İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/737 K.2025/40

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 05/07/2023 tarihinde müvekkili şirketin işletme alanında bulunan otoyolun ana gövde güney yön T4 tüneli içerisinde, 187+800 km 'sinde ...'nun sevk ve idaresinde bulunan...plakalı araç ile tek taraflı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, iş bu kaza sonucu T4 tüneli içerisinde yer alan malzemelerin zarar gördüğünü bildirip, müvekkili şirketin şimdilik 10.000,00 TL zararının haksız fiil tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraflardan tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalıya usulüne uygun tebligat çıkartılmış, ancak davaya herhangi bir cevap dilekçesi sunmamıştır.

DELİLLER

... Vergi Dairesine müzekkere yazılarak, Mahkememiz davalısı ...'nun Vergi Usul Kanunu 176. ve 177. Maddeleri gereğince 1. Sınıf tacir olup olmadığı, bilanço usulüne göre defter tutup tutmadığı, tacir mi esnaf mı olduğu, tacir ise hangi defterleri tuttuğu hususunda kayıtlarının çıkartılarak mahkememize bilgi verilmesi istenilmiştir.

... Esnaf Ve Sanatkarlar Odaları Birliği Başkanlığı' na müzekkere yazılarak, Mahkememiz davalısı ...'nun Vergi Usul Kanunu 176. ve 177. Maddeleri gereğince 1. Sınıf tacir olup olmadığı, bilanço usulüne göre defter tutup tutmadığı, tacir mi esnaf mı olduğu, tacir ise hangi defterleri tuttuğu hususunda kayıtlarının çıkartılarak gönderilmesi, istenmiştir.

... Ticaret Sicili Müdürlüğü' ne müzekkere yazılarak, Mahkememiz davalısı ...'nun Vergi Usul Kanunu 176. ve 177. Maddeleri gereğince 1. Sınıf tacir olup olmadığı, bilanço usulüne göre defter tutup tutmadığı, tacir mi esnaf mı olduğu, tacir ise hangi defterleri tuttuğu hususunda kayıtlarının çıkartılarak gönderilmesi, istenmiştir.

GEREKÇE

Dava, haksız fiil sebebiyle maddi tazminat istemine ilişkindir.

Davacı, haksız fiilden sorumlu olarak davalılar ... ve ...’na birlikte husumet yöneltmiştir. Davalılar arasındaki bağ ihtiyari dava arkadaşlığıdır. Mahkememizce yapılan tacir araştırmasına göre ...’ın tacir sıfatını haiz olduğu; ancak ...’nun vergi kaydında ticareti terk ettiği, potansiyel mükellef konumunda olduğu ve esnaf sınırını aşan gelirinin olmadığı, dolayısıyla tacir olmadığı anlaşılmıştır.

...’ın tacir olması ve uyuşmazlık konusu işin ticari nitelikte olması sebebiyle davacının ...’a karşı dava açmadan önce arabuluculuk dava şartını tüketmesi gerekmektedir. Ancak somut olayda arabuluculuk dava şartı yerine getirilmediğinden mahkememiz... Esas sayılı dosyada davanın arabuluculuk dava şartı eksikliği sebebiyle davanın usulden reddine karar verilmiş ve davanın esasına girilememiştir. ... yönünden açılan davada da, ihtiyari dava arkadaşlığı bulunan ... yönünden açılan davanın esasına girilmeden usulden reddine karar verildiği için, davaların ayrılması gerekmiştir.

Görev, HMK md. 114 uyarınca dava şartıdır ve mahkeme tarafından re'sen gözetilir. Ticaret mahkemelerinin görevi TTK md. 4'te düzenlenmiştir. Bu maddeye göre her ticari dava ticaret mahkemesinin görevinde değildir. Bir davanın ticaret mahkemesinde görülebilmesi için mutlak veya nispi ticari dava olması gerekir. Mutlak ticari davalar TTK'da düzenlenen konulara ilişkin olup, davanın taraflarının tacir olup olmaması önemli değildir.

Nispi ticari davalar ise, her iki tarafın da tacir olduğu ve her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili olan davalardır.

Yargıtay 20. HD'nin 2019/391 Esas ve 2019/1391 Karar sayılı ilamında "Bu maddeye göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için tarafların her ikisinin tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğması veya ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi olması veyahut da açılan davanın maddede altı bent halinde sayılan davalardan olması gerekir.

Taraflardan biri tacir değilse veya tacir olmasına rağmen uyuşmazlığın ticari işletmeyle ilgisi yoksa ticari davanın varlığından söz edilemez." şeklinde karar verilmiştir. Yine aynı kararda "Ticari iş karinesinin düzenlendiği TTK’nın 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmez.

TTK, Kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez." şeklinde ticari davaların ve ticari işlerin ayrımına vurgu yapılmıştır.

Açıklanan sebeplerle Davalı ...’nun tacir olmaması, davanın mutlak ticari dava olmaması ve Mahkememiz ... Esas sayılı dosyasının usuli sebeplerden dolayı ayrılması gerektiğinden ve birlikte görülmediğinden, Davalı ...’na karşı açılan ve Mahkememiz ... Esas sayılı dosyasından tefrik edilen işbu dosyada mahkememizin görevsizliğine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Hakim ... · ¸