İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/253 K.2020/658

Mahkememizde görülmekte olan Çek İstirdat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı asil dava dilekçesinde özetle; ...bank ... şubesi ... seri nolu 31/07/2018 keşide tarihli 15.000 TL bedelli keşidecisi... olan çeki tekstil malzemeleri karşılığında ...’da tekstil işiyle uğraşan ...'ndan aldığını, çekin yetkili ve meşru hamili iken çeki kaybettiğini, çekin rıza dışında elinden çıktığını, ...

9. Asliye Ticaret Mahkemesi ... esas sayılı dosyası ile dava konusu çek ve kaybettiği başka iki adet çeke ilişkin zayi davası açtığını, davalı tarafın zayi nedeniyle iptal dava dosyasına ödeme yasağının kaldırılması talebinde bulunduğunu, çeki ... 19. İcra Müdürlüğü ... esas sayılı dosyasıyla icra takibine koyduğunu, mahkemece kendisine iade davası açması için süre verildiğini, davaya konu çekin yetkili ve meşru hamili olduğunu, çeki rızası dışında kaybettiğini belirterek,

öncelikle çek keşidecisine ve icra dosyasındaki borçlulara bildirim yapılarak takip dosyasına-alacaklı görünen şahsa ödeme yapmamaları konusunda bilgi verilmesini, herhangi bir ödeme yapılırsa icra dosyasındaki paranın alacaklı görünen kişiye ödenmemesi için dosya üzerine ihtiyati tedbir konulmasını, çekin tarafına iadesini ve eğer çek iade edilmezse bedelin davalıdan tahsili ve yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davalı üzerine yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Davalıya usulüne uygun tebliğe rağmen davaya cevap verilmemiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, takip konusu edilen çekin istirdadı istemine ilişkindir.

Davacının dava dilekçesindeki "takip dosyasına ödenen para olursa alacaklıya ödenmemesi" yönündeki ihtiyati tedbir talebi, mahkememizin 09/05/2019 tarihli gerekçeli ara kararıyla değerlendirilerek reddedilmiştir.

Davacı tarafından aynı davanın ilk olarak ... 16 ATM ... E sayılı dosyasıyla açıldığı, anılan mahkemenin "dava şartı arabuluculuğa başvurmadan dava açıldığı" gerekçesiyle davayı usulden reddettiği, bu kararı istinaf etmeyen davacının arabuluculuk sürecini gerçekleştirerek daha sonra mahkememize tevzi edilen dosyayı açtığı anlaşılmıştır.

... 19. İM. ... Esas takip dosyasının aslı gönderilmemişse de Uyap kaydı celbedilmiş, davalı son hamilin dava konusu çeke dayalı olarak keşideci ve dava dışı ciranta hakkında başlattığı takip olduğu görülmüş, muhatap bankaya müzekkere yazılmış, İstanbul 9 ATM ... Esas dava dosyası Uyap kaydı celbedilerek incelenmiştir.

... 9 ATM ...Esas dosyasının incelenmesinde, muhatap bankaca dava konusu çekin ibraz edildiğinin bildirilmiş olması sebebiyle 19/02/2019 tarihli celsede çek istirdat davası açmak üzere davacıya süre verildiği, bu süre içinde davacının çek istirdat davasını açtığı, hasımsız çek iptal davasında yargılama sonunda ....9ATM tarafından davasının reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Takip dayanağı çekin ön ve arka yüz fotokopisinin incelenmesinde, çekin hamiline çek olduğu, davacının ciro silsilesinde yer almadığı, davalının ise çekte dördüncü sırada son hamil olarak göründüğü, ciro silsilesinde görünürde bir kopukluk bulunmadığı görülmüştür.

6102 sayılı TTK’nın 792. maddesinde yer alan "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.'' hükmü uyarınca, ilgili maddede belirtildiği üzere istirdat talebiyle açılan işbu davada ispat yükü davacıda olup, davacının dava konusu çekin yetkili hamili olduğunu, çekin rızası hilafına elinden çıktığını ve çeki elinde bulunduran şahsın kötüniyetli ve iktisabında ağır kusurlu olduğunu ayrı ayrı ispat etmesi gerekir.

Davacının dava konusu hamiline çek ciro silsilesinde ismi veya cirosunun bulunmadığı, davacının çekin yetkili hamili olduğunu ispatlar bir delilin dosyaya sunulmadığı ve bildirilmediği, ticari defterlere de delil olarak dayanılmadığı, ayrıca davalı takip alacaklısı hamilin çeki ağır kusurlu olarak veya kötüniyetle ele geçirdiğini ispatlar herhangi bir iddia veya delilin davacı tarafça dosyaya sunulmamış ve bildirilmemiş olduğu anlaşılmakla, davacı ile diğer cirantalar ve davalı hamil arasında bir ticari ilişkinin bulunmaması, tek başına davacının çekin yetkili hamili olduğunu, çekin elinden rızası dışında çıktığını, davalının çeki kötüniyetle-ağır kusurla iktisap ettiğini ispatlayan delil sayılamaz.

Davacı vekilince, çeki teslim aldığı bildirilen ilk cirantanın ve çek keşidecisinin tanık olarak dinlenmesi talep edilmişse de, tanık deliline sadece davacının yetkili hamil sıfatının ispatına yönelik dayanıldığından, ticari ilişki çerçevesinde alındığı ileri sürülen kambiyo evrakında yetkili hamil sıfatının usule uygun yazılı delille veya ticari defter-kayıt vb. delillerle ispatı gerektiği ve tanık deliliyle ispatlanması mümkün olmadığından, ayrıca davadaki talep itibariyle davacının çekin yetkili hamili olduğu,

çekin rızası dışında elinden çıktığı hususları yanında ayrıca TTK md 790 uyarınca davalı son hamilin çeki kötüniyetle ve ağır kusurla iktisap ettiğini de ispatlaması zorunlu olduğundan, davacı tarafça bu hususları ispatlar herhangi bir iddia ve delil ileri sürülmediği ve dosyaya sunulmadığından, davacının yetkili hamil sıfatına yönelik bildirdiği tanık beyanlarının sonuca etkisi bulunmaması nedeniyle dinlenmesine gerek görülmemiştir.

Dava dilekçesinde yemin deliline dayanılmışsa da, davacının çekin yetkili hamili olduğu konusu davalı son hamilin irade açıklamasıyla ispatlanabilecek bir husus olmadığından, ayrıca davalı açısından çekin kötüniyetle ele geçirilip geçirilmediği konusu hem tarafın irade açıklamasının yeterli olmadığı hallerden hem de cezai kovuşturma-soruşturmaya neden olabilecek husus olmakla, HMK md 226/b-c uyarınca yemine konu olamayacağından, davacıya yemin delili hatırlatılmamıştır.

Tüm bu nedenlerle, davacının çekte yetkili hamil olduğu hususu, çekin elinden rızası dışında çıktığı hususu ve davalının çeki ağır kusur ve kötüniyetle iktisap ettiği davacı tarafça ayrı ayrı ispatlanamadığından, davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

Katip ... Hakim ...