İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/756 K.2026/11

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; şirketin ortaklık paylarının kayıt altına alındığı pay defteri, şirket merkezinde muhafaza edilmekte iken, geçmiş dönemlerde müvekkil şirket ... DIŞ TİC. A.Ş. İle bir hisse devir sözleşmesi imzalamış olan ... (T.C. ...) tarafından incelenmek üzere alındıktan sonra iade edilmediğini, söz konusu ortağa defteri iade etmesi için ....

Noterliğinin 02.05.2023 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi gönderildiğini, Ancak ihtarname, 09.05.2023 tarihinde ... isimli şahsa tebliğ olmasına rağmen defter iade edilmediğini, bunun üzerine 03.06.2025 tarihinde ...Cumhuriyet Başsavcılığı’na suç duyurusunda bulunulduğunu, davalı konumundaki kişi, pay defterini almadığını beyan ederek olayı inkâr ettiğini, Şirket yönetimi tarafından yapılan araştırmalarda defterin başka bir yerde bulunamadığı tespit edildiğini, bu nedenle, şirketin pay sahipliği kayıtlarının güncellenmesi,

genel kurulun yapılabilmesi ve ticari faaliyetlerin kesintisiz sürdürülmesi için pay defterinin yenilenmesi zorunlu hale geldiğini bildirip, müvekkilinin ... Dış Ticaret A.Ş.’ye ait pay defterinin zayi olduğunun tespitine karar verilmesini, şirketin yeni bir pay defteri bastırarak notere tasdik ettirip kullanabilmesi için izin verilmesine karar verilmesini, kararın kesinleşmesine müteakip ticaret siciline şerh verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

...Ticaret Sicil Müdürlüğüne müzekkere yazılarak, Mahkememiz davacısı ... (VKN:...)'nin sicil dosyasının çıkartılarak gönderilmesi istenilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır.

...CBSye müzekkere yazılarak, 2025/... soruşturma sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden gönderilmesi istenilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır.

.... Noterliğine müzekkere yazılarak, Mahkememiz davacısı ...'nin ... vergi nolu ve ... sicil nolu defter tasdiklerinin çıkartılarak, gönderilmesi istenilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır.

...elir İdaresi Başkanlığına müzekkere yazılarak, Mahkememiz davacısı ... (VKN:...)'ne ait pay defterinin ikincil örneğinin bulunup bulunmadığının, temin imkanının olup olmadığı ve bunların temini için mahkememiz davacısı şirketin başvuru yapıp yapmadığı hususlarının araştırılarak gönderilmesi istenilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır.

GEREKÇE

Talep, şirketin pay defterinin zayi olması sebebiyle zayi belgesi verilmesi talebine ilişkindir.

TTK md. 82/7 uyarınca bir tacirin saklamak ile yükümlü olduğu defterler ve belgeler bir afet veya hırsızlık sebebi ile zayii olur ise tacir bunu öğrendiği tarihten itibaren 30 gün içinde mahkemeye başvurarak kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. TTK hükümleri uyarınca tacir ticari defter ve kayıtları korumak ve saklamak ile yükümlüdür.

Ticari defterlerin zayii olması sebebi ile kendisine belge verilmesini isteyen tacir bu belgeleri korumak ve saklamakta gereken dikkat ve özeni göstermek zorundadır. Tacirin kusuru ile ticari defter ve belgelerin zayii olması durumunda tacir, TTK madde 82/7 uyarınca başvuru yapamaz.

İstanbul BAM 13. HD’nin 2023/498 Esas ve 2023/507 Karar sayılı ilamında bu husus “Yukarıdaki düzenleme uyarınca tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler için, tacire zayi belgesi verilebilmesi, tacirin defter ve belgelerinin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunmasına, ayrıca zıyanın, tacirin iradesi dışında bir durum nedeniyle meydana gelmiş olmasına bağlıdır.” şeklinde belirtilmiştir.

Ticari defterlerin elektronik ortamda tutulması halinde, bu defterlerin ikincil örneklerinin Gelir İdaresi Başkanlığı sistemlerinde ya da gerekle izinlere sahip kuruluş bünyesinde saklanması zorunludur. Elektronik Genel Defter Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ’in 7. maddesinde “e-Defter tutanlar, Vergi Usul Kanununda belirtilen “Mücbir Sebep” halleri nedeniyle e-Defter veya beratlarına ait kayıtlarının bozulması, silinmesi,

zarar görmesi veya işlem görememesi ve e-Defter ve berat dosyalarının muhafaza edildiği e-Defter saklama hizmeti veren özel entegratör kuruluşlardan veya Başkanlıktan ikincil örneklerinin temin edilemediği hallerde, söz konusu durumların öğrenilmesinden itibaren tevsik edici bilgi ve belgeleri ile birlikte 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yetkili mahkemesine başvurarak kendisine bir zayi belgesi verilmesini istemelidir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Bu kapsamda e-defterlerin ve beratların zayi olduğunun kabul edilebilmesi için, bunların ikincil örneklerinin de temin edilememiş olması gerekmektedir. Yasal mevzuatta belirtildiği şekilde ikincil örneklerin usulüne göre saklanmaması halinde ise, tacirin basiretli bir şekilde davrandığı, gerekli dikkat ve özeni gösterdiği, saklama yükümlülüğünü yerine getirdiği ve gerekli tedbirleri aldığı söylenemez.

Somut olayda talepte bulunan şirket, pay defterinin hisse satın almak isteyen üçüncü kişiye incelenmek için verildiğini, ancak pay defterinin iade edilmediğini iddia ederek zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden talep eden şirketin tek ortaklı bir şirket olduğu, tek pay sahibinin ve yöneticisinin halen ...olduğu, pay sahibi ile üçüncü kişi ... arasında 18/02/2023 tarihli hisse devir sözleşmesi imzalandığı ama hisselerin devredilmediği görülmüştür.

Talep eden tarafından sunulan ihtarnamede sadece pay defteri değil, şirketin diğer defterlerinin de üçüncü kişiye teslim edildiği anlaşılmış, HMK md. 31 kapsamında talep eden vekiline sorulan soru karşısında, 09/01/2026 tarihli beyan dilekçesinde diğer defterlerin geri verildiği, sadece pay defterinin geri verilmediği ve defterlerin üçüncü kişiye teslimine dair yazılı bir tutanak bulunmadığı şeklinde cevap verilmiştir.

Yapılan şikâyet üzerine başlatılan ceza soruşturmasının derdest olduğu tespit edilmiştir.

Yukarıda açıklanan yasa hükümleri ile somut olay değerlendirildiğinde, talep eden şirketin, pay sahibi ile üçüncü kişi arasındaki hisse devir sözleşmesi öncesi şirket defterlerini üçüncü kişiye teslim etmesinin, defterlerin teslimi için yazılı bir tutanak tutulmamasının, hisse devir sözleşmesinin 18/02/2023 yılında imzalanmasına, o tarihten sonra da şirketin işleyişine devam etmesine ve hisse devrinin fiilen gerçekleşmemesine rağmen pay defterinin iadesi için uzun süre beklenmesinin ve diğer defterlerin teslim edilmesine rağmen sadece pay defterinin teslim edilmemesinin talep eden şirket yönünden basiretsiz bir tutum olduğu, talep eden şirketin koruma yükümlülüklerine aykırı davrandığı kanaatiyle şartları oluşmayan talebin reddine karar verilmiştir.

Katip ... · ¸ Hakim ... · ¸