İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/240 K.2023/771

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Keşideci ...Ltd. Şti. tarafından keşide edilip ...Şti ’ne verilen ve ...Tic Ltd.Şti tarafından da ciro edilip müvekkili şirketle arasındaki cari hesabına istinaden müvekkili şirkete teslim edilen, ... Bankası A.Ş. ... şubesine ait olan; ... İBAN Nolu, ... çek nolu, ... - 28.02.2023 keşide yer ve tarihli 70.000,00 TL bedelli çek müvekkili şirketin muhasebe bölümünde zayi olduğunu, müvekkili şirkete ciro yolu ile teslim edilen çekin zayi olması sebebi ile çekin üçüncü şahısların eline geçmesi durumunda kötü niyetli olarak kullanılabileceğini ve müvekkili şirkete zarar verebileceğini, bu nedenle yargılama neticesinde çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Delillerin Değerlendirilmesi, Davanın Hukuki Niteliği ve Gerekçe ;

Muhatap banka kayıtları ve TTSG gazete ilanları celp edilmiş incelenmiştir.

Talep, 6102 sayılı TTK. 757 ve devamı maddelerinde belirtilen, rıza dışında elden çıktığı iddia edilen çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesine ilişkindir.

Bu çerçevede talep konusu çekle ilgili zayi nedeniyle iptal kararı verilmesinin şartlarının oluşup oluşmadığı araştırılmıştır.

Zayi nedeniyle çekin iptaline dair talepler açısından da kıyasen uygulanma ihtimali olan TTK. m. 759 uyarınca çeki eline geçiren bilinmiyorsa, çekin iptaline karar verilmesi istenebilir.

İptal isteminde bulunan kişi, çekleri elinde iken zıyaa uğradığını, inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve çekin suretini ibraz etmek veya çekin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.

Davacı, çekin iradesi dışında elden çıktığına dair beyanda bulunmuş, bu konuda ilan için gerekli masrafı karşılamış, çeklerle ilgili bilgileri sunmuş ve yapılan ilanlara rağmen çekin başkasının elinde haklı olarak bulunduğuna dair hiçbir beyan veya delil dosyaya sunulmamıştır.

TTK. m. 762 -764 uyarınca, elden çıkan çekler verilen süre içinde mahkememize sunulmamıştır.

Ayrıca belirmek gerekir ki, muhatap banka yazı cevabından, dava konusu çekin kanuni ibraz süresi içinde davacı tarafından bankaya ibraz edildiği, ancak karşılıksız olması sebebiyle herhangi bir ödeme yapılmadığı ve banka yükümlülük tutarının da ödenmediği anlaşılmıştır.

Bilindiği üzere, çekin ibrazından sonra dahi kıymetli evrak vasıfları devam ettiği sürece TTK’nın 730. maddesi delaletiyle TTK'nın 669. ve devamı maddeleri uyarınca zayi nedeniyle iptal isteminde bulunulabileceğinden, çekin ibraz edilmiş olması tek başına zayi nedeniyle iptal davası açılmasına engel olmayıp, bedeli ödeninceye kadar çek hakkında iptal kararı verilmesi mümkündür (İSTANBUL BAM 13. HD. 2017/1072 E. 2018/588 K.; İZMİR BAM 11 HD. 2019/1095 E. 2019/721 K).

Bu bağlamda, bedeli ödenmeyen dava konusu çek hakkında davacının iptal davası açma hakkının bulunduğu noktasında tereddüt bulunmamaktadır.

Esasen hasımsız olarak açılan bu davada iptal talebinde bulunan şahsın ispat etmesi gereken husus, zilyedi bulunduğu çekin rizası hilafına elinden çıkmasıdır. Ancak, iptal davasında kesin ispat aranmayıp çekin kaybolduğunun "kuvvetle muhtemel" olduğunu göstermesi yeterlidir (TTK. m. 760).

Talep konusu çekin Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde ayrı ayrı üç defa ilan edildiği halde çeki bulan veya meşru hamili olduğunu iddia eden olmadığından ve mahkememizce de zayi olduğu kuvvetle muhtemel görüldüğünden 6102 sayılı T.T.K. nun 818/1-s maddesine atfen TTK' nın 757-764 maddeleri hükümleri uyarınca çekin iptaline karar verilmiştir.

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır