İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/617 K.2021/601

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ...bank ... Şubesi'ne ait Keşidecisi ... Limited Şirketi olan ... seri numaralı 20.09.2021 keşide tarihli 9.000,00 TL bedelli 1 adet çekin müvekkili uhdesinde iken kaybolduğunu, bu nedenle 6102 sayılı TTK' nın 757 vd. Maddeleri uyarınca çekin iptaline karar verilmesini ve müvekkilinin zarara uğramaması bakımından çek hakkında ödeme yasağı kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.

Delillerin Değerlendirilmesi, Davanın Hukuki Niteliği ve Gerekçe ;

Dava, kıymetli evrakın iptali istemine ilişkindir.

Yasal düzenlemelere bakıldığında;

6102 sayılı TTK' nın 757.maddesinde "İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir." hükmünü içermektedir.

Yargısal uygulamalara bakıldığında;

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2013/2346 Esas, 2013/3334 Karar sayılı ilamında "...6102 sayılı TTK'nun 818 nci maddesi yollamasıyla uyuşmazlığa uygulanması gereken aynı Yasa'nın 757 nci maddesinde zayi nedeniyle çek iptal davasının ödeme yeri veya hamilin yerleşim yeri mahkemesinde görülebileceği hükme bağlanmıştır... "

İstanbul BAM 37. Hukuk Dairesi 2017/1596 Esas, 2017/1608 Karar sayılı ilamında "... Aynı Kanunun 757/1. maddesinde iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişinin, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebileceği, 759/1. maddesinde ise poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebileceği hususu düzenlenmiştir. Somut olayda; çekin ödeme yeri, muhatap bankanın bulunduğu Bahçelievler Kocasinan'dır. Bu durumda uyuşmazlığın çözüm yeri Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesince görülüp, sonuçlandırılması gerekmektedir." şeklinde kararlar verilmiştir.

Bu itibarla, çek iptal davalarının yasal düzenleme gereği ancak ödeme (muhatap bankanın bulunduğu yer) veya hamilin yerleşim yeri mahkemesinden istenebileceği, bahse konu hükmün emredici nitelikte olduğu ve mahkemenin yetkisine ilişkin olarak kesin yetki kuralı niteliğinde olduğu konusunda duraksama yoktur.

Bilindiği üzere, yetkinin kesin olduğu hallerde mahkemenin yetkili olmaması (HMK m.114/1-ç) dava şartı niteliğinde olup, davanın her aşamasında hem taraflarca ileri sürülebileceği gibi Mahkemenin de bu hususu resen nazara alması zorunludur.

Somut olaya gelince; hamilin yerleşim yeri adresi ...'dur. Davaya konu çekin ödeme yeri ise muhatap bankanın bulunduğu yer olan ... adresidir. O halde, davacının davasını İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemeleri veya Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemelerinde açması gerektiği halde, davanın mahkememizde açılması nedeniyle mahkememizin yetkili olmadığı açıktır. Açıklanan nedenlerle, eldeki uyuşmazlık bakımından mahkememizin yetkisiz olması nedeniyle HMK 114/1-ç madde yollaması ve HMK 115/2 maddesi hükmü uyarınca davanın kesin yetki dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiş, dosyanın yetkili mahkeme olan hamilin yerleşim yeri Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · (e-imzalıdır) Hakim ... · (e-imzalıdır)