İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/224 K.2026/255

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin sanayi tipi vinç imalatı ve montajı işi ile iştigal ettiğini, Davalı şirket, kuracağı fabrikasında kullanmak üzere tarafımıza ülerini vermek sureti ile vinç sipariş etmiş ve bu konuda da taraflar arasında 26.05.2022 tarihli sözleşme yapıldığı, müvekkilinin üstlenmiş olduğu vinci yapmış ve teslim etmiş olduğu halde davalı taraf ticari defter ve kayıtlarından doğan 134.142, 11-TİL sı ve 222,63 euro bedelli bakiye alacağının ödemediği,

Müvekkil şirket ticari kayıtlardan doğan alacağını talep ettiğinde ise davalı şirket keyfi şekilde tek taraflı 13.12.2022 tarihli, ... nolu ve 144.682,34-TL bedelli gecikme cezası iddiası ile E-Fatura düzenleyerek borcunu ödemek istemediği, Davalı şirket tarafından düzenlenen faturanın iadesini sağlamak ve müvekkili şirketin davalı ile yaptığı ticaretten doğan cari hesap alacağının talebi için ....Noterliğinin 16.12.2022 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi gönderilmiş ise de davalı şirket noter ihtarnamesine rağmen borcunu ödemediğini, ticari kayıtlarımızdaki cari hesap alacağımızı tahsil etmek için 14.02.2023 tarihinde ....

İcra Müdnün 2023/... Esas sayılı icra dosyası ile yaptığı icra takibi de borçlu şirketin itirazı neticesinde durdurduğu, itiraz üzerine duran icra takip dosyası için itirazın iptali davası açmadan önce ...Arabuluculuk Bürosuna başvurumuz sonucunda. 2023/... Numaralı Arabuluculuk dosyasından düzenlenen karekodlu anlaşmama tutanağını da ekleyerek işbu davayı açtıkları, davanın konusu .... İcra Müdürlüğünün 2023/...

Esas sayılı icra dosyası ile davalı şirketten talep ettiği 222.63 Euro ve 134.142,11 TL alacağımızın var olup olmadığının tespit ve tahsili yönündeki talebimizin haklı olup olmadığıdır.

Davalı şirket takibe itirazında herhangi bir gerekçe göstermeksizin borcun tamamına, faize, faiz oranına ve ferilerine itiraz ettiğini, davalının taraflar arasındaki sözleşmeye veya iş bedeline yönelik bir itirazının bulunmadığı sabit olduğunu, başlattığı takip öncesinde alacağımızın tahsilini engellemek için davalının tek taraflı şekilde düzenlediği fatura davalıya iade edilmiş olup tarafımızca içeriği kabul edilmeyen fatura bedelinin cari hesap alacağına mahsup yapılamayacağı, davalıya iade ettiği 13.12.2022 tarihli, ... nolu faturanın alacağının varlığına etkili olmayacağı açık olduğunu,

açmış oldukları dava dosyasına konu alacak miktarı davalı şirketin ticari kayıtlarında da mevcut olduğu için davamızın kabulünün yanında haksız itiraz nedeni ile alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere davalının icra inkar tazminatından sorumlu olacak şekilde karar verilmesini talep ettiklerini, davanın kabulü ile; davalı tarafça .... İcra Müdürlüğü 2023/...

E. sayılı icra takibine yapılan itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini, İİK madde 67 uyarınca haksız itirazda bulunan davalı borçlu aleyhine likit ve belirli asıl alacağın %20 sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini, yargılama gideri ve ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacıya herhangi bir borcunun bulunmadığını, aksine davacıdan alacaklı olduğunu, vincin proje onay tarihinin 22.07.2022 olduğu, sözleşmeye göre 17 hafta içinde, yani 18.11.2022 tarihinde teslim edilmesi gerektiğini, ancak 06.12.2022 tarihinde teslim edildiğini, dolayısıyla 18 gün gecikme olduğunu, davacının gecikmeyi mail ile açıkça kabul ettiğini, sözleşmenin 30. maddesi uyarınca, günlük 0,1 gecikme cezası, günlük 500 TL gecikme tazminatı, gecikmeden doğan üretim ve taşeron maliyet farkı zararları talep edilebileceğini savunduğunu,

bu kapsamda 13.12.2022 tarihli gecikme cezası faturası hukuka ve sözleşmeye uygun düzenlendiğini, davacının bu faturayı iade etmesi kötü niyetli olup, ticari defterlerine kaydetmemesi nedeniyle cari hesap farkı oluştuğunu beyan ederek itirazlarının haklı olduğunu bildirip, haksız açılan davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

.... İcra Dairesine müzekkere yazılarak, 2023/... esas sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden gönderilmesi istenilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır.

Mahkememizce 06/11/2023 tarihli celse de davalı Tanığı ... dinlenilmiştir. Mahkememizce 11/07/2024 tarihinde, Mali Müşavir, Nitelikli Hesaplama Uzmanı ve İnşaat Mühendisi vasıtasıyla bilirkişi raporu aldırılmış ve rapor dosyamız arasına alınmıştır. Mahkememizce 01/08/2025 tarihinde, Nitelikli Hesaplama Uzmanı ve İnşaat Mühendisi vasıtasıyla bilirkişi raporu aldırılmış ve rapor dosyamız arasına alınmıştır. Yine Mahkememizce 01/01/2026 tarihinde Mali Müşavir, Nitelikli Hesaplama Uzmanı ve İnşaat Mühendisi vasıtasıyla ek bilirkişi raporu aldırılmış ve rapor dosyamız arasına alınmıştır.

GEREKÇE

Dava, taraflar arasındaki 26/05/2022 tarihli eser sözleşmesi uyarınca hak ediş alacağına yönelik başlatılan icra takibinde itirazın iptali talebine ilişkindir.

TBK md. 470’ye göre eser sözleşmeleri, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir. Malzemenin iş sahibi tarafından temin edilmesi sözleşmenin niteliğini etkilemez. Zira TBK md. 472 uyarınca malzemenin iş sahibi tarafından temin edilmesi kararlaştırılabilir. Yüklenici, sözleşme kapsamında üstlendiği işi mesleki ve teknik kurallara uygun olarak, sadakat ve özenle ifa etmek zorundadır.

İş sahibinin ise, bedel ödeme borcu bulunmaktadır. Bedel ödeme borcu, eserin teslim edilmesiyle birlikte muaccel hale gelir. Eserin kabulü TBK md. 477’de düzenlenmiştir. Bu maddeye göre eserin açık veya zımnen kabul edilmesi halinde yüklenici, her türlü sorumluluktan kurtulur. Ancak yüklenicinin kasten gizlediği ve usulüne göre bir gözden geçirme ile tespit edilemeyecek ayıplar yönünden eser kabul edilmiş olsa bile yüklenicinin sorumluluğu devam eder.

Dava konusu sözleşmenin incelenmesinde davacı yüklenici, sözleşmede belirtilen teknik özelliklerde vincin imalatını ve montajı borcunu üstlenmiştir. Sözleşme bedeli olarak 61.750 EURO (KDV hariç) kararlaştırılmıştır. Sözleşmenin süresi 17 hafta olup, işin sözleşmenin imzalanması ve avans ödemesi ile başlayacağı belirtilmiştir.

Sözleşmenin süresine ilişkin 8. maddesinin 2. fıkrasında resmi ve yerel tatiller ile hava şartlarının gözetilerek sürenin belirlendiği, mücbir sebepler dışında yüklenicinin süre uzatımı talep edemeyeceği düzenlenmiştir. Aynı maddenin son bendinde ise, resmi ve dini tatillerin teslim süresine ekleneceği öngörülmüştür.

Cezaî şarta ilişkin 30. maddede gecikilen her gün için yüklenicinin %0,1 ceza ödeyeceği, ancak bu cezaların toplamının sözleşme bedelinin %5’ini geçmeyeceği kararlaştırılmıştır.

Taraflar arasında akdedilen sözleşme, işin yerine getirilmesi ve eserin teslimi hususlarında ihtilaf bulunmamaktadır. İhtilaf işin tesliminde gecikme bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır. Zira davacı yüklenici sözleşme bedelinden kalan alacağı, işlemiş faiz ve noter masrafı olarak icra takibinde toplamda 142.200,45 TL talep etmiş, davalı ise davacının işin tesliminde gecikmesi sebebiyle 144.682,34 TL’lik gecikme cezası faturası düzenlediğini ve borcu bulunmadığını savunmuştur.

Taraflar arasındaki sözleşme 26/05/2022 tarihinde imzalanmıştır. Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden proje onayının 22/07/2022 tarihinde yapıldığı ve işin başladığı anlaşılmıştır.

Taraflar arasındaki süregelen ticari ilişki kapsamında sözleşme tarihinde davalının davacıdan alacaklı konumda olması ve işin fiilen başladığı tarih ile davacı yüklenicinin davalıya attığı 23/11/2022 tarihli mail gözetilerek davacının avans ödemesinin 02/09/2022 tarihinde yapıldığı ile işin 02/09/2022 tarihinde başladığının kabul edilmesi gerektiği itirazının yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır. 22/07/2022 işin başlangıç tarihine göre işin teslim tarihi 18/11/2022’dir.

Ancak dosya kapsamındaki teslim tutanağından görüldüğü üzere iş fiilen 06/12/2022 tarihinde davalı iş sahibine teslim edilmiştir. İşin teslim edilmesi gereken tarih ile fiilen teslim edildiği tarih arasında 18 günlük bir gecikme bulunmaktadır. Davacı bu gecikmede resmi ve dini tatil günlerinin teslim süresine eklenmesi gerektiğini iddia etmiştir. Sözleşmenin süresine ilişkin 8. madde resmi tatillerin teslim süresine eklenip eklenmeyeceği hususunda çelişkilidir.

Burada tarafların gerçek iradelerinin yorum yoluyla tespiti gerekmektedir. Mahkememizce yapılan değerlendirmede 8. maddenin 2. fıkrasının mücbir sebepler dışında yüklenicinin sorumluluğunda bir sebepten ötürü süre uzatımı talep edemeyeceğine ilişkin olduğu, maddenin son bendinde belirtildiği üzere resmi ve dini tatillerin teslim süresine eklenmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.

Bu değerlendirme kapsamında iş süresi boyunca 8,5 günlük resmi ve dini tatillerin teslim süresine eklenmesi ile davacı yüklenicinin işteki gecikmesinin 9,5 gün olduğu kabul edilmiştir.

Mahkememizce kabul edilen 9,5 günlük gecikme sebebiyle davalının davacıdan talep edebileceği gecikme cezasının (61.750 EURO x %0,1 x 9,5 gün) KDV dâhil 692,22 EURO olduğu hesaplanmıştır. Davalının düzenlediği gecikme cezası faturasının 13/12/2022 tarihli olduğu görüldüğünden, bu tarihteki kura göre (19,601999) TL karşılığı 13.568,90 TL’dir.

Gecikme sebebiyle davalının uğradığı zarara ilişkin savunmasının değerlendirilmesinde, mahkememizce alanında uzman teknik bilirkişilerden alınan son rapor uyarınca, kapasite artışı gecikmesi ile taşeron değişikliği ve fiyat artışı zararının işin teslimindeki gecikme ile doğrudan bağlantılı olmadığı, bu zarar ile gecikme arasında illiyet bağı bulunmadığı sebebiyle davalının bu yöndeki savunmasının yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır.

Davalının sözleşmenin 30/E maddesi uyarınca cezai şart hesaplaması yapılması yönündeki itirazının, ilgili maddenin yer teslimindeki gecikmeye ilişkin olduğu, somut olaydaki gecikme ile ilgili olmadığı anlaşıldığından itirazın yerinde olmadığı, bu madde kapsamında cezai şart alacağı doğmayacağı anlaşılmıştır.

Açıklanan sebeplerle davacı yüklenicinin sözleşme bedeli alacağından 9,5 günlük gecikme cezasının düşülmesi gerektiği, davalının bu hususta fatura düzenleyerek gecikme cezasını talep ettiği ve işin teslimi ile fatura tarihi arasındaki kısa süre gözetildiğinde cezai şart talebinin dürüstlük kuralına uygun olduğu kabul edilmiştir.

Davacının davalıyı 16/12/2022 tarihli noter ihtarı ile temerrüde düşürdüğü, temerrüt tarihinin 19/12/2022 tebliğ üzerine 3 günlük süre sonu olan 23/12/2022 olduğu anlaşılmıştır. Davacının davalıdan dava konusu takipte 23/12/2022-31/12/2022 arasında %15,75, 01/01/2023-14/02/2023 arasında %10,75 avans faizi oranıyla toplamda 2.081,29 TL işlemiş faiz talep edebileceği hesaplanmıştır.

Noter evraklarının sunulmasına karşılık masraflara ilişkin makbuz veya ödeme belgesinin ibraz edilmemesi sebebiyle noter masraflarına ilişkin alacak talebinin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Yukarıda açıklanan sebeplerle, taraflar arasındaki eser sözleşmesi sebebiyle davacının davalıdan sözleşme bedeli alacağının bulunduğu, bu bedelden gecikme sebebiyle cezai şartın tenzil edilmesi gerektiği ve hesaplanan 13.568,90 TL gecikme cezasının düşümü ile davacının davalıdan 125.085,85 TL alacağının bulunduğu, bu alacağa karşılık eldeki takipte 2.081,29 TL işlemiş faiz talep edilebileceği ve noter masraflarına ilişkin ödeme belgesi sunulmadığından bu husustaki alacak kalemine ilişkin itirazın iptali talebinin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Alacağın sözleşmeye dayalı olması, sözleşmede bedelin ve cezai şart hesaplamasının belirli olduğu gözetilerek alacağın likit olduğu kanaatiyle, davanın kısmen kabul kısmen reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ...