İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/359 K.2019/214

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında 01/01/2016 tarihinde '' içerik sağlama ve radyo program hazırlama sözleşmesi'' imzaladığını, sözleşme gereğince müvekkilinin ... noktasında yaptığı radyo yayının, davalıya bağlı olarak '' ... '' adı altında ve davalının belirleyeceği şekilde yayınını sürdürdüğünü, müvekkilinin 3 adet fatura düzenlendiğini, davalının herhangi bir ödeme yapmadığını, alacağın tahsili amacıyla icra takibi başlatıldığını, takibe itiraz edilmesi nedeniyle takibin durduğunu belirterek itirazın iptali ile takibin devamı dava ve talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;davacının taleplerinin haksız olduğunu ve muhatabının müvekkili olmadığını, kira sözleşmesinin müvekkili tarafından haklı nedenle feshedildiğini, fesih tarihi itibariyle müvekkilinin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, taraflar arasında akdedilen içerik sağlama ve radyo programı hazırlama sözleşmesinden kaynaklanan faturaya dayalı prodüksiyon hizmet bedeli, ekipman kullanım bedeli, RTÜK frekans tahsis bedeline ilişkin alacakların tahsili istemi ile başlatılmış icra takibinde vaki itirazın iptali ile takibin devamı istemine ilişkindir.

Tarafların bildirdiği delil ve belgeler getirtilerek dosya içerisine alınmış, dosya kapsamında tarafların ticari defter ve kayıtları incelenmek suretiyle bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Davacı vekili ön inceleme duruşmasındaki beyanında: 3 adet faturaya dayalı alacağından dayalı icra takibi başlattık, bu faturanın dayanakları ekipman kullanım bedeli, prodüksiyon hizmet bedeli ve rütükfrekans hizmet tahsil bedelidir, davalı haksız olarak itiraz ettiğinden itirazın iptali ile dosyanın bilirkişiye gönderilmesini talep ederiz, her iki tarafın ticari defter ve kayıtlarına delil olarak dayanıyoruz, demiştir.

Davalı vekili ön inceleme duruşmasındaki beyanında: taraflar arasında 1 ocak 2016 tarihli sözleşme vardır, taraflar arasında ilişkinin biz kira ilişkisi olduğunu iddia ederiz, davacı eldeki davada fesih sonraki aylık kira bedellerinin tahsilini talep ediyor, biz bunun bir kira sözleşmesi olduğunu idda ediyoruz, nitekin 2017/360 sayılı dosyasından da dava konusu sözleşmeye dayalı davacının talepleri hakkında görevsizlik kararı verilmiştir, bilirkişi incelemesi yaptırılacaksa ticari kayıtlarımız üzerinde ticari kayıtlar üzerinde yerinde inceleme yetkisi verilmesini talep ederi, ticari defterlerimiz şirket merkezindedir, demiştir.

Her ne kadar davalı taraf mahkememizin görevine itiraz ederek görevli mahkemenin sulh hukuk mahkemesi olduğunu beyan etmiş ise de , taraflar arasında imzalanan 01/01/2016 tarihli sözleşmenin karma sözleşme diğer bir deyimle karışık muhtevalı akit olduğu ve sözleşmedeki asli edim ve yan edim yükümlülüklerinin birlikte değerlendirilerek bir sonuca gidilmesi gerektiği, 6100 sayılı HMK 4/1-a hükmü uyarınca sulh hukuk mahkemesinin görevine giren kira ilişkisinden kaynaklı bir uyuşmazlık söz konusu olmadığı,

bir kısım hizmet edimlerinin davalıya kira sözleşmesini niteleyen asli edimlerden olan kiralanan şeyi kullandırma edimi bulunmakla birlikte başkaca asli edimlerin bulunduğu, bu çerçevede iş görme sözleşmelerine özgü hizmet edimlerinin bulunduğu, sözleşmenin taraflarca içerik sağlama ve radyo programı hazırlama sözleşmesi olarak tanımlanarak sözleşmenin 2. maddesinde sözleşme konusunun ...

FM'nin 94.5 Mhz frekansından ve ...noktasından yayın yapmakta olduğu, yayının konuya ilişkin yürürlükteki mevzuat ve sözleşme hükümlerine uygun olarak ve sözleşme süresi ve şartları ile sınırlı olmak üzere yayın içeriğinin tespit edilerek gerçekleştirilmesi ve radyo yayınlarının şartlarının ve esaslarının belirlenmesi niteliğinde olduğu, frekanslarda yapılan yayınlarda kullanılan vericilerin ve teknik alt yapının davalı tarafından işletileceği ve yayın faaliyetlerinden doğan masrafların davalı tarafça karşılanacağı bu sözleşme süresince yapılan radyo yayınlarının prodüksiyon hakkına davalının sahip olacağı ve ...

FM'in davalıya 6 ay boyunca bedelsiz olarak kullandırılacağı enerji giderlerinin, vericiler ve teknik alt yapı işletim giderlerinin davalıya ait olduğu, radyo frekansının usul ve yasaya göre yayın izni sahibinin ...

FM olduğu, davalının sözleşmede belirtilen verici tesisi ve teknik alt yapısının işleteni olduğu, bu suretle davalının RTÜK frekans tahsis ücretlerini, ekipman kullanım bedellerini, prodüksiyon bedellerini davacıya ödemeyi taahhüt ettiği anlaşılmakta olup, davalının görev itirazına itibar edilmeyerek her iki taraf arasındaki karma nitelikteki sözleşmenin iki tarafın ticari işletmesini ilgilendiren bir iş olması,

diğer bir deyimle tacir olan her iki taraf arasındaki sözleşmeden doğan uyuşmazlığın ticarî dava niteliğinde olması nedeniyle uyuşmazlığa 6102 sayılı TTK m.4/1 hükmü uyarınca Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğu kanaatine varılarak yargılamaya devam olunmuştur.

Bilirkişi heyetinden alınan 27/04/2018 havale tarihli raporda; dava konusu faturaların davalı tarafın ticari defterlerine kayıtlı bulunmadığı, defterlerin usulüne uygun tutulduğu ve birbirlerini teyit ettiği, davalı tarafın 27/01/ 2017 tarihli ihtarname ile Şubat 2017 tarihli dava konusu faturalara e-posta yolu ile itiraz ettiği, davacı tarafın ise feshin mümkün olmadığını 06/02/2017 tarihli ihtarname ile davalı tarafa bildirdiği; davalı tarafın, ülkenin içerisinde bulunduğu durum, ekonomik kriz, ve ...'nun yayın hayatına son vermesi gibi sözleşmenin ifasındaki güçlüklerinden dolayı sözleşmenin fesh edildiğini bildirdiği,

...'nun sahibi olduğu ...'a ait kurumlar vergisi incelendiğinde, 2011 yılından 2016 yılına kadar zarar eden bir şirket olarak görülebileceği, 2016 yılında ise satışların bir önceki yıla göre dört kat arttığı; davalı tarafın, yayını sonlandırma kararının önem derecesi yüksek bir karar olduğu, birkaç gün içerisinde alınamayacağının açık olduğu, bu davranışın basiretli bir tacir davranışına uygun olmadığı;

öte yandan, davalı tarafın FM bandı 94.5 kanalından başka bir şirkete kiraladığını iddia ettiği, dava dosyasında bulunan internet haber çıktıları incelendiğinde Mart 2017 dönemi itibariyle Power Love'nin FM bandı 94.5 kanalından yayın yapmaya başlandığının görüldüğü, bu ticari ilişkinin hangi tarihte başladığı, medya haberlerinde belirli olmayıp, güvenilirliliği zayıf bir bilgi olduğu; genel olarak davalı tarafın ticari defterlerinde dava konusu faturaların kayıtlı olmadığı, davacı tarafın defterlerinin ... il sınırları dışında olduğundan incelenemediği rapor edilmiştir.

Davalı vekili tarafından dosyaya sunulan 07/05/2018 tarihli dilekçenin 4.sayfasında, dava konusu sözleşmenin davalı müvekkil şirketin içine düştüğü ekonomik sıkıntı ve ülkede yaşanan ekonomik kriz nedeni ile müvekkil açısından çekilmez bir hale geldiğinden müvekkil tarafından haklı nedene dayalı olarak fesh edildiği bildirilmiştir.

Davalının ileri sürdüğü fesih nedeninin 6102 sayılı TTK m.18/2 çerçevesinde basiretli bir iş adamı gibi davranma yükümlülüğü bulunan ve tacir sıfatına sahip olan davacının bu ilkelere ve yükümlülüklere uygun davranmadığı, ülkede yaşandığı ileri sürülen ekonomik krize dayalı olarak tacirin sözleşmeyi fesih edemeyeceği açık olup, bu hususun ülke şartları çerçevesinde yapılan değerlendirmede ekonomik göstergelerdeki hızlı veya ağır değişimlerin her zaman için ticari faaliyetlerini yürüten tacirler için dikkate alınması ve değerlendirilmesi zorunluluğu bulunmaktadır.

Davacının ticari defter ve belgeleri üzerinde talimat ile yapılan bilirkişi incelemesi ve alınan 11/10/2018 tarihli rapora göre; davacının ticari defter ve belgelerinin usulüne uygun açılış ve kapanış tasdiklerinin bulunduğu, usule uygun olarak tutulduğu, davalıya ait işlemlerin ticari kayıtlarında düzenli olarak yer aldığı, ödemelerin 16/01/2017 tarihinde kadar sorun yaşanmadan gerçekleştirildiği, ödenmeyen faturaların ise 01/02/2017 tarihli kayda göre takip ve dava konusu olan üç adet fatura olduğu ve toplam bedelinin 21.374,38-TL olduğu, faturaların davalı defterlerinde kayıtlı olmadığı,

yasal süresi içerisinde noter ihtarnamesi ile davacıya iade edildiği, davalının sözleşmeyi feshinden sonra davacının ... olduğu 01/04/2017 tarihli sözleşmenin bilirkişi incelemesi sırasında sunulduğu, fesih sebebi ile cezai şart kararlaştırıldığı rapor edilmiştir.

Toplanan deliller, alınan bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamından; davalının, davacıya, kararlaştırılan sözleşme dönemi içerisinde usulüne uygun olarak ödenmesi gerekli faturaya dayalı borçlarını ödemediği, bu çerçevede 01/02/2017 tarihli 19.459,38-TL, 1.062,00-TL, 853,00-TL olmak üzere toplam 21.374,38-TL ödenmemiş bakiye borcu bulunduğu, basiretli bir iş adamı gibi davranma yükümlülüğü bulunan tacir niteliğini haiz davalının, ülkede yaşanan ekonomik gelişmeler nedeni ile sözleşmeyi devam ettiremeyeceğini, kendisi için çekilmez bir hal aldığını ileri sürmesinin yerinde olmadığı,

feshin haksız olduğu ve bu sebeple doğan zararları, taahhüt ettiği sözleşmeye dayalı borçlarını ödemekle yükümlü olduğu, dava ve takip konusu borca ilişkin itirazının haksız olduğu anlaşılmakla, davacının davasının kabulü ile itirazın iptaline, takibin devamına karar vermek gerekmiş, sözleşme ile kararlaştırılan faturaya dayalı likit nitelikte alacağa haksız itiraz nedeni ile yasal koşulları oluşmakla davacının icra inkar tazminatı talebinin de kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır