İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/436 K.2025/67

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... pasaport numaralı Fransa vatandaşı Thiant Wilfried olan müvekkilinin Portekiz'de çeşitli tekstil ürünleri satımıyla uğraşan gerçek kişi tacir olduğunu, Müvekkilinin, Türkiye'de kurulu ... Ticaret Sicili'ne ... numarasıyla kayıtlı ... Ltd.

Şti.'nden 190 adet Denizci model kazak ve 128 adet Balıkçı Yaka kazak siparişi verdiğini ve davalı ile bu ürünlerin üretilmesi ve teslimatı hususunda anlaştığını, müvekkilinin, siparişini verdiği ürünlere ilişkin kol, yaka, boy gibi referans ölçülerini de davalıya ilettiğini ve bu ölçülerde üretim yapılmasını talep ettiğini, ayrıca müvekkilinin kazakların pamuk - akrilikten üretilmesi hususunda sipariş vermesine rağmen davalı sonrasında kazakları yün karışımıyla üreteceğini, yünün daha çok tercih edilen malzeme olduğunu ve satmasının daha kolay olduğunun belirttiğini,

müvekkilini ise kazakların yünden üretilmesi halinde referans ölçülerinin değişmeyeceğini teyit etmek istediğini ve özellikle bu hususu sorduğunu, davalınında cevaben kazakların müvekkilinin istediği referans ölçülerinde üretileceği hususunda garanti verdiğini ve bunun bir sorun olmayacağını belirttiğini, davalının hammadeyi yüne çevirmesi üzerine müvekkilinin, referans ölçülerine uygun üretim yapılıp yapılmadığı hususunu teyit etmek üzere davalı'dan birer örnek kazağı teslim etmesini istediğini, davalının, tüm ürünlerin teslimatını yapmadan önce her iki modelden de birer örnek kazağının müvekkiline ilettiğini,

referans ölçülerinin davalıya iletilmiş olmasına rağmen davalı'nın göndermiş olduğu "Denizci" model örnek kazakta, referans ölçülerinden 5 cm'ye varan sapmalar olduğunu bildirip, davanın ve taleplerinin kabulüne karar verilmesini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere talebi olan 11.657,00 EURO'nun uygulanacak en yüksek faizle birlikte dava tarihindeki T.C. merkez bankası kuru uyarınca tahsiline karar verilmesini,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafça tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Lizbon Büyükelçiliğine müzekkere yazılarak, Mahkememiz dosyasında davacı olan ... / FRANSA adresinde ikamet ettiği bildirilen Fransız vatandaşı ... isimli kişinin Portekiz'de ekte sunulan belge uyarınca tacir olduğu iddia edilmektedir. Portekiz yasalarına göre tacir olma şartlarının nelen olduğu, kişinin tacir olup olmadığının hangi makamlardan sorulması gerektiği ve ekte gönderilen belgelerde bilgi olarak yer alan ... Madde 114 'ün ne olduğu veya neye ilişkin olduğu hususlarında mahkememize bilgi verilmesinin, mümkünse yasa maddelerinin tercümelerinin mahkememize bildirilmesi istenilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır.

GEREKÇE

Dava, taraflar arasındaki satış sözleşmesinden dönme sebebiyle tazminat talebine ilişkindir.

Görev, HMK md. 114 uyarınca dava şartıdır ve mahkeme tarafından re'sen gözetilir. Ticaret mahkemelerinin görevi TTK md. 4'te düzenlenmiştir. Bu maddeye göre her ticari dava ticaret mahkemesinin görevinde değildir. Bir davanın ticaret mahkemesinde görülebilmesi için mutlak veya nispi ticari dava olması gerekir. Mutlak ticari davalar TTK'da düzenlenen konulara ilişkin olup, davanın taraflarının tacir olup olmaması önemli değildir.

Nispi ticari davalar ise, her iki tarafın da tacir olduğu ve her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili olan davalardır. Yargıtay ... HD'nin 2019/... Esas ve 2019/...

Karar sayılı ilamında "Bu maddeye göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için tarafların her ikisinin tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğması veya ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi olması veyahut da açılan davanın maddede altı bent halinde sayılan davalardan olması gerekir.

Taraflardan biri tacir değilse veya tacir olmasına rağmen uyuşmazlığın ticari işletmeyle ilgisi yoksa ticari davanın varlığından söz edilemez." şeklinde karar verilmiştir. Yine aynı kararda "Ticari iş karinesinin düzenlendiği TTK’nın 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmez.

TTK, Kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez." şeklinde ticari davaların ve ticari işlerin ayrımına vurgu yapılmıştır.

Somut olayda davacı yabancı uyruklu olduğundan tacir olduğuna dair belgelerin ibrazı istenmiştir. Sunulan belgelerin incelenmesinde davacının ticari faaliyetlerinin durdurulduğu görülmüştür. Bunun yanında davacının ticari faaliyetleri durdurulmadan önce de tacir olduğuna veya esnaf sınırını aşan seviyede geliri olduğuna dair bir belge mahkememize ibraz edilmemiştir. Mahkememizce yapılan tacir araştırmasından da sonuç alınamamıştır. Açıklanan sebeplerle ticari faaliyetleri durdurulmuş bulunan davacının tacir olmadığı anlaşıldığından mahkememizin görevsizliği ile asliye hukuk mahkemelerinin görevli olduğu yönünde aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸ Hakim ... · ¸