İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/815 K.2024/330

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı sigortalı ...Tic. A.Ş. tarafından davacı şirket'e yapılan regülatör arızası bildirimi üzerine davacı şirket tarafından tanzim edilen "Servis Teklif Formu" ile onarım teklifinde bulunulduğunu, anılan arızalı regülatörün davacı şirketin üretimi olmadığından sadece onarım ve değişmesi gereken parçalara dair teklif yapıldığını ve bu husus un servis teklif formunda;

açıkça ifade edildiğini, ancak dava dışı şirket tarafından bu teklifin kabul edilmediğini, bunun üzerine davacı tarafından dava dışı sigortalıya 07.04.2021 tarihinde sıfır regülatör teslimi yapıldığını, yangına sebebiyet veren regülatöre bağlı olarak haklarında icra takibi yapıldığını, oysa bu takibe konu olan regülatörün davacının üretimi olduğuna dair herhangi bir kayıt bulunmadığını beyanla davacı şirketin ...

18. İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyasına konu borcunun olmadığının tespitine, davalı şirket aleyhine takip konusu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı şirkete tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Cevap: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Huzurdaki davaya konu olan icra takibinin davalı sigorta şirketinin dava dışı sigortalısının haklarına halef olarak ve dava konusu yangın hadisesine neden olan regülatörün satıcısı ve imalatçısı olan işbu davada davacı olan şirket aleyhine başlatıldığını, davacının yangına sebebiyet veren elektrik regülatörünün üreticisi ve satıcısı konumunda olduğunu, davacının üretimden kaynaklı gizli ayıp mahiyetindeki arıza yönünden hem satıcı hem üretici olarak ağır kusurlu olduğunu, bi nedenle meydana gelen hasarı gidermekle yükümlü olduğunu, bu bakımdan davacının haksız bir şekilde ikame ettiği beyanla işbu davanın reddine karar verilmesi gerektiğini,

davacı aleyhine %20'den az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesine, harç, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Toplanan Deliller:

... 18. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasının tüm UYAP kayıtları,

..., ... ve ... tarafından hazırlanan 31/08/2022 tarihli bilirkişi raporu,

..., ... ve ... tarafından hazırlanan 16/02/2024 tarihli bilirkişi ek raporu ayrı ayrı dosya arasına alınmıştır.

Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe:

Dava, ... 18.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takip dosyasına ilişkin borçlu olmadığının tespiti isteminden ibarettir.

Gerçekte var olmayan bir borç ya da geçersiz bir hukuki ilişki nedeniyle icra takibine maruz kalması muhtemel olan veya icra takibine maruz kalan bir kimsenin (borçlunun) gerçekte borçlu bulunmadığını ispat için açacağı dava, menfi tespit davası olarak adlandırılmaktadır.

Menfi tespit davası 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK)’nın 72.maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre, borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir. Bu düzenlemeden de anlaşılacağı üzere menfi tespit davasında amaç bir hukuki ilişkinin veya bir hakkın gerçekten mevcut olmadığının tespitidir. Başka bir deyişle hukuki bir yarar bulunması koşuluyla sonuçta alacak-borç ilişkisi doğuracak bir durumun olmadığının tespiti amaçlanır.

Somut uyuşmazlıkta, ... 18.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takip dosyası ile, davalı tarafından davacı aleyhine 26.277,00-TL asıl alacak ve 1.088,52-TL işlemiş faiz toplamı olan 27.365,52-TL alacağın tahsili amacıyla icra takibi başlatıldığı, takip dayanağının "05.12.2020 tarihinde sigortalı ...

A.Ş.'ye ait işyerinde, ... marka 40 kva regülatörde başlayan alevli yangın nedeniyle hasar meydana gelmiş olup, sigortalıya ödenen tazminatın rücuen tahsili talebi" olarak gösterildiği, davacı tarafından regülatörün davacı üretimi olmadığından bahisle iş bu menfi tespit davasının açıldığı, yargılamanın devamı sırasında icra takip dosyasında takip konusu bedelin davacı borçlu tarafından ödendiği ve fakat Mahkememizce verilen ihtiyati tedbir kararı gereği icra veznesine giren paranın alacaklıya ödenmediği, bu itibarla yargılamanın borçlu olmadığının tespitine yönelik olarak devam etmesi gerektiği tespit edilmiştir.

Dosya kapsamında, ... adresinde bulunan 4 katlı iş yerinde kiracı olarak faaliyet gösteren ... Tic. A.Ş.'nin, davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından düzenlenen ... numaralı, 23.07.2020-2021 tarihli “İşyerim Paket Sigortası Poliçesi” ile teminat altına alındığı, poliçe sözleşmesinin 2. ve 3. sayfasındaki “Açıklamalar ve Özel Koşullar” başlıklı bölümün altında bulunan makine listesinde; ... (8.000,00-TL), ... 400 KW (70.000,00-TL), ... 250 KW (23.000,00-TL), ...

60 KW (4.000,00-TL) şeklinde 4 adet regülatöre yer verildiği, söz konusu iş yerinde 04.12.2020 tarihinde meydana gelen yangın ile ilgili olarak ...

Müdürlüğü tarafından hazırlanan 15.12.2020 tarihli yangın raporunda; elektrik regülatörünün kısmen yanmak ve iş yeri kısmen islenmek suretiyle zarar gördüğü, 4 katlı iş yerinin zemin katında kapı girişinde bulunan elektrik regülatöründe meydana gelen herhangi bir arıza nedeniyle (gevşek bağlantı, aşırı yük, nötr, faz teması vb.) yangın başlangıç olayının meydana geldiği kanaatine varıldığının belirtildiği, 07.12.2020 tarihinde yapılan hasar ihbarı sonucu davalı ...

Sigorta A.Ş. tarafından açılan ... numaralı hasar dosyasında hazırlanan fiili ekspertiz raporunda; iş yerinde kullanılan ... marka, ...regülatörde alevli yangın hadisesinin meydana geldiği, hasara konu regülatörün seri numarasının (...) ve 22.07.2020 model olduğu, servis ve hasar tespit çalışması sonucunda düzenlenen servis raporunun tetkikinden... trifaze servo voltaj regülatörünün üzerinden fazla akım geçtiği ve buna bağlı olarak yandığının tespit edildiği, bu itibarla sigorta şirketi tarafından yapılan ödeme sebebiyle davacı aleyhine ilamsız icra takibi başlatıldığı anlaşılmıştır.

Tanzim edilen bilirkişi kök ve ek raporları ile, ... tarafından düzenlenen yangın raporuna göre yangın olayının 04.12.2020 tarihinde gerçekleştiği, davacı şirketin faturayı 07.04.2021 tarihinde tanzim ettiği, davacının tanzim ettiği fatura içeriği ile yangın ekspertiz raporunda bulunan regülatörlerin modellerinin uyuşmadığı, davalı ... Sigorta A.Ş.'nin yangın olayının meydana geldiği sigortalısı dava dışı ...Tic.

A.Ş.'ne yaptığı piyasa rayicine uygun 26.277,00-TL tutarındaki hasar tazminatı ödemesine dayanak oluşturan ekspertiz raporunda yangına neden olan regülatörün ... marka-tipinde, ... seri numaralı, 22.07.2020 model trifaze servo voltaj regülatörü olduğu tespit edildiği ancak davalının yangına sebebiyet veren regülatörün davacı firmadan satın alındığına dair herhangi bir bilgi ve belge sunmadığı, ispat yükü üzerinde olan davalı tarafından buna yönelik delil sunulmadığı,

ticari defter kayıtlarında buna yönelik kayıt yer almadığı kanaatinin bildirildiği nitekim davacının itirazının da ürünün kendi üretimi olmadığına yönelik olduğu tespit edilmiştir.

Öyleyse tüm dosya kapsamına, taraf iddia ve savunmalarına, yangın raporuna, ticari defter kayıtlarına, düzenlenen bilirkişi kök ve ek raporlarına göre; davalı sigorta şirketi tarafından dava dışı sigortalısına yapılan ödeme sebebiyle rücu istemli yürütülen takibe dayalı açılan iş bu menfi tespit davasında, ispat yükü üzerinde olan davalı tarafından yangına sebep olan ürünün davacıdan satın alındığına ve davacının üretimi olduğuna dair delil sunulmadığı, buna ilişkin herhangi bir kayda rastlanmadığı, öyleyse zarara sebebiyet verenin davacı olduğuna dair somut bir delil bulınmadığı hususları dikkate alınarak ve davalının kötü niyetli olduğu da ispat edilemediğinden davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip Hakim