İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/740 K.2026/55

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkilinin, İstanbul Kınalıada ilçesinde faaliyet gösteren, bugüne kadar yüzlerce profesyonel sporcu yetiştirmiş ve bölge halkına uzun yıllardır sosyal ve kültürel hizmet sunan köklü bir dernek olduğunu, davacı ile davalı arasında, davalıdan 4 adet ahşap soyunma kabini temin edilmesi hususunda anlaşmaya varıldığını, davalının, söz konusu ürünleri teslim etmeden önce fatura düzenleyerek davacıya ilettiğini, akabinde ön ödeme talep ettiğini, bu kapsamda 60.000 TL tutarındaki ön ödeme 26/06/2025 tarihinde yapıldığını, davalının, ürünleri teslim etmeksizin ikinci kez ödeme talebinde bulunmuş,

bu talep üzerine 30.000 TL tutarındaki bakiye bedel de davacı tarafından 03/07/2025 tarihinde ödendiğini, ancak, aradan geçen süreye ve davacı tarafından yapılan ihtarlara rağmen davalı edimini yerine getirmemiş, soyunma kabinlerini davacıya teslim etmediğini, bunun üzerine davacı tarafından davalı ile iletişime geçilerek yapılan ödemenin iadesi istendiğini, davalı şirket yetkilisi iadenin yapılacağını beyan etmiş ve davacı tarafından iade faturası düzenlenerek davalıya iletildiğini, davalı şirket yetkilisinin faturayı teslim aldığını ve bedelin iade edileceğini beyan ettiğini,

tüm ihtarlara rağmen 90.000 TL tutarındaki borcun ödenmemesi üzerine .... İcra Müdürlüğünün 2025/...

E. Sayılı dosyası üzerinden davalı aleyhine icra takibi başlatıldığını, davalı tarafın süreci uzatmak için icra takibine kötü niyetli şekilde itirazda bulunduğunu, davalı şirket ile davacı dernek arasında yapılan sözlü sözleşme kapsamında bedeli tamamen ödenmiş olmasına rağmen edimin hiç yerine getirilmediğini, sonrasında iade taahhüdünde bulunulduğunu, ancak bu taahhütün de yerine getirilmediğini, davalının ....

İcra Müdürlüğünün 2025/... esas sayılı dosyasına yaptığı haksız itirazın iptaline karar verilmesini, icra takibinin devamına karar verilmesini, davalının kötü niyetli itirazı nedeniyle alacağın %20’sinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine,

karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalıya usulüne uygun tebligat çıkartılmış, ancak davaya herhangi bir cevap dilekçesi sunmamıştır.

DELİLLER

.... İcra Dairesine müzekkere yazılarak, 2025/... esas sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden gönderilmesi istenilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır. İstanbul İl Sivil Toplumla İlişkiler Genel Müdürlüğüne müzekkere yazılarak, Mahkememiz davacısı ... (VKN:...)'nin dosyasının çıkartılarak mahkememize gönderilmesi ile Mahkememiz davacısının ticari işletmesinin bulunup bulunmadığının araştırılarak gönderilmesi istenilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır.

GEREKÇE

Dava, taraflar arasındaki eser sözleşmesi uyarınca sözleşme konusu eserin teslim edilmemesi sebebiyle ödenen bedelin iadesine dair başlatılan icra takibinde itirazın iptali istemine ilişkindir.

Görev, HMK md. 114 uyarınca dava şartıdır ve mahkeme tarafından re'sen gözetilir. Ticaret mahkemelerinin görevi TTK md. 4'te düzenlenmiştir. Bu maddeye göre her ticari dava ticaret mahkemesinin görevinde değildir. Bir davanın ticaret mahkemesinde görülebilmesi için mutlak veya nispi ticari dava olması gerekir. Mutlak ticari davalar TTK'da düzenlenen konulara ilişkin olup, davanın taraflarının tacir olup olmaması önemli değildir.

Nispi ticari davalar ise, her iki tarafın da tacir olduğu ve her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili olan davalardır.

Yargıtay 20. HD'nin 2019/391 Esas ve 2019/1391 Karar sayılı ilamında "Bu maddeye göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için tarafların her ikisinin tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğması veya ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi olması veyahut da açılan davanın maddede altı bent halinde sayılan davalardan olması gerekir.

Taraflardan biri tacir değilse veya tacir olmasına rağmen uyuşmazlığın ticari işletmeyle ilgisi yoksa ticari davanın varlığından söz edilemez." şeklinde karar verilmiştir. Yine aynı kararda "Ticari iş karinesinin düzenlendiği TTK’nın 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmez.

TTK, Kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez." şeklinde ticari davaların ve ticari işlerin ayrımına vurgu yapılmıştır.

Somut olayda davacı spor kulübü olup, hukukî anlamda tüzel kişiliği dernek statüsündedir. Derneklerin faaliyetleri kapsamında ticari işletme işletmeleri halinde faaliyetleri ticarî sayılır. Bu kapsamda davacı derneğin ticarî işletmesinin bulunup bulunmadığı mahkememizce araştırılmış. Ticaret Sicil Müdürlüğü, İstanbul Valiliği ve Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü’nden gelen yazı cevapları dosya kapsamına alınmıştır.

Gelen yazı cevaplarının içeriğine ve davacı derneğin kayıtlarına göre, davacı derneğin ticarî işletme kaydının bulunmadığı görülmüştür. İstanbul BAM 12. HD’nin 2021/1223 Esas ve 2021/1236 Karar sayılı ilamında “Eldeki dava TTK’da düzenlenen mutlak ticari davalardan olmadığı gibi davalı spor kulübünün dernek statüsünde bulunduğu ,tacir olmadığı da gözetildiğinde her iki tarafın ticari işletmesiyle ilişkili değildir.

Eldeki davanın her iki tarafı tacir olmadığından ticari dava niteliğinde bulunmayan davaya bakmakla görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesi değil 6100 sayılı HMK’nın 2. maddesi gereğince genel görevli asliye hukuk mahkemesidir.

(HGK nun 2017/11-2630 esas,2019/328 karar sayılı ve 21/03/2019 tarihli emsal ilamı aynı yöndedir.) Davanın Asliye Hukuk Mahkemesi'nde görülmesi gerekmekte olup, görevsizlik kararı verilmesi doğru olmamıştır.” şeklinde spor kulüplerinin taraf olduğu davalarda görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğu vurgulanmıştır.

Yukarıda açıklanan sebeplerle, uyuşmazlığın mutlak ticarî davalardan olmadığı ve davacı derneğin tacir sıfatının bulunmadığı kanaati ile mahkememizin görevsizliğine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸ Hakim ... · ¸