İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/279 K.2025/633

Mahkememizde görülmekte olan tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında sözleşme yapıldığı, santrallerin anahtar teslim olarak kullanılacağı belirtilerek yüklenicinin tüm yükümlülüklerinin açıklandığı, teslimden itibaren iki yıl boyunca sorumluluğun devam edeceği her iki santralın kurulumundan itibaren sorunların baş gösterdiği, bu noktada tüm arıza ve eksikliklerin giderilmesi sorumluluğunun davalı yüklenicide olduğu, santrallerde oluşan verim düşüklüğünün nedeninin tespiti için denetim firmalarınca inceleme yapıldığı, akabinde bu durumun davalı tarafça paylaşıldığı,

davalı şirket ile yapılan yazışmalara rağmen arıza giderim onarımının gerçekleştirilemediği, çözüm üretilmeye çalışılmadığı, santrallerde sürekli bitmeyen arızalar ile panallerde sorunlar yaşanmaya devam ettiği, santrallerden beklenen verimin alınamadığı, konu ile ilgili delil tespiti talebinde bulunulduğu, buna göre gerekli bilirkişi raporlarının alındığı, müvekkilinin üretim kaybına dayalı olmak üzere zararının artamaya devam ettiği, buna göre bilirkişiler tarafından 2018 yılı eylül ayı ile 2019 yılı Ağustos ayları için ...

Santrali ve ... için üretim kaybının parasal değerlerini dahi tespit ettiklerini, ...

Santralinin devreye alındığı tarih düşünüldüğünde zararın bir nebze dahi tespit olunamadığı, bu çerçevede üretim kaybına sebebiyet verdiği tespit edilen ürünlerin öncelikle davalı tarafından ücretsiz olarak değiştirilmesi, santralin sözleşmede belirtilen nitelik ve niceliklerine uygun hale getirilmesi, ayrıca 157.820-ABD doları tutarındaki üretim kaybından doğan zararın ise davalıdan tahsilini talep ettiği anlaşılmıştır.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu santrallerin yönetmeliğine göre kurulduğu, ... tarafından geçici kabullerin yaptırılarak davacıya teslim olunduğu, kesin kabul gibi bir kavram bulunmadığı, davacının delil tespitine dair aldırılan bilirkişi raporlarına dahi itiraz olunduğu, bilirkişi incelemesinin geçici kabulün yapılmasından itibaren iki yıl sonrasına ait olduğu, iddia edilen kusurların tamamen davacıya ait işletme hatasından kaynaklandığı, yine davacının bilgisi dışında taahhüt edilenden başka bir ürün kullanılmadığı,

davacı tarafından seçilen paneller dikkate alınarak yapım maliyetinin ... başına 20.000-ABD doları düşürüldüğünü, panellerdeki hatanın davacının sözleşmesel yükümlülüğünü yerine getirmemesinden kaynaklandığını, paneller ile ilgili iddia edilen sorunların tamamen davacıdan kaynaklandığı, davacının borcunu ödememek için çatlakları olan panelleri mazeret olarak kullandığı, santralin işletilmesinde davacı tarafından hatalı uygulamaların yapıldığı, santral kirli tutulduğu, davalıya atfı kabil kusur bulunmadığı, bu nedenle davanın red olunmasını talep etmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık konusunun sözleşmelere konu olan ... ve ... da yer alan santrallerin taraflar arasında varlığı tartışmasız sözleşmelerde belirtilen hangi nitelik veya hangi özelliğe ve montaj klavuzuna uygun yapılıp yapılmadığı, davalı tarafın sözleşmede kararlaştırılan ürünler dışında ve hatalı şekilde ürün kullandığı, montaj v.b kurulum kaynaklı hataların davalıdan kaynaklanıp kaynaklanmadığı, bu suretle sözleşmeye aykırı ve sorunlu şekilde ürün kullanımının ve kurulumunun , montajının davalıdan kaynaklı olup olduğu,

yine her iki santral yönünden iddia olunan üretim kaybının davalıdan kaynaklandığı noktasında davacının bu iddialarını teknik açıdan gerek vakıa ve gerekse bu vakıaları ispatlayacak delil yönünden teknik olarak somutlaştırıp somutlaştıramadığı , teknik açıdan ne şeklide somutlaştırdığı, somutlaştırma mevcut ise iddia edilen vakıalar ile davalı tarafa atfedilmesi mümkün kusurun teknik olarak mevcut delil tespit dosyaları ve somutlaştırılan deliler çerçevesinde teknik olarak araştırılır olup olmadığı,

yine davacının dayanmış olduğu analiz raporu, TSE tarafından düzenlenen muayene ve deney raporunun bu açıdan teknik olarak davalıdan kaynaklanan bir durumu ortaya koyup koymadığı, davacı tarafından iddia edilen bu hususların ayıp niteliğinde olup olmadığı, ayıp ise ilk bakışta anlaşılır ayıp mı yoksa muayene ile ortaya çıkan bir ayıp mı, yoksa kullanım sonucu ortaya çıkan bir ayıp mı olduğu, buna göre gerekli süre zarfında bu bildirimlerin davalıya yapılıp yapılmadığı, taraflar arasındaki sözleşmeye konu santral ile ilgili davalının yükümlülükleri de dikkate alındığında ...A.Ş, ... ve ...

1. AHM' nin... D. İş, ... Sulh Hukuk Mahkemesinin...

D.İş sayılı dosyalara yönelik itirazların içerikleri, ayrıca panel değişimine dair davalı şirketin e-posta yazışmalarına dair sunduğu belge içeriklerinin bir bütün olarak dikkate alındığında davalıya atfıkabil bir kusur olup olmadığı, buna göre davacının taleplerinin kabulünün gerekip gerekmediği noktalarında toplandığı, taraflar arasında ... ve ... da davacı lehine olmak üzere santral kurulması noktasında sözleşmelerin yapıldığı, bu sözleşmeler çerçevesinde davacının iş sahibi davalının yüklenici konumunda bulunduğu, santrallerin ...Santrallerine ait olduğu, bu hususların tartışmasız olduğu anlaşılmıştır.

Deliller toplandıktan sonra dosyada öncelikle ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi aracılığıyla bilirkişi ...'nun düzenlemiş olduğu 04/02/2022 tarihli raporu ile bilirkişi raporu alınmıştır. Bu raporda " Davacı ...Tic. A.Ş “nin defterleri genel kabul görmüş muhasebe ilkelerine uygun tutulmuştur.Davalı ... Ltd. İle ...A.Ş, ...A.Ş , ... A.Ş, ... A.Ş , ...Tic. A.Ş, ... Tic A.Ş arasındaki ticari ilişkiden kaynaklı borç alacak durumu, 2018 yılında söz konusu şirketlerin ... San.Tic.

A.Ş. ile birleşmesi soncunda söz konusu firmaya devr olmuştur ...Tic. A.Ş tarafından 2.579.787,26 TL, ...Tic A.Ş. tarafından 2.630.970,55TL değerinde toplam 9.316,866,13 TL değerinde fatüra düzenlendiği bu faturalarda kaç kw “a denk geldiğinin belirtilmediği görülmüştür. Davacı...A.Ş. nin devir ile birleşen şirketlerden kaynaklı ... A.Ş. “den toplam 364.026,12 TL alacak devr b. Ben aldığı görülmüştür. Davacının 2019 yılı defterleri intlelendiğinde ...

A.Ş. adına toplam KDV dahil 10.857.342,67 TL bedelinde fatura düzenlediği söz konusu fatüra üzerinde kaç kw'a ait olduğunun belirtilmediği görülmüştür. Davacının 2020 yılı defterleri iclelendiğinde ...A.Ş. Adına toplam KDV dahil 7.626.029,49 TL bedelinde fatura düzenlediği söz konusu fatüra üzerinde kaç kw'a ait olduğunun belirtilmediği görülmüştür. Davacının 2020 yılı defterleri iclelendiğinde ... A.Ş.

Adına toplam KDV dahil 7.626.029,490 TL bedelinde fatura düzenlediği söz konusu fatüra üzerinde kaç kw'a ait olduğunun belirtilmediği görülmüştür "şeklinde rapor sunulmuştur .

Mahkememizce dosya bilirkişi heyetine verilmiş olup 14/02/2024 tarihli bilirkişi heyeti raporund"Davacının bu davadaki talebinin. Davalı ile davacı arasında akdedilmiş olan Eser Sözleşmesi ile davalı/yüklenici tarafından üstlenilen ...

Paneli İmal Etme, Montajını Yapma borcunun davalı/yüklenici tarafından ayıplı şekilde ifa edilip edilmediği (TBK.md.474 vd.) Davalı ile davacı arasında akdedilmiş olan Bakım ve Onarım Sözleşmesi ile davalı/yüklenici tarafından üstlenilen, ...Paneli İçin Bakım ve Onarım Hizmetinde Bulunma borcunun davalı tarafından gereği gibi ifa edilip edilmediği (TBK.md.112).

Yukarıda belirtilen borçların ihlal edilmesi sebebiyle davacının, uğradığını iddia ettiği ve tazminini talep ettiği zararın (kar mahrumiyeti zararının) tazminini davalıdan talebe hak kazanıp kazanamadığı (TBK.md.475/f.2, TBK.md.112). Noktalarında olduğu kanaatine varılmaktadır. Takdiri tamamen Mahkemeye aittir. Raporumuzun Teknik Kısmındaki tespitlere göre; davalı ile davacı arasında akdedilmiş olan Eser Sözleşmesi ile davalı/yüklenici tarafından üstlenilen ...

Paneli İmal Etme, Montajını Yapma borcu davalı/yüklenici tarafından ayıplı şekilde ifa edilmemiştir. Dolayısıyla davalı bu borcunu ihlal etmemiştir.Yine Raporumuzun Teknik Kısmındaki tespitlere göre; davalı ile davacı arasında akdedilmiş olan Bakım ve Onarım Sözleşmesi ile davalı/yüklenici tarafından üstlenilmiş olan, ...

Paneli İçin Bakım ve Onarım Hizmetinde Bulunma borcu davalı tarafından gereği gibi ifa edilememişse de, yani davalı tarafından sözleşmeye uygun ve etkin bir şekilde bakım onarım programı uygulanamamışsa da, bu durum davacının kusurundan kaynaklanmamış olup davalının kusurundan kaynaklanmıştır. Dolayısıyla davalı bu borcunu ihlal etmemiştir.

Yukarıda açıklanan bu sebeplerle; davacının, uğradığının iddia ettiği ve tazminini talep ettiği zararın (kar mahrumiyeti zararının) tazminini (TBK.md.475/f.2, TBK.md.112) davalıdan talebe hak kazanamadığı kanaatine varılmış olup, takdiri tamamen Mahkemeye aittir."şeklinde rapor sunmuştur.

Yukarıda yazılı bilirkişi heyetinde olupta ayrık rapor sunan ...(Elektrik yüksek mühendisi) 17/09/2023 raporunda "İki adet Değişik İş dosyasında belirtilen 4x2-8 adet GES tesisinin her biri için düşük performans emaresi olmayıp, tesisler maksimum simülasyon değerlerine yakın bir şekilde verimli bir şekilde çalışmaktadırlar.

Bu durum, davacının dava dilekçesinde beyan ettiği üretim kaybı ve ayıp öngörüleri ile çelişmektedir. Âyıp unsurları olduğu ifade edilen paneller yüksek verim ile kârlılık yaratmıştır.

Santrallerin ...' ye sundukları gerçek üretim verilerine göre yapılan incelemelerde santraller işin doğasına uygun olarak yüksek değerlerde elektrik enerjisi ürettikleri sonucuna varılmaktadır. ... santrallerinde geçici kabulün 15.11.2017 tarihinde yapıldığı, santrallere 21.11.2017 tarihinde elektrik uygulandığı, Soma santrallerinde geçici kabulün 22.11.2017 tarihinde yapıldığı, santrallere 17.01.2018 tarihinde elektrik uygulandığı anlaşılmıştır.

Geçici kabuller işin en az 4 95 oranında bittiğini gösterir. Kalan 45 de santralin devreye alınmasına engel olmayacak yekün tutmayan işlerdir. Santrallerin şebekeye bağlanmasından sonra davacı tarafın davalı ile uzlaşmamıası ve kesin kabul yapmayacağını beyan etmesinden dolayı davalı tarafından sözleşmeye uygun şekilde etkin bir şekilde bakım onarım programı uygulanamamıştır.

