İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/855 K.2025/825

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... Şubesine ait, keşide yeri ..., keşidecisi ... Mimar. Müh. San. Ve Tic. Ltd. Şti., lehtarı ... ... Ltd. Şti., vade tarihi 31.12.2025, ... seri numaralı, 500.000,00 TL bedelli çekin keşideci tarafından keşide edildikten sonra lehtara verildiğini, sonrasında lehtar tarafından cirolanarak müvekkiline teslim edildiğini, müvekkili şirket yetkilisinin uhdesinden kaybedilmek veya çalınmak suretiyle rızası dışında elinden çıktığını, kaybolan çekin, meşru hamili olmayan kötü niyetli kişilerce sahte kaşe ve imzalarla ciro edilerek, 3. kişilerce ve bankaya ibraz ve tahsili yoluna gidilebileceğinden öncelikle çek hakkında ödemeden men kararı verilmesine ve çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

GEREKÇE

Dava, kaybolan çek hakkında zayi belgesi verilmesi talebine ilişkindir.

Kıymetli evrakın ziyaı ve iptali TTK'nun 651 ve 652. maddelerinde düzenlenmiştir. Yasa hükümlerine göre kıymetli evrak zayi olduğu takdirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir. Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir. İptal kararı üzerine hak sahibi hakkını senetsiz olarak da ileri sürebilir veya yeni bir senet düzenlenmesini isteyebilir. Yargıtay içtihatlarına göre yiten, yırtılan, okunamayacak kadar tahrip olan, elden her hangi bir şekilde çıkan senetler zayi kavramı içinde değerlendirilir.

Senedin kimin elinde olduğu biliniyorsa o kişiye karşı istirdat davası açılması gerekir. Senedin kimin elinde olduğu bilinmiyorsa senedin iptali davası açılması gerekir.

TTK md. 757 hükmü “İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir.” şeklindedir. Bu hükme göre çek iptali davalarında yetkili mahkeme ödeme yeri veya hamilin yerleşim yeri mahkemesidir. Yargıtay 5. HD’nin 2021/11037 Esas ve 2021/13519 Karar sayılı ilamında da “6102 sayılı TTK'nın 757. maddesinde iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişinin, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten men edilmesini isteyebileceği hükme bağlanmıştır. Anılan düzenleme aynı Yasa'nın 818. maddesi uyarınca çek iptali taleplerinde de uygulanacaktır.” şeklinde yetkili mahkemenin belirlenmesinde karar verilmiştir.

Somut olayda zayi olduğu iddia edilen çekin incelenmesinde, bağlı bulunduğu muhatap banka şubesi Maltepe / İSTANBUL, talep eden hamilin yerleşim yeri Çekmeköy / İSTANBUL'dur. Ödeme yerinin belirtilmediği çekin, TTK md. 781/2’de yer alan “…muhatabın ticaret unvanı yanında gösterilen yer ödeme yeri sayılır.” hükmü uyarınca ödeme yerinin Maltepe / İSTANBUL olduğu kabul edilmiştir.

Yukarıda açıklanan sebeplerle; TTK md. 757’ye göre hamilin ve muhatabın yerleşim yeri ile ödeme yeri mahkememiz yetki sınırlarında bulunmadığından, yetkili İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğunun tespiti ile yetkisizlik kararı verilmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır