İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/102 K.2024/521

Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında görülen TAZMİNAT davasının mahkememizde yapılan yargılaması sonunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. 31.10.2022 tarihinde müvekkili adına kayıtlı sevk ve idaresinde olan ... plakalı araç ile davalı sigorta şirketi ZMSS poliçesi ile sigortalı ... plakalı aracın karıştığı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, ... 5. Sulh Hukuk Mahkemesinin ...

D.İş sayılı dosyası ile mobese kayıtlarının celp edildiğini, sigortalı aracın sürücüsünün tam kusurlu olduğunu, sigorta şirketine 15/12/2022 tarihinde başvuru yapılmışsa da bir cevap alınamadığını, Arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamadığını, müvekkilinin aracının tamirinin 12 gün sürdüğünü, 16.619 TL tamirat ve işçilik bedelinin müvekkili tarafından ödendiğini, davalı sigorta şirketince müvekkile 07/12/2022 tarihinde 7.260,99 TL, arabuluculuk başvurusunda sonra 05/01/2023 tarihinde 2.576,29 TL ödeme yapıldığının belirtildiğini, bunun kabulünün mümkün olmadığını, trafik kazası sonucunda araçta değer kaybı da oluştuğunu,

fazlaya ilişkin talep ve hakları ile ıslah hakkı saklı kalmak kaydı ile 6.750 TL maddi tazminatın (kısmi alacak) ile 250 TL değer kaybı tazminatının (belirsiz alacak) davalı sigortadan kaza tarihi olan 31/10/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; değer kaybı isteminin belirsiz alacak davası olarak açılmasının HMK.nun 107.maddesine aykırı olduğu (Emsal. Yargıtay 11. HD., E.2019/4065 K. 2020/2331 T. 4.3.2020 ile Yargıtay 17. HD., E, 2014/21090 K. 2014/17659 T.

4.12.2014 ile Medeni Usul Hukuku Temel Bilgiler 12. Bası, 2018, s. 175, Pekcanıtez, Atalay, Özekes ile Dr. Cemil SİMİL, Belirsiz Alacak Davası, 2013, s. 225), davacının fiilin hukuka aykırılığını, kusur, zarar ve illiyet bağının varlığını ispat edemediğini, davacı tarafa 07.12.2022 tarihinde 7.260,99 TL, arabuluculuk başvurusundan sonra ise 05.01.2023 tarihinde 2.576,29 TL ödeme yapıldığını, ibraz edilen faturaları kabul etmediklerini, işçilik bedellerinin fahiş olduğunu, eksper raporu olmaksızın tamamıyla davacı tarafın keyfine uygun olarak seçilen yerlerde,

keyfine uygun parçaların değiştirilmesi (ve hatta yenilenmesi) suretiyle hesaplanmış ve fatura edilmiş olduğunu, değer kaybı hesaplanırken hasarsız haldeki ikinci el rayiç değer ile aracın yaşı, özellikleri, hasar miktarı ve hasarlı kısımların özelliği dikkate alınarak kazadan sonraki onarılmış halinin rayiç değerinin dikkate alınması gerektiğini (Emsal. Yargıtay 17. HD., E. 2016/7378 K. 2017/417 T.

23.01.2017), sorumluluklarının poliçe limitleri (100.000,00 TL) ile sınırlı olduğunu, kaza tarihinden itibaren faiz istenemeyeceğini (Emsal. Yargıtay 11.HD. 08.05.2006, E.2005/5173 K.2006/5285), ancak yasal faiz talep edilebileceğini belirterek davanın reddini istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Dava; trafik kazasından kaynaklanan maddi zararların giderilmesi talebine ilişkin tazminat davasıdır. Taraflar arasında kazanın varlığı, davacının aracının olay nedeniyle hasar görmesi ve sigorta poliçesi hususlarında tartışma bulunmamaktadır. Uyuşmazlık; kazadaki kusur durumu ve tazminat miktarı konusunda toplanmaktadır. Olaya ilişkin hasar dosyası, trafik kazasının oluşumuna ilişkin soruşturma evrakları, tedavi belgeleri, tarafların ekonomik ve sosyal durumlarına ilişkin kolluk araştırma sonuçları ve alınan bilirkişi raporları, toplanan sair deliller, yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre;

Dava konusu trafik kazası nedeniyle taraflar arasında 31.10.2022 tarihinde düzenlenen "Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı"nda; ... plaka numaralı hususi otomobilin sürücüsü ...’ın, "... plakalı aracımla ...’ndan yan yoldan sola dönüş yaparken ışıklardan yeşil ışığın bana yandığını gördüm, ani dönüş yaptım, ana yoldan gelen ... plakalı araçla çarpıştım." şeklinde, ... plaka numaralı hususi kamyonetin sürücüsü davacı ...'nın, "9:30 sıralarında seyir halinde gelirken yeşil ışığın bana yanmasına rağmen yan yoldan sola dönüş yapan ... plakalı araç kırmızı ışıkta geçip bana çarptı." şeklinde yazılı beyanda bulundukları,

tutanakta kroki çizildiği ancak burada yol, hava, zemin, çevre, geometri vb. detayların belirtilmediği, üç şeritli yolun trafik ışık kontrollü kesiminde yolun sağ tarafından çıkan (A) aracının ön sol kesimleri ile düz ilerleyen (B) aracının sol yan kesimlerine çarptığının basit şekilde resmedildiği, olay sonrasına ait fotoğraflamalar yapılarak dosyaya eklendiği anlaşılmaktadır.

Kaza sonra alınan ekspertiz raporunda; kaza sonrası düzenlenen tutanak ve içeriği ile fotoğraflar doğrultusunda tarafların % 50 oranında kusurlu oldukları yönünde görüş bildirilmiştir. Hasar dosyası, trafik tescil kayıtları. Sigorta Bilgi Gözetim Merkezi'nden araç bilgi ve kayıtları, kamera kayıtlarına ilişkin delil tespiti ve kusur incelemesi istemine ilişkin ... 5.Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş dosyası getirtilmiştir. ... 5.Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş dosyasında kamera kayıtları delil olarak dosyaya alınmış ancak kusur tespit talebi reddedildiğinden dosyada bi yönde bir bilirkişi raporu olmadığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce bilirkişi incelemesi yaptırılmış, alınan 20.05.2024 tarihli raporda; ... plaka numaralı hususi otomobilin sürücüsü dava dışı ...’ın %100 (yüzde yüz) oranında tamamen asli kusurlu olduğu, ZMS (Trafik) sigortacısı davalı ...

A.Ş.’nin aynı oranda ve azami 100.000,00 TL poliçe limiti ile sınırlı sorumlu olduğu, ... plaka numaralı hususi kamyonetin sürücüsü davacı ...’nın kusursuz olduğu, hadisenin meydana gelmesinde, dava konusu zararın doğmasında veya artmasında başkaca etkili faktör, kusurlu kişi, kurum, kuruluş bulunmadığı, kaza tarihinde davacı ....’ya ait ... plaka ve (....) şasi numaralı hususi kamyonetin olay tarihinde KDV dahil 16.619,00 TL faturalı onarım bedelinin uygun olduğu,

hasar onarım tazminatı ile ilgili olarak davalı...A.Ş. tarafından 07.12.2022 tarihinde yapıldığı beyan edilen 7.260,99 TL tutarındaki ödemenin tenzili ile talep edilebilir net bakiye zararın 9.358,01 TL olduğu, kaza tarihinde davacı ...’ya ait ... plaka ve (...) şasi numaralı hususi kamyonetin üzerinde meydana gelen değer kaybı zararının.

01.06.2015 tarihli ZMS Genel Şartları ekine göre bulunmadığı, 01.04.2020 tarihli ZMS Genel Şartları ekine göre 607,05 TL olduğu, 04.12.2021 tarihli ZMS Genel Şartları ekine göre 1.392,17 TL olduğu, gerçek zarar ilkesi ve Yargıtay’ın müstakar içtihatlarına göre 14.000,00 TL mertebesinde olduğu, değer kaybı tazminatı ile ilgili olarak davalı Türkiye Sigorta A.Ş. tarafından 05.01.2023 tarihinde yapıldığı beyan edilen 2.576,29 TL tutarındaki ödemenin tenzili ile talep edilebilir net bakiye zararın 11.423,71 TL olduğu, davacı tarafından ayrıca talep edilen ...

5. Sulh Hukuk Mahkemesi’nin ... D. İş sayılı dosyasında yapılan masrafların, yukarıda belirtilen diğer tüm hususlar ile birlikte mahkeme’nin takdirleri olduğu yönünde görüş bildirilmiştir.

Kusur Yönünden; Bilirkişi raporunda incelenen ve ... 5.Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş delil tespiti dosyasına getirtilen kamera kayıtlarında, trafik lambası ışık sisteminde arıza bulunmadığının görüldüğü, kamyonet sürücüsünün yeşil ışıkta nizami geçiş yaptığı, otomobil sürücüsünün ise kırmızı ışık yanmasına rağmen ihlal ettiği, kazanın sürücü davacı ...’nın beyanına uygun şekilde meydana geldiği görülmektedir.

Bu nedenle.

