İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/141 K.2025/592

Mahkememizde görülmekte olan Sıra Cetveline İtiraz (İflas Tasfiyesinde Düzenlenen Sıra Cetveline Yönelik Kayıt Kabul Ve Terkin Talebi (İİK 235)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; davacının ... 2. İflas Müdürlüğünün ... İflas sayılı dosyasında müflis olan ... Ltd. Şti.'nden alacaklı olduğunu, bu alacakların devremülk kira alacağı, edim bedeli, cezai şart, bonus ve uzun süreli tatil alacakları olduğunu, alacak miktarının toplamının 13.798.000,00-TL olduğunu, bu alacağın sadece 4.024.746,62 TL'lik kısmının kabul edildiğini geri kalan kısmının red edildiğini, bu nedenle kayıt talebinin red edilen kısmının da sıra cetveline kayıt edilmesini talep etmiştir.

Davalı cevap dilekçesinde; davacının 15 günlük hak düşürücü sürede davayı açmadığını, davacının iflas masasına başvururken ispat edici belgeleri sunması gerektiğini, davalı iflas idaresinin alacağı resen araştırma yaparak değil başvurucunun dilekçesine eklediği belgelere göre evrak üzerinden inceleme yapmak suretiyle başvuruyu değerlendirdiğini, bu nedenle ispatlanan alacağın kaydedildiğini, fazlaya ilişkin talebin ispatlanamadığından davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davanın husumetten, hak düşürücü süreden, zaman aşımından, hukuki yarara yokluğundan ve esastan reddini talep etmiştir.

Davanın konusu iflas masasına kayıt kabul davasıdır. Alacağın bir kısmı kabul edilip sıra cetveline kayıt edilirken geri kalan kısmının kayıt talebi red edilmiştir.

İİK 235. maddesine göre sıra cetveline itiraz edenler cetvelin ilanından itibaren 15 gün içinde iflasa karar veren yer Asliye Ticaret Mahkemesinde dava açmaya mecburdurlar. İİK 223-3 maddesi gereğince iflas masasına alacaklı olarak müracaat edenler tebligata elverişli adres göstermek ve tebliğ masrafları için avans vermek suretiyle iflas idaresince alınacak kararların kendilerine tebliğini isteyebilirler. Bu muameleyi yapmak kaydıyla 15 günlük hak düşürücü süre tebliğ tarihinden itibaren başlar. Dosya incelendiğinde davacının önceden tebligat avansını yaptığı, alacaklıya tebligatın 14/02/2024 tarihinde yapıldığı, davanın ise 27/02/2024 tarihinde açıldığı anlaşılmıştır. Dolayısıyla davanın süresinde açıldığı ... 2. İflas Dairesinin ... tarihli yazı cevabı ve eklerinden anlaşılmıştır.

Davalının cevap dilekçesindeki hukuki yarar yokluğu, zaman aşımı ve husumet itirazları da yerinde değildir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın araştırılması için mahkememizce atanan bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan ve hükme esas alınan 04/07/2025 tarihli bilirkişi raporunda.

"Edim Bedeli İadesi Talebi Yönünden: Satış sözleşmesine konu devremülkleri iktisap ettiği ve fakat dosyaya mübrez belgelerden tapuların yanı sıra davacıya taşınmazın zilyetliğinin (anahtar tesliminin) devredildiğine ilişkin herhangi bir bilgi yahut belgeye rastlanılamadığı, hâl böyle olunca davalının edim yükümlülüğünü gereği gibi yerine getirmediği düşünüldüğü,

anılan edim bedelinin iadesi talebi esasında sözleşmeden dönme iradesinin bir yansıması niteliğinde olduğundan davacının, devremülk tapularını iflas idaresine iade etmek koşulu ile ödediği bedelleri iflas tarihine kadar tahakkuk edecek faizi ile birlikte tahsil edebileceğinin düşünüldüğü, devremülklerin satış bedeli olan toplam 1.672.637 TL tutarına, sözleşmeler tarihinden itibaren 26.12.2019 iflas tarihi itibarıyla toplam 931.907,70 TL TL faiz hesaplaması yapıldığı; bu yönü ile davacının talep edebileceği nihai bedelin 2.604.544,70 TL olduğunun düşünüldüğü,

buna karşın mahkemece davacının satış sözleşmesine konu devremülkleri iktisap ettiği bunun için zilyetlik teslimine gerek olmadığı kanaatinde olunması ihtimalinde bu noktadan itibaren dönme hukuki sebebine dayalı olarak talepte bulunamayacağının ifade edilmesi gerektiği, Kira Tazminatı Talebi Yönünden: Bir üst başlıkta da ifade edildiği üzere davacının edim bedelini talep etmesinin sözleşmeden dönme iradesinin bir sonucu olduğu,

dolayısıyla dönme hukuki sebebine dayanılması taraflar arasındaki sözleşme ilişkisini geçmişe yönelik olarak tamamen ortadan kaldıracağından davacının anılan sözleşmeye dayalı olarak herhangi bir talepte bulunmasının mümkün olmadığının ifade edilmesi gerektiği, buna karşın Muhterem Mahkemece aksi kanaatte olunması durumunda davacının, müflis şirket edimini gereği gibi yerine getirse idi davacının elde edeceği kira gelirinin davalının iflas tarihine kadarki süre zarfı için talep edebileceğinin ifade edilebileceği,

