İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/777 K.2024/281

Gaziosmanpaşa 3.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2022/256 Esas 2022/344 Karar sayılı görevsizlik kararı neticesinde Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili kaçak elektrik kullanmamasına karşın davalı kurumca 108.003,78-TL, 16.332,64-TL ve 16.332,64-TL bedelli 3 adet fahiş ceza yazıldığını, kaçak elektrik kullanım tespitinin 02/03/2022 tarihli ve ... seri numaralı tutanağa dayandırıldığını ve davalı kurum ekiplerinin müvekkilinin tesisat saatinde eksik kayıt yaptığının tespit edildiğini, video kaydına alındığını, müvekkilinin iş yerini kiraladıkları tarihten bugüne kadarki sürede sayaca dokunmadığını ve saatinde oynama yapmadığını, sayaca müdahale etmediği halde kaçak elektrik tüketiminden haksız yere sorumlu tutulduğunu,

sayaçta eksik okuma mevcut olmadığını beyanla davaya konu kaçak elektrik kullanım cezası sebebiyle her türlü tazminat ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, davalı kurumun ... tarih ve ...seri numaralı tutanağa istinaden kestiği 108.003,78-TL, 16.332,64-TL ve 16.332,64-TL bedelli 3 adet toplam 140.669,00-TL'lik kaçak elektrik kullanım cezasının iptaline, müvekkilinin davalı kuruma borcunun olmadığının tespitine, davalı kurum aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere tazminat tayinine, yargılama gideri ile avukatlık ücretinin davalı kuruma yükletilmesine dair karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Cevap: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davada görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemeleri olduğunu, görülmekte olan davanın husumet yokluğundan reddedilmesi gerektiğini, davacı yanın iddialarının aksine müvekkili şirket çalışanları tarafından yapılan kaçak kullanım tespiti ve tahakkuk edilen kaçak kullanım bedelinin hatası olduğunu, müvekkili şirket görevlilerince yapılan incelemeler sonucunda hazırlanan tutanakların yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre aksi sabit oluncaya kadar geçerli belgelerden olduğunu,

kaçak elektriğe ilişkin tespit ve tahakkukta hata bulunduğunu iddia eden davacının iddiasını ispatlayamadığını beyanla haksız ve mesnetsiz davanın öncelikle görevsizlik sebebiyle usulden mahkeme aksi kanaatte ise daha sonra esastan reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.

Toplanan Deliller:

Davalı kurumdan ... tarih ve ...seri numaralı tutanağa ait tüm belgeler,

... tarafından hazırlanan 12/11/2023 tarihli bilirkişi raporu, celp edilerek dosya arasına alınmıştır.

Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe:

Dava, kaçak elektrik tahakkukuna dayalı olarak düzenlenen üç adet fatura alacağı nedeniyle borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Gerçekte var olmayan bir borç ya da geçersiz bir hukuki ilişki nedeniyle icra takibine maruz kalması muhtemel olan veya icra takibine maruz kalan bir kimsenin (borçlunun) gerçekte borçlu bulunmadığını ispat için açacağı dava, menfi tespit davası olarak adlandırılmaktadır.

Menfi tespit davası 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK)’nın 72.maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre, borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir. Bu düzenlemeden de anlaşılacağı üzere menfi tespit davasında amaç bir hukuki ilişkinin veya bir hakkın gerçekten mevcut olmadığının tespitidir. Başka bir deyişle hukuki bir yarar bulunması koşuluyla sonuçta alacak-borç ilişkisi doğuracak bir durumun olmadığının tespiti amaçlanır.

Menfi tespit davasında ispat yükü, kural olarak davalı alacaklıya düşer; fakat davacıya (borçluya) düştüğü hâller de vardır; davacı (borçlu), davalının (alacaklının) varlığını iddia ettiği hu- kuki ilişkiyi (meselâ borcu) sadece inkâr etmekle yetinmekte ise, yani bu hukuki ilişkinin (borcun) hiç doğmadığını ileri sürmekte ise ispat yükü davalıya düşer.

Çünkü hukuki ilişkinin (borcun) varlığını iddia eden davalı olduğu için, ispat yükü davalı alacaklıya düşer (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) md. 190. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (TMK) md. 6). Fakat, alacaklının dayandığı senedin karşılıksız olduğunu ispat yükü, davacıya (borçluya) düşer.

Bunun gibi, davacı (borçlu), davalının (alacaklının) iddia ettiği alacağın ödeme, ibra ve takas gibi bir nedenle son bulduğunu ileri sürerse, bu iddiası ispat yükü de davacı borçluya düşer (Kuru-El Kitabı, s.370 ilâ 372).

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 204. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca; "İlgililerin beyanına dayanılarak noterlerin tasdik ettikleri senetlerle diğer yetkili memurların görevleri içinde usulüne uygun olarak düzenledikleri belgeler, aksi ispatlanıncaya kadar kesin delil sayılırlar.

" hükmü amirdir. Özel hukuk tüzel kişisi olan davacı şirkette hizmet akdiyle çalışan görevliler tarafından düzenlenen kaçak tespit tutanaklarının, 6100 sayılı Kanun'un 204. maddesinin ikinci fıkrasında sayılan belgelerden olmadığı tartışmasızdır. Eş söyleyişle, kaçak elektrik tutanağı, aksi sabit oluncaya kadar geçerli belgelerden değildir (Yargıtay 3.Hukuk Dairesi 2021/4894 Esas 2021/10580 Karar, 2022/8164 Esas 2023/954 Karar). Bu itibarla ispat yükü kaçak elektrik kullanıldığını iddia eden ... A.Ş.'dedir.

Somut uyuşmazlıkta, davalı hakkında, ... seri nolu kaçak elektrik tespit tutanağı tanzim edildiği, söz konusu tutanakta, "... Yapılan kontrode, sayaç R ve T fazlarına ait giriş çıkış kabloları spiral boru içerisinde şöntlenerek sayacın eksik kayıt yapmasına sebebiyet verildiği tespit edilmiştir. Hat düzeltildi..." şeklinde tespit yapıldığı, kaçak/usulsüz elektrik tüketim tespit tutanağında sayaç seri numarasının ..., toplam endeksin 59.577,000 kWh olduğu, beslenen cihazların toplam güçlerinin ise 66,17 kW olduğu, söz konusu kaçak tespit tutanağının davalı kurum yetkilileri ve davalının çalışanı tarafından imzaladığı tespit edilmiştir.

Dosya kapsamında tanzim edilen bilirkişi raporu ile, davalı tarafından kaçak/usulsüz elektrik kullanımına dair tespit tutanağının usulüne uygun olarak düzenlendiği, EPDK'nin yayınladığı yönetmeliğin 42/1-e maddesinin, “...

Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken sayaçlara veya ölçü sistemine müdahale ederek, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle, eksik veya hatalı ölçüm yapılması veya hiç ölçülmeden veya yasal şekilde tesis edilmemiş sayaçtan geçirilerek, mevzuata aykırı bir şekilde elektrik enerjisi tüketmesi,..." şeklinde düzenleme bulunduğu, bu hususun kaçak elektrik tüketimine girdiği ve tespit tutanağında yer alan hususun davacının kaçak elektrik kullandığını gösterdiği,

kaçak tüketim tutarının, EPDK birim fiyatları ve ilgili yönetmelikleri doğrultusunda 35.453,13-TL, ek tüketim tutarının da 108.003,78-TL olmak üzere toplam 143.456,91-TL olarak hesaplandığı ve davacının bu tutarda borçlu olduğu kanaatinin bildirildiği görülmüştür.

Bilirkişi tarafından yapılan tespitler ile, fatura borcunun 35.453,13-TL olarak tespit edildiği, oysa kaçak elektrik kullanım tespit tutanağı uyarınca tanzim edilen fatura ile davacı hakkında 37.845,61-TL bedelli fatura düzenlendiği, öyleyse ... tarih ve ...numaralı kaçak/usulsüz elektrik kullanım tespit tutanağına dayanılarak tarh ve tahakkuk ettirilen ... fatura seri numaralı, 08/04/2022 son ödeme tarihli fatura nedeniyle davacının 2.392,48-TL borçlu olmayacağı kanaatine varılmakla takdire bağlı aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim