İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/803 K.2026/140

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkilinin erkek dış giyim spor ürünleri tekstil satışı alanında iştigal ettiğini, müvekkili şirket yetkilisinin ... dışında olduğu süreçte müvekkili hakkında ...

13.İcra Müdürlüğünde haksız icra takibi başlatıldığını ve elektronik tebligat ile takibin kesinleştirildiğini, müvekkilinin takipten haberi olmadığını, müvekkilinin alacaklı olduğu bir icra dosyasına yapılan dosya alacağının haczi sebebiyle 21.09.2023 tarihinde tesadüfen haberdar olunduğunu, aynı gün arabulucuya başvuru yapıldığını ve 27.09.2023 tarihinde anlaşamama olarak sonuçlandığını, 22.09.2023 tarihinde müvekkili işyerine fiili haciz yapmak üzere gelindiğini, haciz tehdidi sebebiyle müvekkilinin dava haklarını saklı tutarak takipte kesinleşen 10.792,50 USD ve icra ferileri 74.210,07 TL ödeme yapmak zorunda bırakıldığını,

davalının müvekkiline herhangi bir hizmet vermediğini, müvekkilinin herhangi bir borcu olmadığını, takip dayanağı sözleşmenin müvekkiline ait olmayıp, faturanın ise tebliğ edilmediğini, ...'de “...” fuarına katılım nedeniyle 10.722-USD borçlu olduğu iddia edilmişse de, müvekkilinin fuara katılmadığı gibi davalı ile herhangi bir sözleşme de imzalamadığını, davalı tacir olup müvekkili adına imzalanan sözleşme aslını ve imza eden kişiyi, imzaya dayanak yetki belgesi ile ispat etmek zorunda olduğunu, haksız ihtara yazılı cevap verildiği halde haksız ve kötüniyetli takip yapıldığını, cezai şartın KDV içeremeyeceğini,

dolar alacağı için fahiş faiz talebinin yasal dayanaktan yoksun olduğunu, temerrüt oluşmadığı halde faiz işletildiğini, oran açıklaması yapılmadan fahiş ve keyfi bir faiz miktarının ödeme emrine eklendiğini, icra tehdidi altında borçlu olunmadığı halde, ... 13.İcra Dairesi'nin....

Esas sayılı dosyasına ödenen 10.792,50-USD ile 74.210,07-TL'nin ödeme tarihleri olan 22.09.2023 tarihinden itibaren ticari avans faizleri ile birlikte istirdadına, haksız takibin iptaline, davacı lehine %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Cevap: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacı ile 23-25.08.2023 tarihlerinde gerçekleşecek “...” fuarına katılabilmek için 06.07.2023 tarihinde müvekkil şirketle “fuara iştirak sözleşmesi” akdedildiğini, işbu sözleşme ile 15.07.2023 tarihinde ve 10.08.2023 tarihinde 5361 USD olmak üzere toplamda 10722 USD ödeyeceğini kabul ettiğini, ödemelerin yapılmaması üzerine ihtarname gönderildiğini, ancak cevabı ihtarnamede fuardan ve borçtan habersiz gibi davranıldığını, akabinde icra takibi başlatıldığını, davacının dosya borcunun kendisine ait olmadığını ve icra dosyasına yapmış olduğu borç ödemesinin haksız olduğunu ispat edemediğini,

takipte tebligatın e-tebligat yoluyla teslim edildiğini, müvekkilinin sözleşmesel yükümlülüklerini yerine getirdiğini, ispat yükünün davacıda olduğunu, davanın reddine, alacak miktarının %20'sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Toplanan Deliller:

... 13. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyasının UYAP kayıtları,

... Ticaret Sicili Müdürlüğü'nden davacı şirketin en son bulunan ticaret sicil kayıtları,

... Vergi Dairesi Müdürlüğü'nden davacı şirketin BA/BS kayıtları,

... Vergi Dairesi Müdürlüğü'nden davalı şirketin 2023 yılına ait BA/BS kayıtları,

... nolu Fuara İştirak Sözleşmesi aslı,

... Sosyal Güvenlik Merkezi Müdürlüğü'nden davacı şirketin temsile ve imzaya yetkili olan şahsın ve ticari vekil yahut ticari temsilcileri hususunda ilgili kayıtlar,

Bilirkişi ...tarafından hazırlanan 09.12.2024 tarihli bilirkişi raporu,

Bilirkişi ..., bilirkişi ... ve bilirkişi ... tarafından hazırlanan 23.10.2025 tarihli bilirkişi heyet raporu, ayrı ayrı celp edilerek dosya arasına alınmıştır.

Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe:

Dava, fuar katılım sözleşmesine dayalı alacağa istinaden davalı tarafından davacı hakkında yürütülen ... 13.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasına davacı tarafından icra tehdidi altında ödenen bedelin istirdatı istemine ilişkindir.

2004 sayılı İcra ve İflâs Kanunu’nun 72/1. maddesinde “Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tesbit davası açabilir” hükmünü içermektedir. Aynı maddenin 7. fıkrasında ise “Takibe itiraz etmemiş veya itirazının kaldırılmış olması yüzünden borçlu olmadığı bir parayı tamamen ödemek mecburiyetinde kalan şahıs, ödediği tarihten itibaren bir sene içinde, umumi hükümler dairesinde mahkemeye başvurarak paranın geriye alınmasını isteyebilir” düzenlemesi mevcuttur.

İstirdat davası, esasen sebepsiz zenginleşme iddiasına dayanan bir eda davası olup, bununla icra takibi sırasında sebepsiz olarak ödenmiş olduğu iddia edilen bir paranın geri verilmesi istenir. Yalnız, davanın şartı icra hukukuna dayanmaktadır: Borçlunun, borcu bulunmadığı bir parayı icra takibinin kesinleşmesi nedeniyle cebri icra tehdidi altında ödemek zorunda kalmış olması gerekir (Arslan, Ramazan/Yılmaz, Ejder/Taşpınar Ayvaz, Sema/ Hanağası, Emel: İcra İflas Hukuku, Ankara 2018, 4. Baskı, s. 228).

Somut olayda, ... 13.İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı takip dosyasının tetkikinde; alacaklı davalı tarafından borçlusu davacı aleyhine, 06.09.2023 tarihinde, toplam 10.792,50-USD alacağın tahsili amacıyla ilamsız takip başlatıldığı, takip dayanağının "..." şeklinde gösterildiği, ödeme emrinin davacı borçluya 12.09.2023 tarihinde tebliği üzerine yasal süresinde borca itiraz dilekçesi sunulmadığı, bu nedenle davacı tarafından istirdat davası açmaya ilişkin hakları saklı tutularak 22.09.2023 tarihinde 367.550,22-TL ödeme yapıldığı ve yapılan ödemenin istirdatı amacıyla 08.12.2023 tarihinde işbu davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Dosya kapsamında davacı tarafından sunulan fuara iştirak sözleşmesine ilişkin öncelikle davacı tarafından imza inkarı iddiasında bulunulduğu, Mahkememizce şirket temsilcisi ...'ın isticvabı neticesinde imzanın kendisine ait olmadığını bildirdiği, bu nedenle imza incelemesi amacıyla bilirkişi raporu alınması gerektiği, grafoloji uzmanı tarafından tanzim edilen bilirkişi raporu ile sözleşmede yer alan imzaların davacı şirket temsilcisi ...'a ait olmadığının bildirildiği, davalı tarafından ise sözleşmenin şirketin CEO'suna ait olduğunun savunulduğu görülmüştür.

Taraf iddia savunmalarına göre, sözleşmenin benimsenmesi ancak inkar edilmesi halinde bu durumun dürüstlük kuralıyla bağdaşmayacak olması karşısında, dosyanın fuar organizasyonları alanında uzman sektör bilirkişisi, mali müşavir bilirkişi ve nitelikli hesaplamalar ve ticari sözleşmeler uzmanı bilirkişiden oluşan heyete tevdi ile, tarafların iddia ve savunmaları, dosya kapsamındaki tüm bilgi, belge, beyan ve deliller nazara alınarak uyuşmazlık konuları çerçevesinde, tarafların ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin yasal sürede yapılıp yapılmadığı, kayıtların muhasebe usul ve esaslarına uygun yapılıp yapılmadığı, HMK.

222. md. kapsamında sahibi lehine delil teşkil edip etmediği, dava dilekçesinde sözü edilen faturanın tarafların defterlerinde kayıtlı olup olmadığı, bu faturaya konu malın/hizmetin davalı yana verildiğine dair kaydın bulunup bulunmadığı, takip tarihi itibariyle davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı, varsa tutarının ne olduğu, alacak tutarının davalı tarafından davacıya kısmen veya tamamen ödenip ödenmediği, davalının borç ödemede temerrüdü olup olmadığı, varsa temerrüt tarihinin ne olduğu, her iki taraf ticari defterleri karşılaştırıldığında defter kayıtlarının birbirini doğrulayıp doğrulamadığı,

