İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/158 K.2025/811

Mahkememizde görülmekte olan menfi tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı tarafından müvekkili aleyhine ... İcra Dairesi'nin ...

Esas sayılı icra dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, ancak müvekkilinin alacaklı görünen tarafa herhangi bir borcu bulunmadığını, müvekkilinin, araç kiralama işi ( Rent a car ) ile uğraştığını, ... isimli iş yerinde faaliyet gösterdiğini, icra takibine konu trafik kazasına karıştığı iddia edilen ... plakalı aracın da müvekkilinin işi sebebiyle kiraladığı araçlardan biri olduğunu, söz konusu aracın, ... isimli kişiye uzun süre ile kiralandığını, bu bakımdan, ... plaka sayılı araçtan kaynaklı maddi zarara ilişkin, aracı uzun süreli kiralayan kişiye husumet yöneltilmesi gerekirken, müvekkiline husumet yöneltilmesinin,

hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu beyanla; menfi tespit davasının kabulü ile takibin iptaline, alacağın %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının maliki olduğu ... plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, dava dışı sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki ... nolu ... ile sigortalı ... plakalı araç, 11.03.2023 tarihindeki kazada ... plakalı aracın hasarına sebebiyet verdiğini, 11.03.2023 tarihli hasar tespit tutanağına göre, dava dışı sürücü ..., ... plakalı aracıyla ...

Kavşağı istikametinden gelirken ... Caddesi üzerinden ... Kavşak istikametine gitmek istemiştir. Bu esnada, kendi şeridinden çıkarak karşı şeride geçmiş ve aracının ön kısmıyla, ... Kavşak istikametinden ... Kavşağı istikametine gitmekte olan ... plakalı araç sürücüsü ...’a çarpmıştır. Bu çarpışma sonucunda, yaralanmalı ve maddi hasarlı bir trafik kazası meydana geldiği, sürücünün ehliyetsiz olduğu tespit edildiği, işbu dava konusunun ... İcra Dairesi'nin ...

Esas sayılı dosyası ile borçlu aleyhine başlatılan icra takibi bir ilamsız icra takibi olduğunu, icra hukuku gereği borçlu, ödeme emrine itiraz edebileceğini, somut olayda ... İcra Dairesi'nin ...

Esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibi borçlu tarafından borca itiraz edilmediği ve takibin kesinleştiğini, akabinde açılan işbu davada sigorta ettirilen ... plakalı aracın uzun süreli olarak bir başkasına kiraladığı beyanı ile müvekkili şirketin rücu hakkının olmadığından bahisle işbu davayı ikame etmesinin davacının kötüniyetinin bir göstergesi olduğu beyanla; davanın öncelikle usulden reddine, aksi halde esastan reddine, davacı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Arabuluculuk son tutanak örneği ve ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasının bir örneğinin dosyamız arasında olduğu görülmüştür.

Mahkememizin 07/03/2025 tarihli ara kararı ile ihtiyati tedbir talebinin kabulüne dair karar verildiği, süresi içerisinde teminatın yatırıldığı, tedbir kararının ... İcra Dairesine gönderildiği görülmüştür.

... plakalı aracın pasif araç sorgu raporunun dosyaya eklendiği görülmüştür. .

... Sigorta A.Ş.'ye yazılan müzekkereye cevap verildiği, poliçe ve hasar dosyasının bir örneğinin gönderildiği görülmüştür.

Mahkememizin 25/06/2025 tarihli celsesinin 6 nolu ara kararı gereğince dosya üzerinde bilirkişi marifetiyle inceleme yapılmasına karar verilmiş olup, bilirkişi raporunun dosyada olduğu görülmüştür.

GEREKÇE

Dava; 11/03/2023 tarihinde meydana gelen kaza sebebiyle davalı sigorta şirketi tarafından zarar görene ödenen bedelin rücuen tahsili amacıyla davacı aleyhine başlatılan ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına ilişkin menfi tespit talebine ilişkindir.

