İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/536 K.2025/780

Mahkememizde görülmekte olan Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Menfi Tespit) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacılar vekili dava dilekçesi ile; davacıların dava dışı ... Ltd. Şti.'de işçi olduklarını, davalı bankanın dava dışı ... aleyhine ... 35. İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyasında ihtiyati haciz kararı alarak iş yerinde muhafazalı haciz işlemlerine başladığını, burada işçi olarak çalışan davacıların işlerini kaybetme endişesi ile hareket ettiklerini, dava dışı ...'ın borçlarının davalı bankaya ödediği halde, hacze devam etmek istemesi üzerine yapılan görüşmeler sonucu davalı bankanın kefil istenilmesi üzerine işletmenin çalışmaya devam etmesini sağlamak üzere haciz baskısı altında davacı işçilerin dava dışı çalıştıkları işyeri ile davalı banka arasında yapılan protokolle kefil olduklarını,

ayrıca haciz sırasında borçla irtibatı bulunmayan davacılardan işbu borca karşılık 1.450.000,00 TL'lik senet (bono) alındığını, davalının davacılara imzalattırdığını, bu protokolün hukuki anlamda kefalet sözleşmesi olduğunu ancak kefalet sözleşmesinin şekil şartlarının oluşmadığını, davalı bankanın daha sonra işbu haciz baskısı altında düzenlenen senede dayanarak ... 13. İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyasında kambiyo takibi başlattığını, bu nedenlerle davacıların davalıya borçlu olmadığının tespitine, %20'den aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davalının dava dışı ... aleyhine ... 35. İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyasında icra takibi yaptığını, haciz sırasında davacıların icra borucuna karşılık 03/08/2017 tanzim 08/08/2017 vade tarihli 1.450.000,00 TL bedelli senet verip protokol imzaladıklarını, vadesi geldiğinde protokole konu bono ödenmeyince ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin...Değişik İş dosyasında ihtiyati haciz kararı alınarak ...

13. İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyasında tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile icra takibi yapıldığını, davacıların açtıkları işbu menfi tespit davasında haksız olduklarını, senedin kayıtsız ve şartsız ödeme taahhüdünü taşıdığını, davacıların kefalet şartları oluşmamıştır ve haciz baskısı altında senet düzenlenmiştir beyanlarının haksız olduğunu, davacıların önceki icra konusu dosyanın borçlusu olmadıklarından haciz baskısının yapılmasının mümkün olmadığını, protokolün kefalet sözleşmesi olmayıp borcun üstlenilmesi niteliğinde olduğunu, davacıların bu protokol ile ...

35. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasının borcunu üstlendiklerini, davanın reddi ile %20'den aşağı olmamak üzere inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizce verilen ilk kararda dava konusu bononun mücerretlik ilkesi gereği kayıtsız ve şartsız nitelikte olması ile haciz basının ispatlanamaması nedeniyle red kararı verilmiş. İstanbul BAM 16. H.D. bu karara yapılan istinaf başvurusunu reddetmiştir. Daha sonra Temyize taşınan davada Yargıtay 11. H.D. senedin dava dışı ... ... 35. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasından kaynaklanan borç nedeniyle verilmesi nedeniyle bu icra borcunun araştırılıp sonucuna göre yeni karar verilmesi gerekçesi ile bozulmuştur.

Birleşen ... 18. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosyasında davacılar vekili; davalı bankanın dava dışı ..., ..., ... ,... Ltd Şti 'den olan alacağı nedeniyle ...

35.İcra Müdürlüğü'nün ...esas sayılı dosyası üzerinden 1.267.010,97 TL asıl alacak üzerinden ihtiyati haciz kararı alarak borçlu şirketin ... adresinde hacze gittiğini, müvekkillerinin çok uzun yıllardır borçlu şirkette çalışan işçiler olması nedeniyle haciz sırasında mahalde bulunduklarını, şirkete ait tüm mal araç ve gereçler üzerine haciz konularak muhafaza altına alınmak üzere kamyonlara yüklenmek istendiğini, borçlu şirket ortaklarının alacaklı vekili ile yaptıkları telefon görüşmesinde bankaya olan borcun müşteri senet ve çekleri ile ödenmiş olduklarını belirtilmesine rağmen muhafaza işlemlerine devam edildiğini,

alacaklı vekilinin sadece yeni bir kambiyo senedi ve yeni kefiller bulunması halinde makine, araç ve gerecin muhafazasından vazgeçeceğini bildirmesi üzerine müvekkillerinin kazanç kapılarının kapanmaması ve işsiz kalmamaları adına alacaklı vekilinin hazırladığı protokol ve davaya konu senetleri imzaladıklarını, asıl borçlu şirketin bankadan kredi kullandığını, şirket ortaklarının kredi borcunun senet ve çeklerle ödendiğini bildirdiklerini, toplamda 1.059.000,00 TL'lik müşteri senet ve çeklerinin bankaya verildiğinin müvekkillerine bildirildiğini,

bu çek ve senetlerin günleri geldiğinde ödenecek olmasına rağmen kötü niyetli olarak davalı tarafça müvekkillerince imzalanan teminat senetleri hakkında ihtiyati haciz kararı aldığını, davaya konu senedin haciz baskısı altında imzalanması nedeniyle geçersiz olduğunu, müvekkillerine imzalatılan protokolün hukuki anlamda kefalet sözleşmesi olduğunu, ancak kefalet sözleşmesinin TTK 582, 583, 584.maddesindeki şartları taşımadığından geçersiz olduğunu, davalı tarafın protokol ve müvekkillerince imzalanan senede dayanılarak ...

34.İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile kambiyo takibi başlattığını belirterek müvekkillerinin davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen dosya davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin alacağının tahsili amacıyla dava dışı ..., ..., ..., ...Ltd Şti aleyhine ... 35 İcra Müdürlüğünün... esas sayılı dosyası ile ilamsız takip başlattıklarını, borçlu şirketin mallarının haczi için ...

İcra Müdürlüğüne talimat yazıldığı, borçlu şirketin merkezine haciz için gittiklerini, haciz sırasında davacıların borçlarının borcuna istinaden 03/08/2017 tanzim 8/8/2017 vade tarihli 1.450.000 TL bedelli senet verdiklerini, ayrıca protokol de imzalandığını, protokolde bono vadesi geldiğinde ödenmediği takdirde protokol borçluları aleyhine tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile icra takibine geçilecektir, ibaresinden dolayı bononun vadesinde ödenmemesi nedeniyle davacılar hakkında ihtiyati haciz kararı alınarak ...

34.İcra Müdürlüğünün ...esas sayılı dosyası ile takibe başladıklarını, davacılar tarafından verilen bononun teminat amaçlı olmadığını, protokol metni incelendiğinde davacıların söz konusu bonoyu ödeme amacıyla düzenlediklerini anlaşıldığını, bir nevi borcun üstlenilmesi niteliğinde olduğunu belirterek açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen dosyada dava tarihi aynı olup her iki davanın konusu da aynıdır. Yani her iki dosyada da başka bir icra dosyasının haczi sırasında oluşturulan protokol gereği verilen senetten dolayı borçlu olunmadığının tespiti davasıdır.

Birleşen dosyada da verilen red kararı asıl dosyadaki benzer Yargıtay bozmasındaki gerekçeyle kaldırılmıştır.

Dosyada birden fazla rapor, ek rapor alınmıştır. Yeterince rapor ve ek rapor alındığından sadece bilirkişi değil tüm raporlar birlikte değerlendirilip karar vermek gerekir. Usul ekonomisi ilkesi, yargıda hedef süre ve hukuki değerlendirmeler mahkemeye ait olduğundan değerlendirmeler mahkememizce yapılarak yeni rapor alınmasına gerek görülmemiştir.

Baştan itibaren vakıaların değerlendirilmesi gerekir davalı banka olan ... ... 10. ATM... Değişik İş sayılı dosyasında karşı tarafları ..., ..., ...; ... ve ... Şti. aleyhine ihtiyati haciz kararı almıştır. Bu ihtiyati haciz kararı incelendiğinde 19/10/2015 tanzim tarihli 24/07/2017 vade tarihli ve 2.000.000,00 TL bedelli olduğu ancak davalı alacaklının sadece 1.267.010,97 TL'lik kısmı için ihtiyati haciz talep ettiği ve mahkemenin de kısmi ihtiyati haciz talebini kabul ettiği anlaşılmıştır.

Daha sonra davalı alacaklı bu ihtiyati haciz kararını ... 35. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasında icraya koymuştur. Bu dosyaya istinaden talimat yolu ile ... 4. İcra Müdürlüğü'nün ...Talimat sayılı dosyasında bu icra dosyasının borçlusu ... Terlik ... Ltd. Şti.'nin ... adresinde muhafazalı haciz işlemleri yapılırken tarafların sözlü görüşmeleri sonucu davamıza konu edilen 2 ayrı protokol sonucu 2 ayrı bono düzenlenmiştir.

Bu bonolardan ve protokollerden birisi asıl dosyamıza konu edilen 03/08/2017 tarihli protokol ve senettir. Bu senet ve protokolün borçluları asıl dosyanın davacıları Mustafa Kahraman ve ... olup, alacaklısı davalı ... Bankası miktarı ise 1.450.000,00 TL'dir. Ayrıca bu protokolde senedin düzenleneme nedeni olarak ... 35. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasındaki borcun üstlenilmesi şeklindedir.

Dolayısıyla Yargıtay bozmasında da belirtildiği gerekçe ile asıl icra borcunun ödenmesi halinde ve miktarda dava konusu senet borcundan da mahsup yapılması gerekir. Yeni senetteki vade geldiğinde bu sefer davalı alacaklı ... işbu yeni senet olan 1.450.000,00 TL'lik senedin tahsili için ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Değişik İş dosyasından bu iki davacı aleyhine 1.450.000,00 TL'lik senet için ihtiyati haciz kararını almıştır. Bunun öncesinde ise ...

5. İcra Dairesi'nin...Esas sayılı dosyasında bu iki davacı aleyhine kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takip başlatmıştır. İhtiyati haciz kararı ... 13. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında işleme konulduğundan bu iki icra dosyası ... Esas üzerinden birleştirilmiştir.

Bu bonolardan ve protokollerden bir diğeri ise dosyamız ile birleştirilen ... 18. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... (... Esas) Esaslı dosyaya konu edinilen 03/08/2017 tarihli protokol ve aynı keşide tarihli senettir. Bu senet ve protokolün borçluları 4 kişi olup bunlar Mehmet Kahraman, ..., .... ve ...'dır. Alacaklı ise davalı ... olup senet bedeli diğer senette olduğu gibi 1.450.000,00 TL'dir.

Senedin düzenleme nedeni protokolde yazılı olup yukarıda bahsedilen diğer protokolle aynıdır. Senet sureti incelendiğinde 4 ayrı borçlunun olduğu ve ismi zikredilen kişiler oldukları vade tarihinin 08/08/2017 olduğu anlaşılmıştır. Davalı alacaklı işbu senedin vadesi geldiğinde ...l 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Değişik İş dosyasından bu 4 borçlu davacı aleyhine ihtiyati haciz kararı alıp ... 34. İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı icra dosyasında işleme ve infaza koymuştur.

Önceden yapılan ... 5. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosya bu icra dosyası ile birleşmiştir.

Asıl borcu konu 2.000.000,00 TL'lik senet sureti incelendiğinde; Borçluları ..., ..., ...ve ...olduğu, lehtarının... Şti. olduğu, ... aldığı bu senedi daha sonra ciro yolu ile davalı ... ciro ettiği, keşide tarihinin 19/10/2015 vade tarihinin 24/07/2017 olduğu anlaşılmıştır.

Burada dikkat çeken husus davacılardan Mehmet Kahraman'ın aynı zamanda ilk ana icra dosyaya konu edinilen senedin de borçlusu olduğudur. Zaten ... 35. İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı icra dosyasında davalı ... bu davacı ...'a karşıda icra takibi başlatmıştır. Yani Yargıtay bozması yönünden yapılacak değerlendirmede bu davacı ile diğer davacılar yönünden farklı olarak değerlendirilme yapılması gerekir gerekir.

Birleşen dosyada da 29/11/2018 tarihinde verilen davanın reddi kararı İstanbul BAM 16.H.D. tarafından kaldırılmıştır. Kaldırma gerekçesi birleşmiş asıl dosyadaki Yargıtay bozması ile aynıdır.

Gerek Yargıtay bozması gerekse de BAM kaldırma kararında belirtildiği üzere ana icra dosyasına konu borç için yapılan ödemelerin değerlendirilmesi gerekir.

Davalı alacaklı banka vekilinin davaya konu çeklerin ödemelerine ilişkin yazılı beyanlar ile yapılan ödemeler bilirkişilerin değişik tarihli raporlarında değerlendirilmiştir.

... 5. İcra Müdürlüğü'nün... Esas

Tutar

Açıklama

1.450.000,00 TL

Senet Miktarı (Asıl Alacak)

6.673,97 TL

Takip Öncesi Faiz (Avans Faizi)

4.350,00 TL

% 0,3 Komisyon

1.461.023,97 TL

Toplam

... 34. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas

Tutar

Açıklama

1.450.000,00 TL

Senet Miktarı (Asıl Alacak)

6.673,97 TL

Takip Öncesi Faiz (Avans Faizi)

4.350,00 TL

% 0,3 Komisyon

1.461.023,97 TL

Toplam

28/01/2025 tarihli bilirkişi ...'in yaptığı asıl borç ilişkisine ilişkin raporunun 3.sayfasında belirtildiği üzere takip tarihi itibariyle çek yapraklarından dolayı 33.840,00 TL'nin de hesaba katılması gerekir.

Asıl borçlu dosyada (35. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas)

Alacağın Türü

Davacı Talebi

Hesaplanan

Bilirkişinin Görüşü

Asıl Alacak

1.267.010,97

1.232,847,46

1.232.847,46

İşlemiş Akdi Faiz

1.093,45

385,96

385,96

BSMV

0 19,30 19,30 %0,3 Komisyon 6.000,00 3.698,54 3.698,54 İhtiyati Haciz Masrafı 87,70 87,70 87,70 İhtiyati Haciz Vekalet 440,00 440,00 440,00 Nakit Alacak 1.274.632,12 1.237.478,96 1.237.478,96 Gayri Nakdi Alacak 0 33.840,00 33.840,00 Toplam Alacak 1.274.632,12 1.271.318,96 1.271.318,96 Hükme esas alınan raporlardan biri olan ...'in düzenlediği 28/01/2025 tarihli bu rapora göre asıl borçlu şirketi olan dava dışı ... talep edebileceği alacak kalemleri ile davalının birleşen davalarımıza konu edinilen icra dosyalarındaki davacılara karşı açtığı icra dosyalarındaki alacak kalemleri talep edilen ve bilirkişice hesaplanan olarak ayrı ayrı tablo şeklinde gösterilmiştir.

Yargıtay ve BAM bozmaları gereği dava tarihinden önce yapılan ödemelerin düşülmesi, dava tarihinden sonra yapılan ödemelerin ise ayrı değerlendirilmesi gerekir. Aynı bilirkişi raporunda belirtildiği üzere dava tarihinden önce 3 adet toplam 245.000,00 TL tahsilat yapılmıştır.

Yine davaya konu borçlu Cari Hesap Kredisine önce 779,87 TL Kredili mevduat hesabına göre 827,12 TL olmak üzere toplam 1.606,99 TL tahsilat yapıldığı belirtilen tahsilatların davalı bankanın dava dışı asıl borçlu şirketin hesabından ve de ayrıca davacılarımızın menfi tespite konu davalarındaki borçtan düşülmesi gerekir. Yani dava tarihinden önce tüm ödemeler toplandığında (245.000,00 + 1.606,99) =246.606,99 TL'nin dikkate alınması gerekir.

Dava tarihi itibariyle davacıların senetten kaynaklanan borçları 1.450.000,00 TL olup bu miktar düşüldüğünde (1.450.000,00 - 246.606,99=) davacıların senetten dolayı borcu dava tarihi itibariyle 1.203.393,01 TL yapmaktadır. Yani dava tarihi itibariyle tüm davacıların dava konusu icra takibinden dolayı 246.606,99 TL'lik kısmı için davalıya borçlu olmadıklarının tespitine kararı vermek gerekir. Buna davacı ... da dahildir.

Çünkü bu davalı için ayrı bir icra takibi devam ederken başka bir borçlunun haczi sırasında eski borcu için yeni senet alınmıştır. Dolayısıyla bu ödemelerden bu davacıda faydalanmaktadır.

Dava tarihinden sonra da tahsilatlar gerçekleşmiştir. Hükme esas alınan raporlardan 28/01/2025 tarihli bilirkişi raporuna göre dava tarihinden sonra asıl borç dosyasından kaynaklanan borçların bir kısmının da tahsil edildiği anlaşılmıştır. Buna göre davalı bankanın elinde bulunan teminat çek ve senetlerinden dava tarihinde sonra toplam 904.000,00 TL tahsilat yapıldığı anlaşılmıştır. Davanın konusu menfi tespit davası olup dava tarihinden sonra yapılan ödemelerin icra müdürlüğünce infaz aşamalarında dikkate alınmalıdır. Bu nedenle dava tarihinden sonra yapılan 904.000,00 TL'lik kısmın icra infaz aşamasında dikkate alınmasına şeklinde hüküm kurmak gerekir.

Davacılar haciz baskısı altında senedi imzaladıklarını beyan etmiş iseler de Yargıtay bozması ve BAM kararında yazıldığı üzere haczin yapıldığı iş yerinin davacılara ait olmaması 3.kişi şirkete ait olması göz önüne alındığında bu beyanlarına itibar edilmemiştir.

Başkan Üye Üye Katip