taraf defterleri arasında mutabakatsızlık varsa sebebinin ne olduğu, taraf şirketler arasında akdedilen Fuar Katılım Sözleşmesi uyarınca davalı şirketin fuara katılımına ilişkin davacı tarafça edimlerin ifa edilip edilmediği, sözleşmenin feshine ilişkin kayıt bulunup bulunmadığı, Fuar Katılım Sözleşmesi uyarınca davalı şirketin borcunun bulunup bulunmadığı, dava dışı ...'nun şirketi temsile ve imzaya yetkili olup olmadığı, daha önceden şirket adına imzaladığı sözleşme bulunup bulunmadığı, ticari vekil yahut ticari temsilci sıfatının bu anlamda bulunup bulunmadığı,

grafoloji raporu içeriği ve müzekkere yanıtları da dikkate alındığında sözleşmenin davacı ve davalı yönünden bağlayıcılığı bulunup bulunmadığı, davalı tarafından ileri sürülen ... markasının adresinin "..." olarak göründüğü, davacı şirketin şubesinin ise "..." olarak göründüğü, bu anlamda adreslerin birbiriyle örtüşmediği dikkate alındığında Isaora markasına dair davacı şirket kayıtlarına yansıyan bir husus olup olmadığı ve sair uyuşmazlık konularında ayrıntılı ve denetime elverişli rapor tanzim edilmesinin istenilmesine karar verildiği, tanzim edilen bilirkişi heyet raporu ile,

dosyadaki BA/BS mutabakatının (her iki tarafta da 1 adet ve 272.672,83-TL KDV hariç beyan edildiği) mevcut olduğu, davalının usulüne uygun e-defter/berat kayıtlarında 10.08.2023 tarihli ... faturası ve buna ilişkin tahakkukun açıkça yer aldığı, davacının mahkemenin ara kararına rağmen defter ibraz etmediği, bu anlamda faturaya süresinde bir itirazın sunulduğuna dair delilin dosyada bulunmadığı, vergi dairesine yapılan bildirimler ile fuar resmi katolog ve görsellerde katılımcının “...

Ltd Stı” unvanıyla yer aldığı, fuar alanında “...” tabelasıyla stand yerleşim yerinin ayrıldığı, bu durumda davalı tarafın sözleşme uyarınca edimini ifa ettiği, öyleyse takip tarihi itibarıyla davalının asıl alacağın 10.722,00-USD olduğu,

sözleşmede iki vade kararlaştırılmış olduğu için TBK m.117/2 gereğince temerrüdün vade-sonraki gün başladığı kabul edilmekle 3095 s.K. m.4/a uyarınca kamu bankalarının USD 1 yıl vadeli mevduata fiilen uyguladığı en yüksek oran esas alınarak yapılan kontrol hesabında taleple bağlılık ilkesi gereği ödeme emrindeki faiz tutarının esas alınmasının gerektiği, davalı nezdindeki cari hesapta 10.08.2023 tarihli faturaya dayalı alacaklı olduğunun ispat yükü üzerinde olan davalı tarafından ispat edildiği,

davacı tarafından süresinde fatura itirazı ile defter/vesaik ibraz edilmediği için vergi dairesi bildirimlerine göre istirdat koşullarının gerçekleşmediği görüş ve kanaatinin bildirildiği, raporun dosya kapsamındaki delillerle uyumlu olup denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu, rapora itibar edilmemesini gerektirir sebep bulunmadığı değerlendirilmiştir.

Taraf iddia ve savunmalarına, davacı tarafın ticari defter ve kayıtlarına, BA/BS formlarına ve bilirkişi raporuna göre, her ne kadar davalı tarafından sunulan fuara iştirak sözleşmesinde yer alan imzanın inkarı cihetine gidilmişse de davacı tarafından sözleşme konusu faturanın BA/BS formlarında bildirilmesi ve tarafların kayıtlarının örtüşmesi karşısında sözleşmenin benimsendiğinden bahsedilebileceği, kaldı ki davacı tarafından ticari defter ve kayıtların da ibraz edilmediği, alacaklı olduğuna dair ispat yükü üzerinde olan davalı tarafından faturaya ve ferilerine dayalı olarak alacaklı olduğunun ispat edildiği,

vergi dairesine yapılan bildirimlerin davacı tarafı bağlayacağı, sözleşmede yer alan imza davacı şirket yetkilisine ait değilse de sözleşmenin benimsenmesi karşısında imza inkarının dürüstlük kuralı ile bağdaşmayacağı hususları dikkate alınarak istirdat istemiyle açılan davanın sübut bulmadığından reddine karar vermek gerekmiş, davanın reddi nedeniyle yasal şartları oluşmayan kötü niyet tazminatı talebinin de reddine karar vermek gerekmiş, uygulanan tedbir kararı bulunmadığından ve yasal şartları oluşmadığından davalının tazminat talebinin reddine karar verilmiş ve takdire bağlı aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır