İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2026/75 K.2026/377

Mahkememizde görülmekte olan Elatmanın Önlenmesi (Satın Almaya Dayalı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin, davalılardan ... ... bağlı olarak ... Mah. ... Sk. No:5 Şişli/İSTANBUL adresinde faaliyet gösteren ... Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezinin ruhsat sahibi olduğunu, ...

Merkezlerinin, davalılardan ... ... bağlı olarak faaliyet gösteren, engelli bireylere ... hizmeti veren, verdiği hizmetin bedelini de kamudan olan eğitim kurumları olduğunu, davalı ... ..., 11/07/2025 tarihinde yayımladığı bir yönetmelik ile 01/12/2025 tarihi itibarı ile ödemeye esas sistem olarak ...

(Biyometrik Kimlik Doğrulama Sistemi) sistemine geçiş yapacağını duyurduğunu, tüm ... merkezlerinin de belirtilen 01/12/2025 tarihine kadar teknik özellikleri belirtilen ... sisteminin temin edilmesini bildirdiğini, bunun yanında davalı ... ..., kendi birimlerine ve merkez teşkilatına da ... sistemi kurdurmak için 25.10.2024 tarihinde 2024/... İKN ile bir ihale yaptığını, ve bu ihaleyi de diğer davalı ... ... ... A.Ş. Kazandığını, davalı ......

Şirketi, bu ihale kapsamında davalı ... birimlerine gerekli ... sistemini kurduğunuü, davalı ...... Şirketi, davalı ... ... birimlerine söz konusu sistemi kurmakla birlikte, kötüniyetli davranarak bu ihalenin tarafı olmayan, bu ihaleye yönelik hukukî bir bağımlılığı da olmayan müvekkili şirketin de ... sistemini kendilerinden alması yönünde dayatmada bulunduğunu, tarafında bulunmamakla birlikte mahkemece davalı ... ... müzekkere yazılarak davalı ...

Şirketinin davalı ... ... yazdığı 08/10/2024 tarihli yazısında davalı ... Şirketinin müvekkili şirkete böyle bir dayatmada bulunduğu açık olduğunu, davalı ... Şirketinin 08/10/2025 tarihli yazısının celbini talep ettiğini, davalı ...

Şirketi, davalı ... ihalesini almış olmayı kötüye kullanarak birisi de müvekkili şirket olan sektördeki ... merkezlerine söz konusu ... sistemini fahiş fiyatlardan satmaya başladığını, ekte sunulan faturalardan da görüleceği üzere, aynı sistemi temin ve tedarik eden ... Şirketi söz konusu sistemi KDV dahil 90.000,- TL'ye, ... Şirketi KDV dahil 125.000,- TL'ye temin ve tedarik eder iken davalı ... Şirketi Aralık 2025 tarihi itibarı ile aynı ...

Şirketinin dahi 2 katı fiyat olan 250.000,- TL'ye sattığını, davalı ... Şirketi, söz konusu ihale kapsamında "Engelli bireylerin yüz imzaları ile, yazılımın kaynak kodlarının mülkiyetinin kendisine ait olduğundan" bahisle müvekkili şirket de dâhil ... merkezleri ile paylaşmayacağı iddiasını ileri sürdüğünü, bu iddiaya dayanarak ... ... bünyesinde söz konusu verilen eğitimlerin de girişinin yapılduğu ...

Sisteminde, müvekkili kurumun faaliyetlerine devam etmesine yönelik kısıt konulmuş olup ekte sunulan ekran görüntüsünden de anlaşılacağı üzere müvekkil kurum eğitim faaliyetlerini sürdüremediğini, müvekkili şirketin, ekli faturalardan da anlaşılacağı üzere davalı ... ... istediği teknik şartları karşılayan ... sistemini temin etmiş olup yine ekli 06.01.2026 tarihli yazılar ile ... ekranının açılması ve entegrasyon verilmesi ile ilgili hem davalı ...

Şirketine hem de ... ... başvurduğunu,müvekkili şirketin başvurusuna, verilen süre içinde herhangi bir cevap verilmemiş olup entegrasyon/bağlantı verilmediği gibi ... ekranı da açılmadığını,

öncelikle ve ivedilikle eğitim hakkının engellendiği ve müvekkili şirketin ticarî faaliyet olarak yok olma noktasına geldiği hususları gözetilerek müvekkili şirkete entegrasyon/bağlantı verilmesi hususunda tedbir kararı verilmesine karar verilmesini,

müvekkili şirket ile davalılar arasındaki müvekkili şirketin ... Şirketlerinden aldığı ... Sistemine entegrasyon verilmemesi yönelik muarazanın giderilmesine karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ... ... ...

