İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/834 K.2024/368

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Talep eden vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirket ...'in eski unvanıyla ... A.Ş olarak 2013 yılına ait yevmiye ve envanter defterleri ile 2014 yılına ait yevmiye, kebir ve envanter defterleri ile 2015 yılına ait yevmiye, kebir ve envanter defterleri, ...

A.Ş unvanıyla 2018 yılına ait yevmiye defterleri mali müşavirleri ofisinin taşınması esnasında kaybolduğunu, 16/12/2023 tarihinde müvekkili şirketçe bildirildiğini, buna ilişkin işlem yapma gereği doğduğunu, müvekkilinin zilyedi olduğu iş bu ticari defterlerin müvekkili şirketin muhasebe çalışmalarını yürüten mali müşavir ...'ın ofisin arşivinin bulunduğu taşınmazın tahliye edilmesi nedeniyle kaybedildiğini, ticari defterin kaybolduğunun fark edilmesinden hemen sonra müvekkili tarafından ticari defterin zayi olduğuna dair zayi belgesi alması gerektiğini, müvekkili şirket ticaret hayatına devam eden faal bir iş yeri olduğunu,

gerektiği durumda iş bu ticari defterleri sunamayacak olması ticari hayatını olumsuz etkileyeceğini, bahse konu ticari defterlerin müvekkilinin elinde olmayan nedenlerle kaybolması sebebiyle zayi belgesi düzenlenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Toplanan Deliller: Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı'ndan inceleme ve denetime ait tüm belge ve kayıtlar, ... Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü'nden inceleme ve denetime ait tüm belge ve kayıtlar, ... Vergi Dairesi Başkanlığı'ndan mükellefiyet, yoklama kaydı ve 2013,2014,2015 ve 2018 yıllarına ait beyannamelere ilişkin belge ve kayıtlar, Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe: Talep, davacı şirketin taşınma esnasında kaybolduğu iddia edilen 2013, 2014, 2015 ve 2018 yıllarına ait karar defteri, yevmiye defteri, envanter defteri ve defteri kebirin zayi olduğuna dair 6102 sayılı TTK'nın 82/7.maddesi gereği zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

Bilindiği ve 6102 sayılı TTK'nın 82/7'inci fıkrasında belirtildiği üzere "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.'' hükmü düzenlenmiştir.

Madde metninde yer verilen "gibi" sözcüğünden de anlaşılacağı üzere "yangın, su baskını veya yer sarsıntısı" örnekleri tahdidi olarak sayılmamış, tacirin elinde olmayan, tacire kusur atfedilemeyecek benzer olaylar da maddenin kapsamında kaldığı kabul edilmiştir.

Bununla birlikte tacirin bu maddeden yararlanabilmesi için, somut olayın özelliği de gözetilerek hem defterlerin korunması amacıyla gerekli dikkat ve özenin gösterilmiş olması hem de ziyaa uğramanın onun iradesinin dışında meydana gelmiş olması gerekmektedir.

Somut olayda talepte bulunanın istem konusu yıllara ait defterlerin ziyaa uğramasına neden olarak ileri sürdüğü maddi vakıa olan taşıma işlemi sırasında veya bir şekilde kaybolma fiili 6102 sayılı TTK'nın 82/7.maddesi anlamında talep eden tacire kusur izafe edilemeyecek onun iradesi dışında gerçekleşen bir olay olarak kabulü mümkün değildir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'na göre zayi belgesi verilmesi için gerekli olan yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık gibi sebeplerden hiçbirisinin gerçekleşmediği anlaşılmış olmakla (Yargıtay 11.Hukuk Dairesi 19/06/2017 tarih ve 2016/817 Esas 2017/3842 Karar, 07/01/2013 tarih ve 2011/15162 Esas 2013/105 Karar, 13/11/2018 tarih 2017/1467 Esas 2018/7030 Karar, 16/05/2018 tarih ve 2016/11963 Esas 2018/3664 Karar, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21.Hukuk Dairesi 08/12/2022 tarih 2022/1762 Esas 2022/1559 Karar) davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ...