İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/310 K.2022/364

Ankara 8.ATM 2021/700 Esas dosyasından verilen 2022/58 K sayılı yetkisizlik kararının kesinleşmesi üzerine Mahkememize tevzi edilen Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının dosya üzerinden yapılan incelemesi sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ihale sonucu müvekkili şirket ile davalı idare arasında personel taşıma sözleşmesi imzalandığını, müvekkili şirketin araç kiralama, taşımacılık ve ulaşım hizmetleri konusunda alanında saygın, uzman ve prestijli bir şirket olup uzun yıllardır bu alanda hizmet sürdürdüğünü, müvekkili şirketin taşımacılık işi kapsamında ihaleyi kazandığı ve ... ihale kayıt numarasıyla davalı ile arasında 31.12.2018 tarihinde 02.01.2019 - 31.12.2019 tarihlerini kapsayan "Personel Taşıma Hizmeti Alımına Ait Sözleşme" imzalandığını, işbu sözleşmenin 5. maddesinde sözleşme konusu düzenlenmiş olup sözleşme konusu işin;

davalı I. Bölge Müdürlüğü bünyesinde çalışan personelin zamanında iş yerlerine gelip gitmeleri amacıyla müvekkil şirketin bedel karşılığında 252 iş gününde sürücü hariç en az 17 kişilik 6 adet minibüs, 19 kişilik 1 adet minibüs/otobüs, 23 kişilik 2 adet otobüs ile toplam 9 araç ile personel taşımacılığı hizmeti yapmasına ilişkin olup sözleşmenin 6. maddesi ile sözleşme türü ve sözleşme bedeli olan 512.820,00-TL kararlaştırıldığını, davalı idarenin sözleşme ile üzerine düşen borç ve yükümlülükleri yerine getirmeyip sözleşmeden doğan borcunu ifa etmediğini,

işbu sözleşme uyarınca müvekkili şirketin belirlenen yerde ve zamanda belirlenen otobüs ve minibüslerle personel taşıma işlemine başladığını, sözleşme ve kanun hükümleri uyarınca müvekkil şirketin, üzerine düşen tüm yükümlülükleri ve borçları özveri ile ifa ettiğini ve personel taşımacılığı hizmetini aralıksız sürdürerek taahhüdünü yerine getirtirdiğini, ancak davalı idarenin ise işbu sözleşmeden doğan yükümlülükleri yerine getirmediğini, ödenmeyen hizmet bedelinin tahsili amacıyla davalı şirkete ihtarname gönderilse de mevcut zararı gidermeye yönelik sonuç alınamadığını, ...

13. Noterliği'nin ... tarihli, ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davalı idareye söz konusu zararları ödemesini aksi takdirde meydana gelen zararlar için tüm yasal yollara başvurulacağının ihtaren bildirilmiş olup işbu ihtarnamenin 03/08/2021 tarihinde işyerinin daimi çalışanı tarafından tebliğ alınmasına rağmen davalı idareden herhangi bir cevap alınamadığını belirterek,

kısmi davanın kabulü ile hizmet bedeli alacağı talepleri bakımından fazlaya ilişkin tüm hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik müvekkili ile davalı arasında mevcut hizmet sözleşmesinden doğan ve 2019/Aralık dönemine ilişkin ödenmeyen -şimdilik- 1.000,00 TL hizmet bedelinin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerine tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından 1. Bölge Müdürlüğünün (İstanbul) 02.01.2019 — 31.12.2019 tarihleri arası Personel Taşıma Hizmet Alım Sözleşmesi uyarınca Aralık 2019 hakedişinin ödenmediği iddiasıyla alacak talebiyle açılan işbu davanın usul ve mevzuata aykırı olup öncelikle görev ve yetki yönünden aksi taktirde esastan reddi gerektiğini, işbu davada taraflar arasında 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu hükümleri uyarınca imzalanan İhale Sözleşmesinden kaynaklanan bir husumet mevcut olduğunu, bu durumda işbu davada görevli mahkemenin asliye hukuk mahkemeleri olduğunu,

zira bakanlığın tacir olmadığı gibi davacı ile Bakanlık arasında ticari iş ilişkisi de bulunmadığından (İhale Sözleşmesi ticari iş niteliğinde değildir) ticaret mahkemeleri nezdinde açılmasının mevzuata aykırı olduğunu, bu nedenle esasa girilmeden görev yönünden davanın reddi gerektiğini, taraflar arasında akdedilen sözleşmede "bu sözleşme ve eklerinin uygulanmasından doğabilecek her türlü uyuşmazlığın çözümünde İstanbul mahkemeleri ve icra daireleri yetkilidir" hükmü bulunduğunu, bu nedenle yetkili mahkemenin İstanbul mahkemeleri olduğunu, işbu davanın kısmi dava olarak açılmasının hukuken mümkün olmadığını, işbu davanın görev,

yetki ve diğer usule ilişkin yönlerden reddine karar verilmeyerek esastan inceleme yapılması halinde bile haksız davanın reddi gerektiğini, davacı şirket ile Bakanlığı 1. Bölge Müdürlüğü arasında 2018/591188 ihale kayıt numarası ile yapılan ihalede 31.12.2018 tarihli “02.01.2019-31.12.2020 tarihleri arasını kapsayan Personel Taşıma Hizmet Alımına Ait Sözleşme” imzalandığını, 1. Bölge Müdürlüğü personel taşıma hizmetleri için 14.12.2018 tarihinde e-ihale yöntemiyle yapılan ihalenin 512.820,00 TL bedelle davacı firma üzerinde kaldığını, 17.12.2018 tarihinde ihale onaylanarak,

31.12.2018 tarihinde idareleri ile davacı arasında Personel Taşıma işi ile ilgili Hizmet Alımı Sözleşmesi imzalandığını, Teknik Şartnamenin 4, maddesinde işin niteliği, türü ve miktarı kurum personelinin 02.01.2019-31.12.2019 tarihleri arasında toplam 252 iş gününde sürücü hariç en az 17 kişilik 6 adet minibüs, 19 kişilik 1 adet Minibüs/Otobüs, 23 kişilik 2 adet Otobüs ile 9 (dokuz) güzergâhta taşınması olarak tanımlandığını, I. Bölge Müdürlüğünün 09.01.2019 tarih ve 390 sayılı yazısı ile ..., ..., ... kontrol teşkilatında görevlendirilmiş olup,

02.01.2019 tarihinde başlayan servis işi ile ilgili 14 ve 15 Ocak 2019 tarihlerinde kontrol teşkilatı üyelerince yapılan incelemede 5 aracın kapasite yönünden sözleşme ve eklerine uygun olmadığının tespit edildiğini, bu araçların servisten kaldırılarak yerine sözleşmeye uygun araçların konulması için 16.01.2019 tarihli tutanak düzenlendiğini, bahsi geçen tutanağın aynı gün Bölge Müdürlüğüne sunulduğunu, Bölge Müdürlüğünün bu tutanağı ek yaparak 18.01.2019 tarih ve E.1412 sayılı yazı ile davacıyı uyararak,

tespit edilen eksikliklerin giderilmesinin istenildiğini, 1. Kontrol teşkilatınca 25.01.2019 tarihinde yapılan ikinci incelemelerde de ilk incelemelerdeki özellikle kapasite ile ilgili eksikliklerin devam ettiği tespit edilerek bu eksikliklere istinaden 28.01.2019 tarihli ikinci bir tutanak düzenlendiğini, Bölge Müdürlüğünün bu tutanağı da ek yaparak 31.01.2019 tarih ve E.2525 sayılı yazı ile davacı tekrar uyarıldığı halde eksiklerin giderilmediğini,

sözleşme ve teknik şartnameye aykırılığın devam ettiğini ve asgari kapasite şartını sağlamayan araçlardan dolayı kesilmeyen cezalar nedeniyle firmaya fazla hak ediş ödemesi yapıldığının müfettiş raporu ile tespit edildiğini ve bu nedenle 148.203,50 TL müvekkili bakanlık lehine alacağın doğduğunun tespit edildiğini, Bakanlıkları Denetim Hizmetleri Başkanlığı tarafından konuyla ilgili görevlendirilen müfettişler tarafından 2019 yılı boyunca davacıya sadece bir hat ile ilgili 16 günlük ceza dışında bir ceza uygulanmadığını,

asgari kapasite şartını sağlamayan araçlardan dolayı kesilmeyen cezalar nedeniyle firmaya fazla hak ediş ödemesine neden olunduğunu, bu suretle 5018 sayılı kanunun 71. maddesinin birinci fıkrası kapsamında 148.203,50 TL kamu zararına sebebiyet verildiğinin tespit edildiğini belirterek, usul ve mevzuata aykırı işbu davanın; öncelikle görev yönünden reddi ile görevli Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine, ayrıca sözleşme hükümleri uyarınca yetki yönünden reddi ile yetkili İstanbul Mahkemelerine gönderilmesine,

işbu davada kısmi dava açılmasında davacının hukuki yararı bulunmadığından dava dilekçesinin reddi ve/veya talebinin kesinleştirmesine, usule ilişkin tüm bu talepler kabul edilmeyerek esastan inceleme yapılması halinde haksız davanın esastan reddine, tüm yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, personel taşıma hizmet alım sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.

... 8.ATM ...E dosyasında açılan davada anılan Mahkemece 10/02/2022 tarihli ön inceleme celsesinde yetkisizlik nedeniyle dava dilekçesinin reddine karar verilerek, dosyanın yetkili İstanbul Asliye Ticaret Mahkemelerine gönderilmesine karar verilmiş, 2022/58 K sayılı gerekçeli kararın istinaf edilmeksizin kesinleşmesi ve yasal sürede davacı vekilinin talepte bulunması üzerine dosya Mahkememize tevzi edilmiştir.

Davalı ... 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli I sayılı cetvelde yer alan ve genel bütçe kapsamındaki kamu idaresidir ve tacir sıfatı bulunmadığı tartışmasızdır.

Somut olaya konu dava, her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olmadığından, nispi ticari dava niteliğinde değildir. Taraflar arasındaki hukuki ilişkinin taraflardan yalnızca birinin ticari işletmesi ile ilgili olması halinde dahi davanın ticari dava olarak kabul edilmesi mümkün değildir. Bunun yanı sıra eldeki dava, TTK'nın 4/1. maddesinin alt bentlerinde sayılan dava türlerinden de değildir.

Uyuşmazlık konusu olayın TTK md.4'te düzenlenen mutlak ticari dava türlerinden olmadığı gibi, her iki tarafın tacir olduğu ve her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan nispi ticari dava da sayılamayacağından, HMK md 2 gereği genel görevli mahkeme olan asliye hukuk mahkemesi yargılamada görevli olduğundan, görev konusu kamu düzeninden dava şartı ve mahkemece re'sen her aşamada gözetilmesi gereken husus olmakla, HMK md 114/1-c ve 115/2 uyarınca aşağıdaki şekilde görev yönünden dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar vermek gerekmiştir.

Katip Hakim