A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu uyuşmazlığın, idari işlem niteliğinde olup adli yargının görev alanı dışında olduğunu, dava konusu olayda, davacı tarafından ileri sürülen iddialar her ne kadar özel hukuk ilişkisi gibi gösterilmeye çalışılmış ise de, uyuşmazlığın kaynağını ... ... tarafından tesis edilen, kamu gücüne dayalı, tek taraflı ve icrai nitelikteki bir idari işlem oluşturduğunu, somut olayda; ... tarafından getirilen ... uygulaması kapsamında, müvekkili kurumun ... sistemine erişiminin engellenmesi,

tamamen idarenin kamu gücüne dayalı olarak aldığı bir kararın sonucu olup, taraflar arasında eşitler arası bir sözleşme ilişkisi bulunmadığını, uyuşmazlığın idari nitelikte olmadığı varsayılsa dahi yetkili Mahkeme'nin Ankara Mahkemeleri olduğunu, müvekkili ... ... ...

A.Ş yönünden husumet yokluğundan reddini talep ettiğini, dava dilekçesinin netice ve talep kısmında "davacıya ait kuruma entegrasyon/baglantı verilmesi hususunda tedbir kararı verilmesi ile davacı ile ile davalılar arasındaki müvekkilinin ... Sirketlerinden aldığı ... Sistemine entegrasyon verilmemesi yönelik muarazanın giderilmesini" talep edildiğini,davacının esasen iş bu taleplerinin hiç birinde muhatap davalı müvekkkili ... ... ... A.ş.

Olmadığını, davanın tarafına yöneltilmesinin hukuka aykırı olduğunu, zira davacının esasen talepleri diğer davalı ... bir idari işlemine yönelik olduğunu, davacı tarafından, davalı müvekkili şirketin dahilisi ve yetkisi olmadığı bir idari işleme karşı, görev hususunda sırf Özel Hukuk/Genel Mahkemeler nezdinde iş bu davayı açabilmek için davalı müvekkili şirketin taraf olarak gösterildiğini, dolayısıyla davanın husumet yönünden reddini talep ettiğini, davacı yanın, dava dilekçesinde özetle; ...

Mah. ... Sk. No:5 .../ISTANBUL adresinde faaliyet gösteren ... ve Rehabilitasyon Merkezinin ruhsat sahibi olduğunu, davalı ... ...’nın kendi birimlerine ve merkez teşkilatına ... sistemi kurdurmak için 25.10.2024 tarihinde 2024/... IKN ile bir ihale yaptığını ve bu ihaleyi de diğer davalı ... Bilisim ...

A.Ş. kazandığını, davalı ...’nın, bu ihale kapsamında davalı ... birimlerine gerekli ... sistemini kurduğunu, Davalı ...’nın, davalı ... ... birimlerine söz konusu sistemi kurmakla birlikte, kötü niyetli davranarak bu ihalenin tarafı olmayan, bu ihaleye yönelik hukukî bir bağımlılıgı da olmayan davacı sirketin de ... sistemini kendilerinden alması yönünde dayatmada bulunduğunu, ...’nın davalı ... ihalesini almıs olmayı kötüye kullanarak birisi de davacı sirket olan sektördeki ... merkezlerine söz konusu ... sistemini fahis fiyatlardan satmaya başladığını, faturalardan da görülecegi üzere, aynı sistemi temin ve tedarik eden ...

Sirketi söz konusu sistemi KDV dahil 90.000,- TL'ye, ... Sirketi KDV dahil 125.000,- TL'ye temin ve tedarik eder iken davalı ... Sirketi Aralık 2025 tarihi itibarı ile aynı ...

Sirketinin dahi 2 katı fiyat olan 250.000,- TL'ye sattığını, davalı ...’nın, söz konusu ihale kapsamında "Engelli bireylerin yüz imzaları ile, yazılımın kaynak kodlarının mülkiyetinin kendisine ait oldugundan" bahisle müvekkili sirket de dâhil ... merkezleri ile paylasmayacagını iddia ettiğini, ... ... bünyesinde söz konusu verilen eğitimlerin de girisinin yapıldugu ...

Sisteminde, davacı kurumun faaliyetlerine devam etmesine yönelik kısıt konulduğunu, davacı kurumun eğitim faaliyetlerini sürdüremediğini, davacı şirketin davalı ... ... istediği teknik şartları karşılayan ... sistemini temin ettiğini, entegrasyon/bağlantı verılmediğini, ...

Ekranının açılmadığını, davalı ...’nın müvekkili özel eğitim kurumuna bağlantı vermeyerek müvekkili kurumdan eğitim alan engelli bireylerin anayasal hakkı olan eğitim hakkını engellediğini, davacı kurumun 01.01.2026 tarihinden bu yana eğitim veremediğini, tedbiren davacı şirkete ait kuruma entegrasyon/bağlantı verılmesi kararı verilmesi iddia ve talep edildiğini, ... ...’nın 14.07.2025 tarihli yazısı ile ... merkezlerinin ... taşra sistemini kurmaları gerektiği duyurulduğunu,

müvekkili şirketin ... sistemini kendisinden alınması yönünde dayatması bulunmdığını, ... sistemini fahiş fiyatlardan satmadığını, her firmanın belirlediği fiyat kendi ticari stratejisi olduğunu, davacının, iş bu davayı açmakta kötüniyetli olduğunu,

... ekranın kısıtlanmasının davalı müvekkili ... Şti. ile herhangi bir ilgilisi olmadığını, dava dilekçesinde belirtilen delillere muvaffakatinin olmadığını, müvekkili şirket ile davacı arasında herhangi bir ticari ilişki olmadığından elatmanın önlenmesi ve/veya muarazanın giderilmesine yönelik bir konu bulunmadığını, anlatıldığı üzere giderilmesi gereken bir muaraza da olmadığını, müvekkili şirket yalnızca FSEK kapsamında sahip olduğu haklarını koruduğunu,

Mahkemenin verdiği tedbir kararının, davanın esasını fiilen çözen ve şirketini entegrasyon zorunluluğu altına sokan bir sonuç doğurduğunu,

işbu davada adli yargı kolunun görevli olmayıp idari yargı kolunun görevli olduğu kararı verilerek davanın usulden reddine karar verilmesini,

aksi halde iş bu davada Yetkisizlik kararı verilerek Ankara Mahkemelerinin Yetkili kılınmasına karar verilmesini, dava konusu idari işlem ile ilgili dahilisi ve yetkisi bulunmayan davalı müvekkili şirket ... ... ... A.Ş. Yönünden davanın husumet yokluğundan reddine karar verilmesini, aksi halde gerçeği yansıtmayan hukuki ve mesnetsiz işbu davanın esastan reddine karar verilmesini, yargılama gideri ile vekalet ücretinin karşı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... ... vekili cevap dilekçesinde özetle; açılan davanın haksız olduğunu, öncelikle itirazının kabulü ile tedbir talebinin reddini, nihayetinde davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, öncelikle mahkemenin görevine ve yetkisine de itiraz ettiğini, davacı tarafından açılan eldeki davanın, görünürde muarazanın meni talebiyle açılmış ise de, dava dilekçesinde ileri sürülen iddialar incelendiğinde uyuşmazlığın özünün ... ... tarafından yürütülen kamu hizmetinin organizasyonuna ilişkin olduğunun açık olduğunu, ... ve Biyometrik Kimlik Doğrulama Sistemi,

kamu gücü kullanılarak tesis edilen ve tüm ülke genelinde uygulanan merkezi sistemler olduğunu, bu sistemlere ilişkin tasarrufların idari nitelikte olduğunu, bu nedenle uyuşmazlığın çözüm yerinin özel hukuk yargısı değil, idari yargı olduğunu, tedbir talebinin reddine karar verilmesini, haksız açılan davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin karşı tarafın üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, biyometrik kimlik doğrulama sisteminin entegrasyonunun sağlanması hakkında muarazanın giderilmesi talebine ilişkindir.

Yargı yolunun caiz olması HMK md. 114 uyarınca dava şartıdır. Mahkememizin davayı görebilmesi için dava konusunun adli yargının görev alanına giren bir konu olması gerekir. Somut olayda dava konusu uyuşmazlık, Davalı ... ...’nın özel eğitim veren okulların kullanmasını zorunlu kıldığı ... sistemine ilişkindir. Davacı şirket, eğitim hizmeti veren bir kurum olduğunu beyanla, söz edilen zorunlu sistemi temin etmesine rağmen Davalı ... sistemi aktifleştirmediğini iddia etmiştir. Mahkememizce davacıya, Davalı ... sistemin aktifleştirilmesi için yaptığı başvuru belgelerini sunması için süre verilmiş, ancak bu hususta bir belge mahkememize ibraz edilmemiştir.

Yargı yoluna ilişkin mahkememizce yapılan değerlendirmede, dava konusu uyuşmazlığın Davalı ... tarafından yayınlanan yönetmelik kaynaklı olduğu, davacının uygun olarak kurduğu sisteme ilişkin entegrasyon işleminin yapılmasında Davalı ... tek yetkili kurum olduğu anlaşılmıştır. Dolayısıyla ... sisteminin kurulmasının ve kurulan sistemin kabul edilip entegrasyon işlemlerinin tamamlanması işlemlerinin idari işlem niteliğinde olduğu kanaatine varılmıştır. Davacının, Davalı ... yaptığı başvurunun sonucunun idari bir karar olması, uyuşmazlık konusunun idari bir işlemden kaynaklanması ve uyuşmazlığın çözümünde idari yargı yolunun caiz olması sebebiyle davanın dava şartı yokluğundan reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM. Ayrıntısı gerekçeli kararda açıklanacağı üzere;

1-Davanın HMK. Madde 114/1-b ve 115/2 uyarınca yargı yolu caiz olmadığından dava şartı yokluğu sebebiyle REDDİNE,

2-Harç peşin alındığından, başkaca harç alınmasına yer olmadığına,

3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

4-Davalılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiklerinden, A.A.Ü.T göre hesaplanan 45.000,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,

5-Artan Gider Avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,

Dair, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 03.06.2026

Katip ... Hakim ...