Kazanın, işletenin ve eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin “kasti bir hareketi veya ağır kusuru” sonucu olması; Genel Şartlar B.4 maddesi (a) bendine göre, işletenin ve eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin “kasti bir hareketi veya ağır kusuru” sonucu meydana gelen kazalar nedeniyle sigorta bedelini ödeyen sigortacı, sigorta ettirene (araç malikine) rücu edebilecektir.

2918 Sayılı KTK’nun 91. maddesinde, işletenlerin bu kanunun 85/1 maddesine göre sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmalarının zorunlu olduğu düzenlenmiştir. KTK’nun 95. maddesinde, sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran hallerin zarar görene karşı ileri sürülemeyeceği, ödemede bulunan sigortacının, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabileceği öngörülmektedir.

2918 Sayılı KTK'nun 95. maddesi ve Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarının 4/2. maddesi gereğince "ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre tazminatın kaldırılmasını veya indirilmesini sağlayabileceği oranda sigorta ettirene rücu edebilir" hükmü mevcuttur.

Somut uyuşmazlıkta; davacı, davalı ... SİGORTA A.Ş. adına kayıtlı bulunan ... plakalı aracın sigortalısıdır. Kira sözleşmesi ile araç ...'ye kiralanmış olup, sigorta poliçesi feshedilmemiştir. Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın B.4.c maddesi uyarınca, tazminatı gerektiren olay, aracın KTK hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan kimseler tarafından sevkedilmesi sonucunda meydana geldiği takdirde sigortacının sigorta ettirene rücu imkanı bulunmaktadır. (Bkz. Yargıtay 17.HD'nin 16/05/2019 gün 2016/8353 E. 2019/6270 K. sayılı, 06.11.2018 gün 2015/19183 E. 2018/10172 K. sayılı, 01/10/2018 gün 2015/15750 E. 2018/8382 K. sayılı, 12.05.2014 gün 2013/8389 E. 2014/7471 K. sayılı, 10.03.2014 gün 2014/4135-3309 E-K sayılı ilamları)

Davaya konu yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazasının sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile ... kavşak istikametinden gelip ... caddesi üzerinden ... kavşak istikametine gitmek istediği esanada kendi şeridinden çıkıp karşı şeride girerek ön kısımları ile ... kavşak istikametinden gelip ... kavşak istikametine gitmekte olan ... plaka syılı araç sürücüsü ...'a çarpması sonucunda meydana geldiği, dava konusu trafik kazası tarihi itibari ile ... plakalı araç sürücüsünün sürücü belgesi (ehliyet) bulunmadığının tespit edildiği gibi ... plakalı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde kusurlu olduğu anlaşıldığından.

KTK’nun 95. maddesi uyarınca, sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran hallerin zarar görene karşı ileri sürülemeyeceği, ödemede bulunan sigortacının, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabileceği anlaşılmakla davanın reddine dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

(İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi 2020/580 Esas 2023/800 Karar )

HUAK 18/A-(13) ''Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya iki saatten az süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâllerinde, iki saatlik ücret tutarı Tarifenin Birinci Kısmına göre Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir.

İki saatten fazla süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâlinde ise iki saati aşan kısma ilişkin ücret aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit şekilde uyuşmazlığın konusu dikkate alınarak Tarifenin Birinci Kısmına göre karşılanır. Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır." ve (14).

Fıkrası: "Bu madde uyarınca arabuluculuk bürosu tarafından yapılması gereken zaruri giderler; arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılması hâlinde anlaşma uyarınca taraflarca ödenmek, anlaşmaya varılamaması hâlinde ise ileride haksız çıkacak taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır." hükümleri gereğince arabuluculuk gideri olarak Arabuluculuk Dava Şartı Dosya No:2025/... sayılı dosyasından arabulucuya 4.600,00-TL tarife bedeli üzerinden serbest meslek makbuzu doğrultusunda ödeme yapıldığı tespit edilmiş, davanın reddine karar verildiği gözetilerek;

davacı aleyhine arabuluculuk ücretine hükmedilmesi gerektiği anlaşılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · e-imza Hakim ... · e-imza