İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/791 K.2022/44

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirket çalışanı tarafından müşteri ... firmasından teminat amacıyla keşide yoluyla 10.08.2018 tarihinde teslim alınan çekin, şirket içinde kaybolduğunun anlaşıldığını, bu nedenle söz konusu çekin iptalini talep ettiklerini, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, 818. maddesinin s bendi, çek iptali hakkında 757-763 ve 764/1 fıkraları uygulanır denildiğini, 757. maddeye göre, hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden çekin ödenmesinin menini ve çekin iptalini isteyebileceği düzenlendiğini,

kaldı ki HMK’nın çekişmesiz yargı işlerini düzenleyen hükümleri de benzer uygulama ile talepte bulunanın bulunduğu yer mahkemesinin yetkili olduğunu açıkça düzenlendiğini, bu nedenle taleplerinin, talepte bulunan müvekkili şirket ...’de bulunduğundan ... Asliye Ticaret Mahkemesine ikame edildiğini, çekin keşide tarihi teminat amaçlı verildiğinden boş bırakılmış olup, herhangi bir haksız duruma sebebiyet verilmemesi için, TTK 757 gereği ... Bankası ...

Şubesi’ne çekin ödenmesinin ve işlem yapılmasının engellemesi için tedbir kararı verilerek hızlı posta ile gönderilmesini, sonrasında TTK 762 gereği gerekli ilanların yapılarak TTK 759 ve 764/1 gereği çekin iptaline karar verilmesini talep ettiklerini beyanla öncelikle çekin ödenmesinin ve işlem yapılmasının engellemesi için tedbir kararı verilerek hızlı posta ile banka şubesine gönderilmesini, ... Bankası ... Şubesinin, ... nolu, keşidecisi ...

Ltd.Şti. olan, 90.000,00 TL bedelli çekin iptalini talep ve dava etmiştir.

Delillerin Değerlendirilmesi, Davanın Hukuki Niteliği ve Gerekçe ; Tahsilat makbuzu, çek örneği, ... Bankası ...Şubesi'nin çekin bankalarına ibraz edildiğini bildiren yazı cevabı celp edilmiş incelenmiştir. Mahkememizce, davaya konu çek hakkında TTK 762.vd maddeleri uyarınca TTSG' de gerekli ilanlar yapılmış, gazete ve ilan sayfaları dosya arasına alınmıştır.

Davacı vekili 21/01/2022 tarihli dilekçesinde, ... Bankası'ndan gelen müzekkere cevabında "... LTD. ŞTİ firmasına ait ... seri nolu, 90.000-TL tutarlı çek 01.04.2021 tarihinde firma sahibi ... tarafından bankamıza ibraz edilmiştir." şeklinde belirtildiğini, işbu dosya ... Tic. Ltd.

Şti yetkililerinin taraflarına ulaşarak çekin ellerinde bulunmadığını, bankadan edinilen bilgiye göre bankaya da ibraz edilmediğini bildirmeleri nedeniyle huzurda açılmışsa da; gelen müzekkere cevabıyla dava konusu çekin 01.04.2021 tarihinde ... Tic. Ltd.

Şti'nin firma sahibi ... tarafından bankaya ibraz edildiğinin anlaşıldığını, dava konusu çek bankaya ibraz edildiğinden işbu davanın konusuz kaldığını beyan etmiş, dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmesini ve taraflarınca sunulan teminat mektubunun taraflarına iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, kıymetli evrakın zayi nedeniyle çekin iptali istemine ilişkindir. Davaya konu çek için muhatap bankaya yazılan müzekkereye cevabında; çekin 01/04/2021 tarihinde keşideci şirketi yetkilisi ... tarafından bankaya ibraz edildiği bildirilmiştir. Bu itibarla, müzekkere cevabı nazara alınarak çekin zayi olmadığı anlaşılmıştır.

Çek iptali davaları, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardan olup, yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilmeli, istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığına, açılmaması halinde ise çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulmalıdır.

Hasımsız olarak açılan davalarda, üçüncü kişilerin davaya müdahaleleri halinde davanın çekişmeli duruma gelmesi mümkün ve gerekliyse de, çek iptali davalarında yukarıda açıklanan prosedür gereğince, kararda üçüncü kişilerin hakkı zedeleyen hükümler bulunsa dahi karar onun bakımından kesin hükmü teşkil etmeyeceğinden, hasımsız şekilde açılan davaya üçüncü kişilerin asli ya da fer'i müdahale imkanı yoktur.

Öte yandan, hasımsız olarak açılan eldeki çek iptal davasında, davacı vekilinin 21/01/2022 tarihli dilekçesi ile davaya konu çekin bankaya ibraz edilmiş olması sebebiyle yargılamayı gerektirecek bir durum kalmadığından davanın konusuz kaldığını beyan ettiği anlaşılmıştır. Davaya konu çekin bankaya ibraz edilmiş olması ve mevcut beyanlar karşısında, çekin zayi olmadığının ve yargılama sürecinde bulunduğunun kabulü zorunlu olup, çekin bulunması nedeniyle davanın konusuz kaldığı anlaşıldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.