Olayda sevk ve idaresindeki ... plaka numaralı hususi otomobil ile sinyalize ışık kontrollü kesiminde kırmızı ışık yanmasına rağmen riayet ederek aksine davranarak trafik ışıklarını dikkate almayan, tehlikeleri ön görmeyen, zamanında etkili fren veya manevra tedbiri uygulayamayan, yan yoldan ışık ihlali yaparak tehlike bölgesine ilerleyen, yolu ve çevresini gereği gibi etkin şekilde kontrol etmeyen, sol tarafından emniyetle duramayacak mesafede yaklaşmış durumdaki kamyoneti, mesafesini ve konumunu dikkate almayan, trafikte can ve mal güvenliği açısından tehlikeli ve engel yaratan durumu ortaya çıkaran,

ön kesimleri işe geçiş hakkı tanımadığı ve geçmesini beklemediği kamyonetin sağ yan kesimlerine çarparak geçiş hakkını engelleyen, dalgın, dikkatsiz, tedbirsiz, özensiz ve kontrolsüz davrandığı mütalaa edilen dava dışı sürücü ...’ın kazanın meydana gelmesinde, dava konusu zararın doğmasında %100 (yüzde yüz) oranında tamamen asli kusurlu olduğu,

olayda sevk ve idaresindeki ... plaka numaralı hususi kamyonet ile orta refüj ile bölünmüş ...caddesi yolununun sol şeridini takibin meskun mahal şartlarına uygun bir hızla ve yanan yeşil ışıkta nizami şekilde ilerlediği esnada sağ tarafındaki dönüşlere ayrılmış yan yoldan kırmızı ışık ihlali yaparak üzerine doğru kontrolsüz ve tedbirsiz ilerleyen sürücünün sadmesine maruz kaldığı anlaşılan, kısa süre ve mesafede kazaya engel olabilmek adına alabileceği herhangi bir tedbir ve kazada etkili rolü veya ihmalkâr davranışı söz konusu olmadığı mütalaa edilen sürücü ...’ya hadisenin meydana gelmesinde,

dava konusu zararın doğmasında veya artmasında atfı kabil kusur bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bilirkişinin bu görüşü oluşa ve dosya kapsamına uygun bulunmuş, bu nedenle hükme esas alınmıştır.

Dosyaya sunulan ekspertiz raporunun 4.sayfasında "Tramer kusur durum sonucu (SBM Kaza İhbar No: ...) bölüme göre "..." plaka numaralı aracın % 50 ve "..." plaka numaralı aracın % 50 oranında kusurlu olduğu belirtilmiştir. Ekperin kusur oranını belirlerken herhangi bir değerlendirme, inceleme ve tahlil yapmadığı görülmektedir. Sadece Sigorta Bilgi Merkezi'nin dosyasına atıfta bulunulmuştur.

Sigorta Bilgi Merkezinden gelen bilgilerde "Sonuç Kusur Bilgileri" bölümünün altındaki tabloda dava konusu kazanın taraflarına eşit oranda kusur verildiği görülmüştür. Burada da kusur hesabı yapılırken hiç bir değerlendirme, inceleme, yorum ve tespit yoktur. Sadece tarafların düzenledikleri kaza tespit tutanağındaki beyanlardan yola çıkılarak kusur oranının belirlendiği anlaşılmaktadır. Zira her iki tarafta birbirini suçlamaktadır. Bu nedenle SBM'de (kamera kayıtları da incelenmediğinden) taraflara eşit kusur vermekle yetinmiştir.

Davamızda alınan bilirkişi raporunda kamera kayıtlarının incelenerek tarafların ifadelerinin değerlendirilmesi mümkün olduğundan, kusur tespitlerine ilişkin görüşlerde aslında çelişki var gibi görünse de maddi anlamda bu çelişkinin varlığı kabul edilmemiştir. Alınan bilirkişi raporu kamera kayıtları ile desteklenen oluşa, dosya kapsamına uygundur. Bu nedenle davalı vekilinin itirazları yerinde görülmemiştir.

6100 sayılı HMK.nun 30.maddesinde hakime bir görev olarak yüklenen "Hâkim, yargılamanın makul süre içinde ve düzenli bir biçimde yürütülmesini ve gereksiz gider yapılmamasını sağlamakla yükümlüdür." hükmü gereği dava ve usul ekonomisi gözetilerek yeni bir heyetten kusur raporu almaya gerek duyulmamış, davacı söz konusu kazada kusursuz, dava dışı sigortalı araç sürücüsü tam kusurlu kabul edilmiştir.

Hasar/Onarım Bedeli Yönünden;

Teknik bilirkişi gerekçeli raporunda yaptığı hesabında, onarım/hasar bedelinin iskontosuz halde KDV hariç 19.538,15 TL, %18 KDV dahil 23.055,01 TL olduğu, makul düzeyde orijinal vasıftaki yedek parçalarda %10, işçiliklerde %5 iskontolu halde ise (9.124,33 TL+8.930,00 TL=) KDV hariç 18.054,33 TL, %18 KDV dahil 21.304,10.-TL olarak hesaplamıştır. Bu teknik değerlendirme hesaplamaya itibar etmemek için bir neden yoktur.

Ancak, hasar/onarım aşamasının davacı tarafın kontrolünde ve inisiyatifinde tamamlandığı anlaşılmaktadır. Dosyaya sunulan ve dava dilekçesinde de işaret edilen somut onarıma ait parça ve işçilik faturalarına göre toplam KDV dahil 16.619,00 TL onarım bedeli harcaması yapılmıştır. Bu miktar rayiçlere uygundur. Bu nedenle davalı sigorta şirketi hasar/onarım bedelinin tamamını tazmin ile sorumludur.

Davalı sigorta şirketinin olaynedeniyle 07.12.2022 tarihinde 7.260,99.-TL tutarında hasar bedeli tazminatı ödemesi yaptığı açıktır. Bu miktarın düşülmesi ile bakiye (16.619,00 TL-7.260,99 TL=) 9.358,01.-TL hasar/onarım bedelinin davalıdan tahsiline karar vermek gerekmiştir.

Raporda her ne kadar iskontolu ve KDV'siz seçenekli hesaplama yapılmış ise de davalı sigorta şirketinin anlaşmalı servislerle yaptığı iskonto anlaşmaları davacıyı ilgilendirmediğinden ve yapılan harcamalarda kendisinden KDV tahsil edildiğinden bu seçenekler kabul edilmemiştir.

Değer Kaybı Yönünden;

Teknik bilirkişi gerekçeli raporunda rayiç değer değerlendirmesi ve mevzuat ile yargı kararları çerçevesinde irdeleyerek değer kaybı miktarını 14.000,00.-TL olarak belirlemiştir. Raporda da işaret edildiği üzere gerçek zarar ilkesi ve Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarına göre değer kaybının dosyadaki emsal araştırmalarına uygun ve makul olduğu gözlenmiştir. Yapılan emsal araştırmaları rapora yansıtılarak denetime elverişli bir biçimde sunulmuştur. İçtihatlar rapora eklenmiştir.

Bu nedenle söz konusu raporda bulunan miktara itibar edilmiş, hükme esas alınmış, araçtaki değer kaybının 14.000,00 TL olduğu kabul edilmiştir. Davalı sigorta şirketi 05.01.2023 tarihinde 2.576,29 TL tutarında ödeme yaptığı anlaşıldığından, bu miktarın mahsubu ile davacının bakiye zararın 11.423,71 TL olduğu kabul edilerek bu miktarın davalıdan tahsiline karar vermek gerekmiştir.

Açıklanan nedenlerle tazminat hesabı yönünden rapor hükme esas alınmış, davalı vekilinin itirazları yerinde görülmemiştir. 6100 sayılı HMK.nun 30.maddesinde hakime bir görev olarak yüklenen "Hâkim, yargılamanın makul süre içinde ve düzenli bir biçimde yürütülmesini ve gereksiz gider yapılmamasını sağlamakla yükümlüdür." hükmü gereği dava ve usul ekonomisi gözetilerek yeni bir bilirkişi raporu almaya gerek duyulmamıştır.

Davacı vekili de bu miktarlar üzerinden 31/05/2024 tarihinde, değer kaybı yönünden belirsiz alacak (tazminat) davası açtığından talep sonucunu bu miktarlara göre tamamlayarak harcını yatırmıştır.

Yine davacı vekili hasar/onarım bedeli yönünden kısmi dava açtığından aynı tarihli dilekçesi ile bu zarar kalemi yönünden davasını ıslah etmiştir.

Davacı taraf davalı sigorta şirketine 14.12.2022 tarihinde başvurmuştur. Yasada belertilen 8 iş günü ilavesi ile temerrüt tarihinin 27.12.2022 olduğu kabul edilmiştir.

Hasar/Onarım bedeli talebi kısmi dava olarak 6.750,00.-TL üzerinden açılmıştır. Mahkememizin nihai kabulü 9.358,01.-TL olduğundan, bu miktarın 6.750,00.-TL'sine temerrüt tarihi olan 27.12.2022 tarihinden, kalan 2.608,01.-TL'nin ıslah tarihi olan 31.05.2024 tarihinden geçerli yasal (davalı tacir olmadığından) faiz uygulanmasına karar vermek gerekmiştir.

Değer kaybı bedeli belirsiz alacak davası olarak 250,00.-TL üzerinden açılmıştır. Mahkememizin nihai kabulü 11.423,71.-TL olduğundan, dava değeri davacı tarafından 31.05.2024 tarihinde tamamlanarak harcı yatırıldığından ve bu tarih itibari ile dava değeri belirlendiğinden temerrüt tarihi olan 27.12.2022 tarihinden itibaren yasal (davalı tacir olmadığından) faiz uygulanmasına karar vermek gerekmiş olup aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

KATİP

HAKİM