Teknik detayları rapor içinde verildiği şekliyle ve davacı tarafın kendi yarattığı durum nedeniyle, davalı tarafa verilebilecek herhangi bir kusur tarafımdan tespit edilememiştir. Davacı tarafın üretim kaybı olarak değişik iş dosyalarında yaptırdığı tespitler ...'lerinin işletme durumunda karşılaşılan teknik durumlardır.

Bu görüşüme göre üretim kaybı gerçekleşmediğinden davacının üretim kaybı maddi zararı adı altında herhangi bir bedel davalıdan talep edemeyeceği görüş ve kanaatlerine varılmıştır." şeklinde rapor sunulmuştur.

Yine mahkememizce önceki heyetten faklı olarak yeni bir bilirkişi heyeti oluşturulmuş olup farklı bilirkişiden son bir heyet raporu daha alınmıştır.

Bilirkişi kurulunun 21/05/2025 tarihli raporunda "D.İŞ raporlarında tespit edilen hususların güneş enerji santrallerinin elektrik üretim verimine olumsuz etki sağlamayacak nitelikte oldukları.

Sunulan geçici kabul tutanaklarından, projelendirilen donanımların aynı teknik özellikte montajlarının sağlanmış olduğu, Geçici kabul tutanaklarında eksiklik bulunmadığı, bu nedenle davalı tarafın sözleşmede kararlaştırılan ürünler dışında ve hatalı şekilde ürün kullandığından bahsedilemeyeceği, Ayıp nitelikli imalat varlığından bahsedilemeyeceği, TSE Muayene Gözetim Merkezi Başkanlığı Elektrolüminans Görüntüleme Raporunda tespiti yapılan çoklu hücre kırık sayısı ile 3 adet panel açık devre tespitinin, Peta ...

Raporundaki tespitler ile örtüşmediği. Açık devre panel grubunun termal test ölçümlerinde tespit edilememesinin kabul edilemez bir durum olduğu. Bu nedenle TSE raporu ile ...Analiz raporlarının birbiri arasında çeliştiği ve bu durum nedeniyle davalı şirkete kusur atfedilemeyeceği.

Santrallerdeki üretime etken olabilecek tüm unsurlar, dosya kapsamındaki deliller doğrultusunda yukarıda ayrı başlıklar altında değerlendirilmiş olup, Açıklanan gerekçelerle 14/02/2024 tarihli bilirkişi kurulu raporu doğrultusunda kanaatli olduğumuzu belirtir" şeklinde olduğu anlaşılmıştır.

Alınan tüm bilirkişi raporlarında ve tüm dosyadaki delillerde taraflar arasında yapılan eser sözleşmesi ile davalı yüklenici tarafından üstlenilen güneş enerjisi paneli imal etme, montajını yapma borcunun davalı yüklenici tarafından yerine getirildiği ve yerine getirilirken ayıplı üretim ve montaj olmadığı anlaşılmış olup yine mevcut raporlara göre taraflar arasında akdedilen bakım ve onarım sözleşmesi davalı tarafından gereği gibi ifa edilememiş ise de bu durumun ve bunun nedeninin davalının kusurundan kaynaklanmadığı, davacının kusurundan kaynaklandığı, davalının bu borcunu ihlal etmediği, dolayısıyla davacının davalıya karşı açmış olduğu tazminat taleplerinin şartlarının oluşmadığı anlaşıldığından davacının davasının reddine karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM; Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Davacının davasının REDDİNE,

2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL harcın peşin alınan 18.456,27TL harçtan mahsup edilerek bakiye 17.840,87TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,

3-Davacı tarafından harcanan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

4-Davalı tarafından sarf edilen yargılama gideri bulunmadığından hüküm kurulmasına yer olmadığına,

5-Davalılar lehine açılan dava reddolunduğundan dolayı davalı lehine AAÜT gereği takdir edilen 163.302,98 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

6-1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin hazinece harcanacak gider olduğundan bu miktarın ileride Bakanlıkça ödenmesi durumunda, 6183 sayılı AATUHK hükümleri gereği davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

7-Artan avansın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,

Dair, davacı ve davalı vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF YOLU açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 02/10/2025

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...