İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/267 K.2026/219

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... işletmesinin davacı şirket tarafından yürütüldüğünü, davalı-borçluya ait ... plakalı araçlar ile 16/03/2018-14/12/2022 tarihleri arasında ücret ödenmeksizin ihlalli geçişler yapıldığını, geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerine 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30. maddesinin 7. fıkrası gereğince, ihlalli geçiş tarihinden itibaren on beş günlük süre içerisinde geçiş bedellerini cezasız olarak ödeyebilme imkânı verilmekte ise de, işbu davaya konu ihlalli geçiş ücretlerinin anılan süre içerisinde ödenmediği tespit edildiğini,

geçiş ücretlerinin süresi içerisinde ödenmemesi üzerine müvekkili şirketçe davalı-borçlu aleyhine .... İcra Müdürlüğü 2024/... Esas sayılı dosyası ile ödenmeyen geçiş ücretleri ve geçiş ücretlerine 6001 Sayılı Kanunun 30/5 maddesi uyarınca tahakkuk ettirilen geçiş ücretinin 4 katı tutarındaki gecikme cezası alacağının tahsili amacıyla icra takibi başlatıldığını beyanla; davanın kabulü ile .... İcra Müdürlüğü 2024/...

Esas sayılı dosyası kapsamında yapılan itirazın iptali ile takibin aynen devamına, asıl alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri, arabuluculuk ücreti ve vekalet ücretinin davalı-borçluya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın yetkili mahkemede açılmadığını, 16.03.2018 ile 14.12.2022 tarihleri arasında ihlalli geçiş yapıldığının iddia edildiğini, davalı müvekkili hakkında aynı dönemler için takipler yapıldığı ve devam eden dosyalar olduğu, icra takibinde ödeme emri ekinde hangi araç plakalarının hangi dönemde hangi güzergahta ihlalli geçiş yapıldığının, geçiş ücretinin ne kadar olduğu, ne kadarının geçiş ücreti ne kadarının para cezası olduğunun belirtilmediği, davacının alacağının süresi içerisinde talep edilmediği, takipte faiz talep edilmesinin hukuka aykırı olduğu, davalı müvekkili şirkete ihtarat yapılmadığı,

6100 sayılı kanunun 30 maddesi 3. Fıkrası gereği müvekkil şirkete herhangi bir tebligat yapılmadığı, davacı tarafından mükerrer tahsilat yapılmaya çalışıldığı, haricen yapılan ödemelerin hiçbirinin mahsup edilmediğini beyanla; davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

DELİLLER

İhlalli geçişlere ilişkin CD ve arabuluculuk son tutanak örneği, plaka takyidatları, ... A.Ş., ... ... A.Ş. müzekkere cevaplarının dosyamız arasında olduğu görülmüştür.

... İcra Müdürlüğü 2024/... Esas sayılı dosyasının bir örneğinin dosyaya eklendiği görülmüştür.

Mahkememizin 18/07/2025 tarihli ara kararı gereğince; dosyasının SMMM bilirkişiye tevdi ile icra takip dosyası, ticari defter ve kayıtlar ile dosya üzerinde inceleme yapıp bahsi geçen araçların ilgili tarihlerde davalıya ait olup olmadığı ve davalıya ait araçların geçiş ücretine ilişkin tahakkuk ettirilen bedellere ilişkin inceleme yapıp davalının araçlarının davacının işlettiği otoyoldan geçişlerinden dolayı ödemesi gereken miktarın ne olduğu hususunda takip tarihi itibariyle ne olduğunun bildirilmesinin istendiği, bilirkişi 30/09/2025 tarihli raporunda sonuç ve özet olarak;

"6001 sayılı kanunun 30/7 maddesine göre 15 gün içerisinde ihlalli geçişler ödendiği takdirde gecikme cezası alınmayacağı hükmünün olduğu, bunun yanı sıra sürücülerin HGS ve OGS cihazlarını sürekli bakiyesi müsait tutmakla ve kontrol etmekle sorumlu olduğu,

Karayolları Genel Müdürlüğü Sitesinde OGS ve HGS ile ilgili açıklamalarda OGS sistemlerinden geçiş ihlali yapılması durumunda; geçiş ihlali yapılan plaka üzerine 15 (on beş) gün içinde OGS veya HGS abonesi olunması veya mevcut OGS veya HGS hesaplarında geçiş için yeterli bakiyesi olması durumunda cezalı geçiş ücreti uygulanmadığının duyurulduğu,

Davalının, HGS/OGS cihazında yeterli bakiye varken geçiş anında değişik sebeplerden ücret alınamadığında cihazın uyarı sinyali vermesi sonucunda 15 gün içerisinde yanlışlığı giderecek yeterli süresi olduğu, davalının değişik kanallardan sahipliğindeki araçların plaklarını sorgulayarak borç durumunu öğrenebileceği, HGS/OGS cihazını doğru bir şekilde kullanmak, çalışır vaziyetinde tutmak ve cihazlara bağlı hesaplarını her zaman müsait olarak tutma sorumluluğunda olduğu,

3095 Sayılı Katma Değer vergisi Kanunu' nun 24. Maddesi (c) bendinde faiz alacağı da KDV matrahları arasında gösterildiğinden ve yaygın Yargıtay kararlarında da aynı yönde içtihatlar olduğundan Davacının, davalıdan icra yolu ile tahsil edeceği faiz alacaklarından KDV tahakkuk ettirmeye ve talep etmeye hakkı olduğu,

6001 Sayılı Kanun'da ve işletme protokolünde hiçbir şekilde ihlalli geçiş gerçekleştiren araç sahiplerine SMS, e-posta, ihtarname veya herhangi bir şekilde bildirim yapma yükümlülüğü ile ilgili bir düzenlemenin bulunmadığı,

Karayollarında Geçiş Ücretlerinin Belirlenmesi ve Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik'in 5. Maddesinde belirtilen açıklamalar doğrultusunda davalının, dorse tabir edilen Tenteli Yarı römork araçlarının gişelerden ihlalli geçişlerinde öndeki çekicinin plakası okunamadığından yarı römorkun ruhsat sahibine gecikme cezasının rücu etmesinin makul olduğu,

Dosyaya sunulan HGS hesap hareketlerinin incelenmesi sonucunda ... plakalı araçların 16.03.2018- 14.12.2022 tarihleri arasında ... plakalı aracın HGS ürünü olmadan geçiş yaptığı, .... plakalı aracın HGS ürününde bakiye olduğu halde ücretin alınamadığı, ... plakalı araçların geçiş anında ve 15 günlük provizyon süresince hesabın müsait olmaması nedeni ile geçiş bedellerinin tahsil edilemediği,

Dava dosyası içeriğine sunulan CD içeriğinde yer alan geçişlerin ve provizyon sorgulama açıklamaları ile banka hesap hareketlerinin incelenmesi sonucunda davalının sahipliğinde olan ...- ... plakalı araçların 27.11.2016 ile 17.08.2017 tarihleri arasında işletme hakkı davacı şirkette olan Yavuz Sultan Selim Köprüsü ve bağlı otoyolundan 20 adet geçiş gerçekleştirdiği davalıya 1.584,90 TL geçiş bedeli, yasa gereği 6.339,40 TL gecikme cezası olmak üzere toplam 7.924,30 TL borç tahakkuk ettirildiği,

Davacının 11.12.2024 tarihinde davalı aleyhine .... İcra Müdürlüğü'nün 2024/... Esas sayılı dosyasından 7.924,30 TL Asıl Alacak (Geçiş Ücreti- 4 Katı Para Cezası), 5.609,14 TL işlemiş faiz, 1.010,00 TL KDV olmak üzere toplam 14.543,39 TL talep ettiği,

Yapılan hesaplama sonucunda arasında ... plakalı aracın HGS ürünü olmadan geçiş yaptığı tespit edilmiş olup, davacının sadece 2,50 tutarındaki geçiş bedelini tahsil edebileceği, gecikme cezası ile işlemiş faiz ve KDV tutarını talep edemeyeceği, toplam bakiyelerden düşülmesi gerektiği,

Yapılan hesaplama sonucunda tespit edilen 12,40 TL Gecikme cezası, 19,94 TL işlemiş faiz ve 3,59 TL olmak üzere 35,93 TL tutarın takip alacağından mahsup edilmesi sonucunda, takipteki tutarın 7.911,90 TL asıl alacak, 5.589,20 TL işlemiş faiz ve 1.006, 41. TL olmak üzere toplam 14.507, 51 TL olması gerektiği,

İtirazın iptaline karar verildiği takdirde davacının davalıdan 7.911,90 TL asıl alacak, 5.589,20 TL işlemiş faiz ve 1.006, 41. TL olmak üzere toplam 14.507, 51 TL talep edebileceği" yönünde görüş ve kanaat bildirdiği görülmüştür.

Dosyanın bilirkişiye tevdi ile ek rapor alındığı, bilirkişi 12/03/2026 tarihli ek raporunda sonuç ve özet olarak;

"Davalının bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde davaya konu araçların sahipliği ile ilgili bir itirazının olmadığı dolayısı ile ... plakalı araçların davalının sahipliğinde olduğunun söylenebileceği,

Davalının, davacının işletmeciliğinde olan köprü ve yollardan ücret ödemeden ihlalli geçişler yaptığı ve 6001 sayılı yasanın 7. Maddesinde belirtilen 15 günlük süre içerisinde ödemediği, davacı alacağının ihlalli geçiş yapıldığı tarihten 15 günlük provizyon süresi sonunda alacağının muaccel hale geldiği, davalının ihlalli geçişlerin sonucunun bilmesi gerektiği,

6001 Sayılı Kanun' da ve işletme protokolünde hiçbir şekilde ihlalli geçiş gerçekleştiren araç sahiplerine SMS, e-posta, ihtarname veya herhangi bir şekilde bildirim yapma yükümlülüğü ile ilgili bir düzenlemenin bulunmadığı,

... A.Ş. Ödeme Sistemleri Daire Başkanlığı'nın yazısı ekinde yer alan araç plakalarına tanımlı HGS hesap hareketlerinin incelenmesi sonucunda; ... plakalı aracın HGS hesabında; bakiye varken tahsilat yapılamadığı, tespit edilmiş olup, yapılan hesaplama sonucunda arasında ... plakalı aracın HGS ürünü olmadan geçiş yaptığı tespit edilmiş olup, davacının sadece 3,10 tutarındaki geçiş bedelini tahsil edebileceği, gecikme cezası ile işlemiş faiz ve KDV tutarını talep edemeyeceği, toplam bakiyelerden düşülmesi gerektiği,

Yapılan hesaplama sonucunda tespit edilen 12,40 TL Gecikme cezası, 19,94 TL işlemiş faiz ve 3,59 TL olmak üzere 35,93 TL tutarın takip alacağından mahsup edilmesi sonucunda, takipteki tutarın 7.911,90 TL asıl alacak, 5.589,20 TL işlemiş faiz ve 1.006,41 TL olmak üzere toplam 14.507,51 TL olması gerektiği,

İtirazın iptaline karar verildiği takdirde davacının davalıdan 7.911,90 TL asıl alacak, 5.589,20 TL işlemiş faiz ve 1.006,41 TL olmak üzere toplam 14.507,51 TL talep edebileceği,

Davacının itiraz dilekçesinde sunduğu Yargıtay ve yerel mahkeme kararları doğrultusunda davalının hesabının müsait tutmasının yeterli olmadığı, 15 günlük provizyon ihlalli geçişleri ödemek zorunda olduğu yönünde iddiaları doğrultusunda, davalının ödenmeyen geçişleri değişik kanallardan tespit etmeyerek ödemediği, davacının iddialarının geçerli olduğuna hükmedildiği takdirde davacının davalıdan takipteki gibi 7.924,30 TL Asıl Alacak (Geçiş Ücreti- 4 Katı Para Cezası), 5.609,14 TL işlemiş faiz, 1.010,00 TL KDV olmak üzere toplam 14.543,39 TL tutarı talep edebileceği" yönünde görüş ve kanaat bildirdiği görülmüştür.

GEREKÇE

Dava; ihlalli geçişlerden ötürü ödenmeyen bedelin tahsili amacıyla açılan icra takibine yapılan itirazın iptali talebine ilişkindir.

.... İcra Müdürlüğü 2024/... Esas sayılı dosyasının tetkikinden; alacaklı ... tarafından borçlu ... ... YÖNETİMİ VE ... ... SANAYİ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ aleyhine toplam 7.924,25 TL asıl alacak + 5.609,14 TL faiz + 1.010,00 TL KDV olmak üzere 14.543,39 TL üzerinden takip başlatıldığı, ödeme emrinin borçluya usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, borçlu vekilinin 27/12/2024 tarihli dilekçesi ile borca itiraz ettiği, itirazın süresinde olup takibin durdurulmuş olduğu ve işbu itirazın iptali davasının süresi içinde açıldığı görülmüştür.

6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30. maddesinin 5. fıkrasında; 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında cezanın genel hükümlere göre tahsil edileceği, 7. fıkrasında geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin 1. fıkrası ile 5. fıkrasında belirtilen cezaların uygulanmayacağı belirtilmiştir.

6001 sayılı kanunun 30/7 maddesine göre 15 gün içerisinde ihlalli geçişler ödendiği takdirde gecikme cezası alınmayacağı hükmünün olduğu, bunun yanı sıra sürücülerin HGS ve OGS cihazlarını sürekli bakiyesi müsait tutmakla ve kontrol etmekle sorumlu olduğu, Karayolları Genel Müdürlüğü Sitesinde OGS ve HGS ile ilgili açıklamalarda OGS sistemlerinden geçiş ihlali yapılması durumunda; geçiş ihlali yapılan plaka üzerine 15 gün içinde OGS veya HGS abonesi olunması veya mevcut OGS veya HGS hesaplarında geçiş için yeterli bakiyesi olması durumunda cezalı geçiş ücreti uygulanmadığının duyurulduğu,

davalının HGS/OGS cihazında yeterli bakiye varken geçiş anında değişik sebeplerden ücret alınamadığında cihazın uyarı sinyali vermesi sonucunda 15 gün içerisinde yanlışlığı giderecek yeterli süresi olduğu, davalının değişik kanallardan sahipliğindeki araçların plakalarını sorgulayarak borç durumunu öğrenebileceği, HGS/OGS cihazını doğru bir şekilde kullanmak, çalışır vaziyetinde tutmak ve cihazlara bağlı hesaplarını her zaman müsait olarak tutma sorumluluğunda olduğu,

6001 Sayılı Kanunda ve işletme protokolünde hiçbir şekilde ihlalli geçiş gerçekleştiren araç sahiplerine SMS, e-posta, ihtarname veya herhangi bir şekilde bildirim yapma yükümlülüğü ile ilgili bir düzenleme bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davalıya ait ... plakalı araçlar ile 16/03/2018-14/12/2022 tarihleri arasında ücret ödenmeksizin işletme hakkı davacı şirkette olan otoyollardan ihlalli geçişler gerçekleştirildiği, ihlalli geçiş ücretleri ve bu ücretlere ait 6001 S.K. m. 30/5 hükmünün getirdiği yasal cezanın ödenmemesi üzerine davacı tarafından davalı aleyhine .... İcra Müdürlüğü 2024/... Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığı, davalı-borçlunun süresinde itirazı üzerine takibin durduğu ve mahkememizdeki işbu itirazın iptali davasının açıldığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce dosyadaki tüm kayıtlar üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup; davalının sahipliğinde olan ... plakalı araçlar ile 16/03/2018-14/12/2022 tarihleri arasında yapılan geçiş anında ve 15 günlük provizyon süresince hesap bakiyesinin yetersiz olduğu, dolayısıyla davaya konu geçişlerin hesaplarda yeterli bakiye olmaması nedeni ile tahsil edilemediği ve yapılan geçişlerin ihlalli geçiş olarak tahakkuk ettiği,

... A.Ş. Ödeme Sistemleri Daire Başkanlığı'nın yazısı ekinde yer alan Araç Plakalarına tanımlı HGS Hesap hareketlerinin incelenmesi sonucunda; ... plakalı aracın HGS hesabında; bakiye varken tahsilat yapılamadığı, ... plakalı aracın HGS ürünü olmadan geçiş yaptığı, tespit edilmiş olup, davalıya ait araçların davacının işlettiği köprü ve otoyoldan geçiş yaptığı, geçiş tarihinde ve geçişi izleyen 15 günlük süre içinde geçiş ücretinin ödenmediği,

yasal düzenleme gereği davacının cihazında yeterli bakiye varken yapılan geçiş ücretinin, geçişi izleyen 15 gün içinde ödenmemiş olması nedeniyle, bu miktarın 4 katı tutarı olan ceza tutarından davalının sorumlu olduğu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesinin 2021/1115 Esas 2024/1500 Karar sayılı benzer konulu ilamı) değerlendirilmekle; davacının takipteki gibi 7.924,25 TL Asıl Alacak (Geçiş Ücreti- 4 Katı Para Cezası), 5.609,14 TL işlemiş faiz, 1.010,00 TL KDV olmak üzere toplam 14.543,39 TL tutarı davalıdan talep edebileceği kanaatine varılmış; davanın kabulü ile davalının, ....

İcra Müdürlüğü 2024/... Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin. 7.924,25 TL Asıl Alacak (Geçiş Ücreti- 4 Katı Para Cezası), 5.609,14 TL işlemiş faiz, 1.010,00 TL KDV olmak üzere toplam 14.543,39 TL üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren ticari avans faizi uygulanmasına, asıl alacak likit olup, asıl alacağın %20'si oranındaki icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine

karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HUAK 18/A-(13) ''Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya iki saatten az süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâllerinde, iki saatlik ücret tutarı Tarifenin Birinci Kısmına göre Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir.

İki saatten fazla süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâlinde ise iki saati aşan kısma ilişkin ücret aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit şekilde uyuşmazlığın konusu dikkate alınarak Tarifenin Birinci Kısmına göre karşılanır. Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır." ve (14).

Fıkrası: "Bu madde uyarınca arabuluculuk bürosu tarafından yapılması gereken zaruri giderler; arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılması hâlinde anlaşma uyarınca taraflarca ödenmek, anlaşmaya varılamaması hâlinde ise ileride haksız çıkacak taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır." hükümleri gereğince arabuluculuk gideri olarak Arabuluculuk Dava Şartı Dosya No:2025/... sayılı dosyasından arabulucuya 4.600,00-TL tarife bedeli üzerinden ödeme yapıldığı tespit edilerek tarafların arabuluculuk ilk oturumuna katıldığı ve davanın kabulüne karar verildiği gözetilerek;

davalı aleyhine arabuluculuk ücretine hükmedilmesi gerektiği anlaşılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

YARGILAMA GİDERLERİ

615,40 TL BAŞVURMA HARCI 87,50 TL VEKALET HARCI 615,40 TL PEŞİN HARÇ 367,50 TL TEBLİGAT ÜCRETİ

+ 6.000,00 TL BİLİRKİŞİ ÜCRETİ

7.685,80 TL TOPLAM