İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/101 K.2021/86

Mahkememizde görülmekte olan Delil Tespiti davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava: Davacı vekili talep dilekçesinde özetle; taraflar arasında imzalanan sözleşme nedeniyle davalı tarafın yerine getirmekle yükümlü olduğu edimin ifa edilip edilmediğinin, kısmen ifa edilmiş ise ifa edilen kısmının tespitini, davalı şirket tarafından müvekkilinin inşaatını devam ettirdiği alana bırakılan parçaların ne olduğunun tespiti ve rayiç bedellerinin bilirkişi eliyle tespitini, teslim edilen parçaların kullanılması ve eksik parçaların da temini sonucunda asansör işinin üçüncü bir kimseye yaptırılması durumunda ortaya çıkacak maliyet hesabının tespitini, davalı tarafça yerine getirilmemiş olan edimin,

20/11/2020 tarihinde yerine getirilmiş olsaydı inşaatın bitiş tarihinin bilirkişi marifetiyle tespitini, inşaatın geç sona ermesi nedeniyle müvekkilinin uğramış olduğu kira kaybının ne kadar olduğunun bilirkişi marifetiyle hesaplanarak tespitini, sözleşme uyarınca tarafların yapmış oldukları ve yapmamış oldukları harcamalar dikkate alınarak, bilirkişi tarafından yapılacak hesaplama sonucu götürü bedelin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Delillerin Değerlendirilmesi, Davanın Hukuki Niteliği ve Gerekçe ;

Davacı vekili 09/02/2021 havale tarihli dilekçesiyle; esas dosyası üzerinden açılan delil tespiti talebinin sehven esas numarası aldığını, dosyanın değişik iş numarası üzerinden yürütülmesine karar verilmesini talep etmiş, açıkça talebini delil tespiti olarak nitelendirdiği anlaşılmıştır.

Delil tespiti, görülmekte olan bir davada henüz incelenme sırası gelmemiş yahut ileride açılacak olan bir davada ileri sürülecek bir vakıanın tespiti amacıyla, vaktinden önce delillerin toplanarak güvence altına alınmasını sağlayan geçici hukuki koruma talebidir (HMK m. 400/1).

Delil tespitinde, o an itibari ile toplanmadığı takdirde kaybolması muhtemel delillerin vaktinden önce emniyet altına alınarak delillerin muhafazası amaçlanmaktadır. Bu sayede, görülmekte olan davada ya da daha sonra açılacak olan bir davada, ileri sürülecek vakıanın ispatına yönelik delilin ortadan kaybolması önlenmiş olacaktır.

Delil tespitine yönelik hangi delillerin toplanabileceği hususunda kanun koyucu sayma yöntemi ile bir kaçını ifade etmiştir. Buna göre, taraflardan her biri keşif yapılmasını, tanık ifadelerinin alınmasını ya da bilirkişi incelemesi yaptırılmasını talep edebilir (HMK m. 400/1). Kuşkusuz, bu delillerin yanı sıra taraflardan her biri ileri sürecekleri vakıanın ispatı bakımından zorunlu gördükleri diğer delillerin de tespitini talep edebilir.

Henüz dava açılmamış olan hallerde delil tespiti, esas hakkındaki davaya bakacak olan mahkemeden veya keşif ya da bilirkişi incelemesi yapılacak olan şeyin bulunduğu yahut tanık dinlenilecek kişinin oturduğu yer sulh hukuk mahkemesinden istenir (HMK m. 401/1). Dava açıldıktan sonra delil tespiti talebi, ancak davanın görülmekte olduğu mahkemeden istenebilir (HMK m. 401/4). Esas hakkında açılan davada, delil tespiti yapan mahkemenin yetkisiz ve görevsiz olduğu ileri sürülemez (HMK m. 401/3). İster dava açılmadan önce isterse dava açıldıktan sonra, delil tespitine karar verecek görevli ve yetkili mahkeme, talebi basit yargılama usulü hükümlerine uyarak kararını verecektir (HMK m. 316/1-c).

Delil tespitine karar verilebilmesi için henüz incelenme sırası gelmemiş bir delil olmalı ve talepte bulunan bakımından hukuki yararın varlığı gerekmektedir. Delilin hemen tespit edilmemesi halinde kaybolacağı yahut ileri sürülmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı ihtimal dâhilinde bulunuyorsa, hukuki yarar vardır (HMK m. 400/2). İncelenme sırası gelmiş bir delil hakkında delil tespiti istenemeyeceği gibi, talepte bulunan hukuki yararı yoksa delil tespitine karar verilemez.

Delil tespiti talebi dilekçe ile yapılır. Dilekçede; tespiti istenen vakıa, tanıklara veya bilirkişilere sorulması istenen sorular, delillerin kaybolacağı veya gösterilmesinde zorlukla karşılaşılacağı kuşkusunu uyandıran sebepler ile aleyhine delil tespiti istenen kişinin kimlik bilgileri ve adresi yazılır (HMK m. 402/1). Tespit talebi mahkemece haklı bulunursa karar, dilekçe ile birlikte karşı tarafa tebliğ edilir. Kararda, delil tespitinin nasıl ve ne zaman yapılacağı, karşı tarafın hazır bulunabileceği bildirilir (HMK m. 402/3).

Delil tespitinde, talep sahibinin haklarının korunması bakımından zorunluluk bulunan hallerde, karşı tarafa tebligat yapılmaksızın da delil tespiti yapılabilir. Ancak, mahkemece tespitin yapılmasından sonra tespit dilekçesi, tespit kararı, tespit tutanağı ve varsa bilirkişi raporunun bir örneği hemen karşı tarafa re’sen tebliğ edilir. Karşı taraf bu tebliğden itibaren bir hafta içerisinde delil tespiti kararına itiraz edebilir (HMK m. 403).

Bu itibarla, somut olaya dönüldüğünde; Delil tespiti talebinin HMK m. 400 ve devamı maddeleri uyarınca geçici hukuki koruma tedbiri olduğu, geçici hukuki koruma tedbirlerinin esas dosya numarası üzerinden görülemeyeceği, değişik iş dosyası üzerinden bakılması ve incelemesi gerektiği, esasen davacı vekilinin de dosyanın sehven esas numarası aldığını, taleplerinin değişik iş numarası üzerinden delil tespiti kararı alınmasına yönelik olduğunu açıklamakla, mahkememize tevzi olunan talebin incelenmesinin esas numarası üzerinden değil, Değişik İş Defterine kayıt suretiyle yapılması gerektiği kabul edilmiştir.

Açıklanan nedenlerle işbu dava dosyasının esas kaydının ve numarasının bu şekilde kapatılmasına, dosyanın değişik iş numarası verilerek yeniden mahkememize tevzi edilmesi için İstanbul Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosu'na gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır