iddiası açıkça hukuka aykırı olduğunu, bir an için müvekkilinin aracının olay yerini terk ettiği düşünülse dahi bu durumda da Yargıtay içtihatlarında da belirtildiği üzere olay yerini terk tek başına rücu sebebi olmayın davalının ağır kusurunu gösteren bir delil de bulunması gerektiğini, dosyada ise bu konuda hiçbir somut delil bulunmadığını bildirip, ö

ncelikle işbu haksız ve mesnetsiz davanın reddine, tüm yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerine yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

MAHKEMEMİZ DOSYASI İLE BİRLEŞEN MAHKEMEMİZİN ... ESAS SAYILI DOSYASINDA

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; iş bu Yargıtay kararları doğrultusunda, sigortacının sigortalısı ile arasındaki sözleşmeden kaynaklı açtığı davada, davanın nitelendirmesi yapılırken, davacı sigorta şirketi ile sigortalısı arasındaki hukuki ilişkiye bakılması gerektiğinden ve müvekkili şirket ile sigortalısı arasındaki ilişki TTK'da düzenlenen bir sözleşme niteliğinde olduğundan, her iki tarafta tacir olup aralarındaki ilişki her ikisinin de ticari işini ilgilendiren bir husus olduğundan görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, somut olay açısından,

müvekkili Sigorta Şirketi işe davalı arasında sigorta sözleşmesi hüviyetinde olan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi akdedildiğini, taraflar arasında akdedilmiş olan .../0 numaralı poliçede, "İşbu poliçe ile, ...

SİGORTA A.Ş. sigortalıya ait, yukarıda özellikleri yazılı kara taşıtını,ilişik genel ve özel şartlar çerçevesinde sigorta eder." denilerek genel şartları sözleşmenin parçası haline getirmiş olduğunu, ddavalı ise tarafları arasındaki sözleşmenin bir parçası olan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına aykırı hareket ederek üçüncü kişilerin zarara uğramasına neden olduğunu, bu sebeple de, her ne kadar müvekkili sigorta şirketinin, üçüncü kişi zararını tazmin etmek zorunda olsa da, davalının genel şartlara ve dolayısıyla sözleşmeye aykırı hareket etmesi nedeniyle, ona rücu etmesi gerektiğini, dolayısıyla,

müvekkilinin rücu alacağı sözleşmeye dayanmakta olup, yukarıda bahsi geçen yetki kuralları gereğince, kendi yerleşim yeri mahkemesinde, davalıya karşı rücu davası açabileceğini, davacı müvekkilinin ikamet adresi Şişli/İstanbul olup işbu yetkili mahkemelerden biri de İstanbul Ticaret Mahkemekleri olduğunu, dolayısıyla iş bu davanın yetkili Mahkemede açıldığını, müvekkili şirketin alacağına kavuşamama ihtimaline binaen, alacak tutarınında yüksek olması da dikkete alınarak ihtiyati haciz kararı verilmesi gerektiğini, arabuluculuk faaliyetine rağmen davalı tarafla anlaşılma sağlanamadığını, 3.davalı ...

Ltd. Şti. ile müvekkili şirket arasında Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali sorumluluk sigortası akdedildiğini, sigortalı aracın, olay yerini terk eden ve kazanın meydana gelmesine sebebiyet veren sürücü sevk ve idaresinde iken trafik kazasına karıştığını, vuku bulan trafik kazası neticesinde zarar gören üçüncü kişilerin tazminatları trafik sigortası poliçesi ile müvekkili sigorta şirketi tarafından karşılandığını,

müvekkili şirketin, davalı sigortalıya rücu hakkı bulunduğunu, davalı borçlu hakkında başlatılan icra takibinin hukuka uygun olduğunu bildirip, davalının menkul ve gayrimenkulleri ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları hakkında ihtiyati haciz kararı verilmesini, sayın mahkeme aksi kanaatte ise ihtiyati tedbir kararı verilmesini, .... İcra Dairesi 2023/.... sayılı dosyasına vaki itirazın 14.887,06-TL

alacak açısından iptali ile takibin 21.08.2023 tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek yasal faizi ile birlikte devamına karar verilmesini, işbu dava ile derdest durumda bulunan Mahkememizin 2024/315 esas sayılı dava dosyası arasında bağlantı bulunmakta olup, HMK. Madde 166/1 gereğince iki davanın birleştirilmesine karar verilmesini, davalının en az %20 icra inkâr tazminatına mahkûm edilmesine karar verilmesini, yargılama gideri ve ücreti vekaletin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

.... İcra Dairesine müzekkere yazılarak, 2022/... esas sayılı dosyasının UYAP kaydı istenilmiş olup, yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır.

SBM'ye müzekkere yazılarak, 10.09.2022 tarirhli kazaya ilişkin ... plakalı araca ilişkin tüm kaza ve hasar kayıtlarının gönderilmesi istenilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır.

Sigorta Tahkim Komisyonuna müzekkere yazılarak, 2023.E... numaralı dosyanın bir örneği istenilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır.

.... İcra Dairesine müzekkere yazılarak, ... esas sayılı dosyasının UYAP kaydı istenilmiş olup, yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır.

... İcra Dairesine müzekkere yazılarak, 2023/... esas sayılı dosyasının UYAP kaydı istenilmiş olup, yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır.

... A.Ş'ne müzekkere yazılarak, 10/09/2022 günü saat 18:00 sıralarında ... 07-14/12 km 900 metresinde sürücü ... idaresindeki ... plakalı araç ile, maliki davalı ... Ltd. Şti. olan ve ... plakalı araçlar arasında meydana gelen trafik kazası sonucu; ... plaka sayılı aracın kaplama lastik parçasının yoldan temizlenmesi ve ihbarına ilişkin tüm kayıtlarının çıkartılarak mahkememize gönderilmesi ve maliki davalı .... Ltd. Şti. olan ... plakalı araç şoförünün olay yerinde olup olmadığının araştırılarak gönderilmesi istenilmiş olup, yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır.

08//09/2025 tarihinde mahkememizce Makine Mühendisi, Sigorta Uzmanı bilirkişi vasıtası ile bilirkişi raporu aldırılmış ve dosyamız arasına alınmıştır.

GEREKÇE

Asıl ve birleşen dava, sigorta şirketinin ödediği tazminatı sigortalısına rücu talebine dayalı olarak başlattığı icra takiplerinde itirazın iptali istemine ilişkindir.

İcra İflas Kanunu’nun 67. maddesine göre takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkûm edilir.

İtirazın iptali davalarında dava konusu farklı sebeplere dayanabileceği için görev ve yetki hususu, dava konusunun niteliğine göre HMK ve özel kanunlar çerçevesinde gözetilmesi gerekir.

İtirazın iptali davaları, icra takibine bağlı davalar olup, takibe dayanak belgelere bağlı olarak yargılama yapılır. Yargıtay HGK’nun 11/02/2020 tarih, 2017/19-2076 E. ve 2020/117 K. sayılı ilamında belirtildiği üzere itirazın iptali davaları icra takibine bağlı davalardır. Alacağın varlığının genel hükümlere göre ispatlanması imkânı, takip talebinde yer alan borç sebebinden ve takip dayanağından uzaklaşmak anlamında düşünülmemelidir.

Burada sadece icra mahkemesinin dar yetkisi nedeniyle inceleyemediği delillerin genel mahkemede serbestçe ancak borca bağlı olarak ileri sürülmesi olanağının varlığı söz konusu olmaktadır. Bu sebeple itirazın iptali davalarında alacaklı, takipte dayanmadığı belgeler dışındaki başka belgelere dayanamaz. Bu davaların konusu, icra takibine konu alacağın varlığıdır. Bu yönüyle itirazın iptali davalarının alacak davalarından farklı bir yönü bulunmamaktadır.

Davacı alacaklı yararına icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için davalı borçlunun itirazında haksız olması ve alacağın likit olması gerekir. Alacağın likit olmasından kasıt, alacağın belirlenebilir olmasıdır. İstanbul BAM 12. HD’nin 2024/633 Esas ve 2024/610 Karar sayılı ilamında bir alacağın likit olmasında ‘ya alacağın gerçek miktarının belli ve sabit olması ya da borçlusu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurların bilinmesi’ ölçütünün uygulanması gerektiği vurgulanmıştır. Bunun yanında davalı borçlu yararına icra inkâr tazminatına hükmedilebilmesi için alacaklının takibinde haksız olması ve kötü niyetli olması gerekir.

Asıl ve birleşen dava konusu takip dosyalarının incelenmesinde, takiplerin usul ve yasaya uygun olduğu, takiplerde yapılan itirazların ve açılan davaların süresinde olduğu görülmüştür. Her iki davada da davacı taraf sigortacı, davalı ise sigortalıdır. Taraflar arasındaki sigorta poliçesi davalıya ait ... plakalı aracın zorunlu trafik sigortasına ilişkindir.

10/09/2022 tarihinde tek taraflı olarak meydana gelen kaza sonucu davacı sigortacı ödediği tazminatı, davalının olay yerini terk etmesi sebebiyle davalı tarafa rücu talebinde bulunmuştur. Olay, ... plakalı aracın lastiğinin patlaması sonucu, yola düşen kaplama parçasına ... plakalı aracın çarpması sonucu zarar görmesiyle meydana gelmiştir. Davacı sigorta şirketi dava dışı zarar görene 04/10/2022 tarihinde 9.613,94 TL ödeme yapmıştır.

Asıl davanın konusu, yapılan bu 9.613,94 TL’nin rücu talebine ilişkindir. Zarar görenin sigorta tahkim komisyonuna başvurusu üzerine yapılan tahkim yargılaması sonucu davacı, zarar görene 21/08/2023 tarihinde 14.887,06 TL daha ödeme yapmıştır. Yapılan bu ödemenin rücu talebi de birleşen davanın konusunu oluşturmaktadır.

08/09/2025 tarihli bilirkişi raporuna göre meydana gelen kazada davalı tarafın tam kusurlu olduğu, zarar görenin kusurunun bulunmadığı tespit edilmiştir. Davacının zarar görene yaptığı 9.613,94 TL’lik ödemenin kadri maruf olduğu, ancak daha sonra yapılan 14.887,06 TL’nin kadri maruf olmadığı yönünde bilirkişi görüşü rapor edilmiştir. Her ne kadar 14.887,06 TL’lik ödemenin hatalı olduğu yönünde görüş bildirilmişse de, yapılan bu ödemenin sigorta tahkim komisyonunca yapılan yargılama sonucuna dayanması, sigorta tahkim komisyonu kararına karşı kanun yolunun belli olması ve mahkememizce komisyon kararının denetlenemeyecek olması sebebiyle bilirkişinin bu görüşüne itibar edilmemiştir.

Davacının rücu hakkının bulunup bulunmadığının araştırılması hususunda olay yerini terke ilişkin yapılan değerlendirmede, dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler incelenmiş, kazayı yapan sürücü tanık olarak dinlenmiştir. İlgili kaza tespit tutanağında davalının tespit edilemediği ve otoyol işleteninin kayıtlarında da davalı araca dair bir kayıt bulunmadığı görülmüştür.

Davalı tanığı olarak dinlenen ... plakalı aracın sürücüsü, kaplama lastiğin patlaması üzerine 150-200 metre ileride emniyet şeridinde durduğunu ve bir buçuk saat boyunca oradan ayrılmadığını ve ... plakalı aracın kaza yaptığını görmediğini beyan etmiştir.

Tanığın bu beyanları, olay yerinin 150-200 metre uzağında olmasına rağmen kazayı görmemesinin hayatın olağan akışına aykırı olması, kaza tespit tutanağında davalının tespit edilememesi ve kaza tespit tutanağının aksi sabit oluncaya kadar geçerli bir resmî belge olması sebebiyle mahkememizce hükme esas alınmamıştır. Dolayısıyla davalı araç sürücüsünün olay yerini terk ettiği mahkememizce kabul edilmiştir.

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın B.4. maddesinin f bendinde “Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde” sigorta şirketinin sigortalıya rücu edebileceği düzenlenmiştir.

İstanbul BAM 9. HD’nin 2021/1646 Esas ve 2023/2246 Karar sayılı ilamında “Davaya konu trafik kazasına ilişkin kaza tespit tutanağında sigortalı araç sürücünün firar ettiğinin açıkça belirtildiği görülmektedir.

Öncelikle sigortalının doğru ihbar külfetini yerine getirip getirmediği ve buna göre ispat külfetinin yer değiştirip değiştirmediğinin değerlendirilmesi, sonucuna ve dosya kapsamına göre kaza yerini terk sebebinin ZMMS Genel Şartları B.4/f bendi kapsamında "tedavi" veya "yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme", "can güvenliği nedeniyle uzaklaşma" gibi zorunlu hallerden olduğunun ispatı halinde davanın reddine karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.” şeklinde olay yerini terk eden sigortalıya rücu şartları belirtilmiştir.

Yine aynı dairenin ispat yüküne ilişkin 2017/... Esas ve 2017/...

Karar sayılı ilamında “Yukarıda anılan kanun ve sigorta genel şartları gereği, kural olarak zararın teminat dışı olduğunu ispat yükü, davalı sigortacıda bulunsa da; somut olayın özellikleri ve bilhassa davacı sürücünün can güvenliği nedeniyle olay yerinden ayrılmak zorunda kalmış olsa dahi en kısa sürede ilgili kolluk birimine başvurması gerekirken bunu yapmadığı, kaza tutanağı tutulmadığı, kazadan 6 gün sonra sigorta şirketine başvurduğu, kazanın oluş biçimi ve meydana geldiği saat gözetildiğinde;

haklı sebeple olay yerini terkin ötesine geçen bir durum bulunduğu ve sürücünün kaza anında alkollü olmadığını veya teminat dışı başka bir hal olmadığını ispat yükünün davacı sigortalıya geçtiğinin kabulü gerekmektedir.” şeklinde karar verilmiştir.

Açıklanan yasal mevzuat ve içtihatlar uyarınca somut olay değerlendirildiğinde, davalı araç sürücüsünün olay yerini terk etmesini gerektirecek haklı bir neden öne sürülmediği, kolluk görevlileri tarafından tutulan kaza tespit tutanağında da bu durumun aksini gösteren bir bilgi yer almadığı, dolayısıyla sürücünün olay yerini haklı bir sebep olmadan terki sebebiyle davacı sigorta şirketinin sigortalısına rücu hakkının doğduğu kanaatine varılmıştır.

Yukarıda açıklanan sebeplerle hem asıl davanın hem de birleşen davanın kabulüne karar verilmiş, takiplerde talep edilen işlemiş faiz alacaklarının davaya konu edilmediği gözetilerek asıl alacak talepleri yönünden hüküm kurulmuştur. Davacının ödeme tarihlerinden itibaren temerrüt faizi işletilmesi talebinin, itirazın iptali davalarının takibe dayalı ve takipteki taleplere bağlı kalınarak yargılama yapılması sebebiyle usul ve yasaya uygun olmadığı kanaatiyle kabul edilen asıl alacak bedellerine takip tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar verilmiştir. Alacakların haksız fiile dayanması ve likit olmaması sebebiyle icra inkâr tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

Katip ... Hakim ...