Mahkemece talep edilebileceği kanaatinde olunması ihtimalinde talep edilebilecek miktar yönünden heyetimiz mali üyesince yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde taraflar arasında imzalanan Devremülk Kiralama Sözleşmeleri ile belirlenen kira bedellerine göre müflis şirketin iflas tarihi itibarıyla 2.070.380,19 TL kira bedelinin hesaplandığı, Uzun Süreli Tatil Alacağ Talebi Yönünden: Sayın Mahkemece yukarıda belirtilen açıklamalar kapsamında talep edilebileceği kanaatinde olunması ihtimalinde talep edilebilecek tutarın 55.555,44 TL olarak hesaplandığı,

Bonus ve Hediye Tatil Alacağı Talebi Yönünden: Öncelikle bonus alacağının kira tazminatı ve işlemiş faizinin toplamı kadar olduğunu, iflas müdürlüğüne alacaklılar tarafından sunulan alacak kayıt dilekçelerinin birçoğunda bonus alacağı talebinde bulunulduğunu, iflas idaresince kabul edildiğini, bonus alacaklarının hangi alacak kalemine göre ve hangi oranda hesaplandığının ve bonus alacağı taleplerinin kabul edilip edilmediğinin ve bonus alacaklarının dayanağının iflas idaresine sorulması gerektiğini belirttiği, kira sözleşmeleri ve satış sözleşmesi yönünden ise bonus alacağı talep edilebileceğine dair bir düzenlemeye rastlanılamadığı,

dolayısıyla takdiri Muhterem Mahkemeye ait olmak üzere bonus alacağının talep edilemeyeceği düşünüldüğü, Hediye tatil talebi yönünden ise yine önceki açıklamalarımıza atıfta bulunarak davacının dönülen sözleşmeye dayalı herhangi bir talepte bulunmasının mümkün olmadığının düşünüldüğü, ancak Mahkemece aksi kanaatte olunması ihtimaline binaen heyetimizce bu yönde hesaplama yapıldığında bedelin 2.070.380,19 TL olduğu, sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır." denilmiştir.

Bilirkişi raporunda da izah edildiği üzere davacı taraf hem Edim Bedeli iadesini hem de diğer talepleri olan kira tazminatı, Uzun Süreli Tatil Alacağı, Bonus Hediye ve Tatil alacağını birlikte talep edemez.

Davacı ise tüm bu kalemleri birlikte istemiştir. Hatta 06/03/2025 tarihli davayı somutlaştırma dilekçesinde de aynı talepleri tekrarlamıştır. Bu durumda hakların yarışması ilkesi gereğince en çok talep edebileceği miktar üzerinden değerlendirme yapılmalıdır. Bilirkişi raporuna göre sözleşmeden dönüp edim bedeli iadesi talebi halinde iflas tarihi itibariyle 1.672.637,00-TL ana alacak 931.907,70-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 2.604.544,70-TL talep edebilir.

Davacı sözleşmeden dönme hakkı yerine sözleşmenin uygulanması sonucu talep edebileceği kalemler ise bilirkişice yapılan hesaplamada iflas tarihi olan 26/12/2019 tarihi itibariyle kira tazminatının 2.070.380,19-TL, uzun süreli tatil alacağı olarak 55.555,44-TL, Bonus ve Hediye Alacağı olarak 2.070.380,19 TL olmak üzere toplam 4.196.315,82 TL alacağı olduğu anlaşılmıştır.

Bu iki alacak kalemi karşılaştırıldığında sonrakinin daha yüksek olması nedeniyle hakların daha yüksek olması nedeniyle hakların yarıştırılması ilkesi gereği davacının iflas masasına kayıt yapabileceği azami miktar 4.196.315,82 TL'dir. Daha önce bu miktarın 4.024.746,62 TL'lik kısmı kayıt kabul edilmiştir. Geriye (4.196.315,82 - 4.024.746,62=) 171.569,20 TL kalmıştır.

Davacının daha önce kayıt kabul edilen alacağına ek olarak 171.569,20 TL'nin daha kayıt ve kabulüne karar vermek gerekir. Bu nedenle davanın kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur. Ayrıca davacı vekili 08/09/2025 tarihli dilekçesi ile sözleşmeden dönmediğine ilişkin beyanda bulunmuştur.

Dolayısıyla hakların yarışması ile uyumlu bu dilekçedeki beyan doğrultusunda bilirkişinin alternatifli raporunun 2 seçeneğine göre hesaplanan miktar (dönme olmaz ise) dikkate alınarak karar verilmiştir.

Başkan Üye Üye Katip