İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/725 K.2024/739

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ile davalı arasında ... nolu kurumsal hat abonelik sözleşmesi imzalandığını, sözleşme gereği faturaların davalı tarafça ödenmediğini, davacı lehine yıllık % 48 sözleşme faizi ile birlikte alacak davası açıldığını, faturaların bilhare ibraz edileceğini, davalının edimlerini yerine getirmediğini bildirerek davanın kabulüne, asıl alacağın fatura tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile beraber ödenmesini, yargılama giderleri ve sair tüm masrafların davalıya yükletilmesine karar verilmesin talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalıya usulüne uygun tebligat çıkartılmış, ancak davaya herhangi bir cevap dilekçesi sunulmamıştır.

DELİLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; taraflar arasındaki abonelik sözleşmesi uyarınca fatura alacağının tahsili istemine ilişkindir. ... AHM 2024/... Esas sayılı dosyası ile yaptığı yargılama sonucu görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemeleri olduğundan bahisle görevsizlik kararı vermiştir. Görevsizlik kararı üzerine dosya mahkememize tevzi edilmiştir.

Görev, HMK md. 114 uyarınca dava şartıdır ve mahkeme tarafından re'sen gözetilir. Ticaret mahkemelerinin görevi TTK md. 4'te düzenlenmiştir. Bu maddeye göre her ticari dava ticaret mahkemesinin görevinde değildir. Bir davanın ticaret mahkemesinde görülebilmesi için mutlak veya nispi ticari dava olması gerekir. Mutlak ticari davalar TTK'da düzenlenen konulara ilişkin olup, davanın taraflarının tacir olup olmaması önemli değildir.

Nispi ticari davalar ise, her iki tarafın da tacir olduğu ve her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili olan davalardır.

Yargıtay 20. HD'nin 2019/391 Esas ve 2019/1391 Karar sayılı ilamında "Bu maddeye göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için tarafların her ikisinin tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğması veya ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi olması veyahut da açılan davanın maddede altı bent halinde sayılan davalardan olması gerekir.

Taraflardan biri tacir değilse veya tacir olmasına rağmen uyuşmazlığın ticari işletmeyle ilgisi yoksa ticari davanın varlığından söz edilemez." şeklinde karar verilmiştir. Yine aynı kararda "Ticari iş karinesinin düzenlendiği TTK’nın 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmez.

TTK, Kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez." şeklinde ticari davaların ve ticari işlerin ayrımına vurgu yapılmıştır.

Yukarıda yapılan açıklamalara göre somut olay değerlendirildiğinde; taraflar arasındaki sözleşmenin abonelik sözleşmesi olduğu ve mutlak ticari davalardan olmadığı anlaşılmıştır. Taraflar arasındaki ilişkinin ticari bir iş olması, tek başına görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemesi olmasını gerektirmez. Zira Kanunumuz her iki tarafın tacir olması şartını aramaktadır.

Davalının tacir olup olmadığı yönünde yapılan araştırmada, ilgili Vergi Dairesi'nin yazı cevabına göre davalının işletme hesabına göre defter tuttuğu anlaşılmıştır. Dolayısıyla davalının esnaf sınırını aşan bir gelirinin bulunmadığı kanaatine varılmıştır. Yapılan araştırma sonucu davalının kreş işletmesinin bulunduğu ve esnaf odasına kayıtlı olduğu görülmüştür.

Davalının esnaf sınırını aşan bir gelirinin bulunmamasının yanında, kreş işletmesinde nakdi sermayesinden ziyade bedeni çalışmasının ön plana çıktığı ve sicilde esnaf kaydının devam ettiği değerlendirilerek davanın nispi ticari dava kategorisine de girmediği sonucuna varılmıştır. Tüm bu sebeplerle mahkememizin görevli olmadığı yönünde karşı görevsizlik kararı verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ... · ¸