İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/54 K.2024/99

Mahkememizde görülmekte olan banka dışındaki diğer kredi kuruluşlarına ilişkin düzenlemelerden kaynaklanan (itirazın iptali) davanın Mahkememizin 2021/592E.sayılı dava dosyasından ayrılması üzerine yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ile müvekkili arasında 04.03.2011 tarihinde 01.03.2012 vadeli ... işlemi yapıldığını, davalı bankanın vadeyi beklemeden 04.08.2011 tarihinde bu Avrupa tipi opsiyonu, opsiyonun tipine ve taraflar arasındaki opsiyon sözleşmesine aykırı şekilde tasfiye ederek/sonlandırarak 05.08.2011 tarihinde muhasebeleştirdiğini, davalı bankanın opsiyon işlemini tasfiye ettiği/sonlandırdığı 04.08.2011 tarihinde müvekkilinin hesabında 450.243,00 TL mevcut iken,

davalı banka müvekkilinin vadeli hesabını 05.08.2011 tarihinde kapatmak suretiyle hesabında bulunan 450.243,00 TL’ye el koyarak müvekkilini zarara uğrattığını, kendisi de bu tutarda haksız kazanç sağladığını, müvekkilinin 04.08.2011 tarihi itibariyle alacağı olan 450.243,00 TL'nin fazlaya ve faize ilişkin tüm hakları saklı kalmak üzere 340.000,00 TL'nin tahsili için davalı bankaya dava açmış yapılan yargılama neticesinde ...

2. ATM'nin 25.06.2020 tarihli, E:... ve K:... sayılı kararıyla haklılıklarının tespit edildiğini, dava konusu yapılan alacağın tahsiline karar verildiğini, dava dışı kalan alacağın tahsili için ise ... 25. İcra Müdürlüğü'nün ...sayılı icra dosyasıyla genel haciz yoluyla takip yapıldığını, davalı banka haksız olarak takibe itiraz ettiğinden bu davayı açmak zorunluluğunun hasıl olduğunu, takibe konu alacağın likit bir alacak olduğunu, müvekkilinin alacağı ...

2. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında bozma sonrası görevlendirilen üçüncü bilirkişi kurulunun kök ve ek raporları ile açıkça tespit edildiğini, mahkemede bu raporlarda tespit edilen miktarı hükmüne dayanak alarak davanın aynen kabulüne karar verdiğini, ...

25. İcra Müdürlüğünün ...E. sayılı dosyasına davalı bankanın haksız ve mesnetsiz olarak yapmış olduğu borca ve tüm feri’lere ilişkin itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini, kötü niyetli olarak takibe itiraz eden davalının, takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu yapılan işlem dolayısıyla uğranılan zarara ilişkin davanın derdest olduğunu, halen Yargıtay incelemesinde olduğunu, nitekim davacının alacak iddiası Yargıtay incelemesinde bulunan dosyadaki bir adet rapora dayandığını, bir başka ifadeyle dava konusu işlem ve zarar ile ilgili kesinleşmiş herhangi bir karar bulunmadığını, davanın alınan eksik ve hatalı bilirkişi raporuna dayandığını, dava konusu işlem davacının emir ve talimatı ile gerçekleştirildiğini, ve davacı tarafından imzalandığı hususunda herhangi bir ihtilaf bulunmayan sözleşmelere göre ifa edildiğini,

davacının aydınlatılmadığını iddia ettiği riskler, hem sözleşmelerde hem de müstakil olarak imzalanan risk bildirim formunda hem de telefon görüşmelerinde açıkça izah edildiğini, kaldı ki davacı bilmediğini, aydınlatılmadığını iddia ettiği işlemleri daha önce defalarca kez yaptığını, bu işlemler kapsamında kar ve/veya zarar elde etmiş bir yatırımcı olduğunu, davacı tarafın söz konusu işlemleri bankanın çalışanları tarafından güven telkin edilmek suretiyle yaptığını ancak bu işlemler ve riskleri hakkında yeterince aydınlatılmadığını ve bu eksiklik neticesinde bir zarara uğradığını öne sürdüğünü,

söz konusu işlemlerin gerçekleştirilebilmesi için hesap sahibinin emir ve talimatına ihtiyaç duyulduğunu, huzurdaki dava konusu işlemde de dava konusu işlem bizzat davacının telefon ile verdiği emir ve müstakil olarak imzaladığı yazılı teyit formu kapsamında gerçekleştirildiğini, davacının emri ve talimatı dava konusu işlemin davacı tarafın iradesi ve bilgisi dahilinde gerçekleştirildiğini, davacı tarafından haksız ve mesnetsiz bir biçimde ikame edilen davanın, masraf ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılması ile reddini,

mahkeme aksi kanaatte ise ve dosyanın esasına girmesi durumunda dava konusu işlem ve davacının zararı ile ilgili yeni bir bilirkişi heyetinden rapor alınmasını savunmuştur.

... 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin 15/12/2023 T. ...E. ...K.sayılı kararında;

"... 2.Asliye Ticaret Mahkemesinin ...E.sayılı dosyasının tetkikinden taraflar ile Mahkememiz dosyasındaki tarafların aynı olduğu, işbu dosya ile mahkememiz dosyası arasında hukuki ve fiili bağlantı bulunduğu, zira davacının Mahkememizde açmış olduğu işbu davanın ... 2.Asliye Ticaret Mahkemesinin anılan dosyasında alınan bilirkişi raporuna dayanılarak, aynı sözleşmeden kaynaklanan bakiye alacağına ilişkin olduğu anlaşılmakla mahkememizin yukarıda belirtilen sırasına kayıtlı dosyasının ... 2.Asliye Ticaret Mahkemesinin ...Esas sayılı dosyasında birleştirilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur."

şeklinde karar verilmiştir.

Adı geçen dosyanın mahkememiz dosyasıyla birleştirilmesi karşısında, ihtiyari birleştirme kararında esas yönünden, yani bağlantı olup olmadığı noktasında sonuç ne olursa olsun Yargıtay uygulaması gereği Mahkememiz bu noktadaki takdir ile bağlıdır. Bu nedenle bu yönden ve bir an için ayırma kararı verilecek olsa dahi ayrılan dosyaya mahkememizce bakılması zorunludur. Bu mukabil somut olayda ayrıca birleştirme kararının diğer yönden yani usuli açıdan birleştirilmesine açık engel olup olmadığı üzerinde durulmalıdır.

Adı geçen davanın açıldığı tarih 09/09/2021 olup davanın açılmış olduğu tarih itibariyle birleştirilen bu dosyanın "öncelikle istinaf kanun yoluna" tabi olduğu açıktır. Buna mukabil daha önce açılan Mahkememiz dosyasının geçirmiş olduğu aşamalar nedeniyle ise "doğrudan temyiz kanun yoluna" tabi olduğu ise anlaşılmaktadır.

Yargıtay 6.HD 2022/2789 E.2023/3079 K.sayılı ve 11/11/2021 tarihli kararında ve ayrıca farklı dairelerin 2020 yılından sonra oluşturulan kararlarında da belirtildiği üzere;

"Hemen belirtilmelidir ki, daha önce Yargıtay denetiminden geçen asıl dosyanın “İstinaf” kanun yoluna tabi olmadığı açıktır.

Ne var ki, birleştirilen dosya yönünden ise karar tarihi 11/11/2021 olup, bu karar ile ilgili daha önce Yargıtayın bir denetimi de söz konusu olmadığından, anılan kararın ''İstinaf'' kanun yoluna tabi olduğu anlaşılmaktadır. (Yargıtay 1. Hukuk Dairesi’nin 2021/5595 Esas, 2023/1487 Karar sayılı ve 13.03.2023 tarihli kararı, 2022/3384 Esas, 2022/6791 Karar sayılı ve 18/10/2022 tarihli kararı, Aynı yönde Yargıtay 12. Hukuk Dairesi’nin 2022/11601 Esas, 2022/12052 Karar sayılı ve 21/11/2022 tarihli kararı)

2.5. Hal böyle olunca, davaların birleştirilmesiyle bağımsız dava olma özelliğini kaybetmedikleri gözetilerek, ''İstinaf'' kanun yoluna tabi olduğu anlaşılan birleştirilen dosyanın tefrik edilerek istinaf incelemesi yapılmak üzere ilgili Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesi gerekirken, asıl dava dosyası ile birlikte temyiz incelemesi yapılmak üzere Yargıtaya gönderilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir."

şeklinde gerekçe oluşturulmuştur.

Yargıtay 1.HD, Yargıtay 12.HD ve Yargıtay 6.HD'nin (kapatılan 15 .Hukuk Dairesinin) 2020 yılından itibaren açıklanan istikrarlı uygulamaları dikkate alındığında birleştirme kararı verilebilmesi usulen ve kesin olarak mümkün değildir. Nitekim, HMK m.166/f.5 hükmüne göre dahi istinaf incelemesi ayrı dairelerde yapılması gereken davaların ancak birleştirilmesinin mümkün olduğu kanun koyucu tarafından belirtilmiştir.

Buradaki ifadenin İstinaf incelemesini yapan bölge adliye mahkemesinin içinde yer alan ayrı daireleri kapsadığı anlaşılmaktadır. Bu halde farklı yargı çevrelerindeki farklı bölge adliye mahkemeleri içinde yer alan farklı daireler arasında birleştirme olamayacağı anlaşılmaktadır.

Ancak daha önemlisi kanun hükmü içeriği ve atıf yapılan Yargıtay kararları karşısında, somut olayda olduğu üzere farklı kanun yollarına tabi olan davaların usulen birleştirilmesi ise kesinlikle mümkün değildir.

Hal böyle olunca birleştirme kararına konu olan dosyanın, asıl dosya ile birlikte görülebilmesi usul hukuku açısından imkansızdır. Buna göre ... 1.ATM'nin .. tarihinde vermiş olduğu birleştirme kararının kanun hükümlerine aykırılığı ortadadır. Adı geçen dosyanın mahkememiz dosyasıyla usulen görülebilmesi mümkün bulunmadığından HMK m.167 hükmü uyarınca ayırma kararı verilmiş olup bu dosyanın yeni numarası ise 2024/54E.sayı olmuştur.

Usule aykırı olarak birleştirilen bu dosyanın ayrılmasından sonra ise birleştirme kararı veren mahkemeye iade edilip edilemeyeceğinin ise bu dosyada ayrıca takdiri gerekir. Öncelikle belirtmek gerekir ki HMK m.166/f.2-son cümle uyarınca ayırma sonrası bakılması zorunlu olan dosya sadece ve sadece "bağlantı sebebiyle birleştirme" takdiri ile sınırlıdır. Buna mukabil bu halin dışında kalan adı geçen birleştirme kararının, HMK m.166/f.5 hükmüne aykırı olduğu ve bağlayıcı olmadığı anlaşılmakla, ayrılan bu dosyanın doğal hakim ilkesi dahi dikkate alındığından ... 1.ATM'ye iade olunması gerekmektedir. Aksi düşünce Anayasa madde 37 hükmünün açık ihlâli olacaktır.

Öte yandan Anayasa m.36 gereği, hiçbir mahkeme yasal dayanağı olmaksızın görevli ve yetkili olduğu davaya bakmaktan kaçınamaz. Birleştirme kararının bağlantılı olup olmadığı noktasındaki takdir hakkı gereği, elbette birleştirme kararı verilebilir ise de usulen birleştirme kararı verilmesine kanun koyucunun engel olduğu dosyalar hakkındaki birleştirme kararı bağlayıcı olamayacaktır.

Esasen HMK gereği usulen birleştirme kararının verilmesinin mümkün olamayacağı hususu açık ve tartışmasız ise, ayırma kararı sonrası birleşen dosyanın birleştirme kararı veren mahkemesine iadesine, esasın bu şekilde kapatılmasına dair karar oluşturulması Yargıtay tarafından dahi benimsenmektedir. (Yargıtay 17.HD 2018/1717E. 2018/10201K.sayılı kararından hareket olunmuştur.)

Kaldı ki birleştirme ile ilgili kanun koyucunun açıkça engel koyduğu hallere rağmen birleştirme kararı verilmesi durumunda, verilen bu karar ile bağlı olunamayacağı, bu durumda birleşen dosyanın birleştirme kararı veren Mahkemeye iadesine yönelik karar verilmek suretiyle dosyanın gönderilmesi gerektiği dahi doktrinde kabul edilmektedir.

(Mustafa AKIN, "Hukuk Yargılamasında Birinci Davanın Açıldığı Mahkemece Verilen Birleştirme Kararının Bağlayıcı Sorunu ve Sonuçları" isimli makale, ...Barosu Dergisi, Mayıs-Haziran 2013, İstanbul Sayfa 258-270 Arası.

Bu makaleye dahi atıf yapan Yard.Doç.Dr.İbrahim ERMENEK, Medeni Usul Hukukunda Davaların Birleştirilmesi ve Ayrılması 2015, Yine yukarıda belirtilen makaleye atıf yapan Ömer Faruk SAÇAR, Medeni Usul Muhakemesi, Davaların Birleştirilmesi ve Ayrılması, İstanbul 2015, Sayfa 55)

Yapılan açıklamalar karşısında ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... E. ...K.sayılı ve tek hakim tarafından görülen dava dosyasının ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne iade olunmasına, bu suretle dosyanın esasının kapatılmasına, yargılamanın bu aşamadan sonra ... 1.Asliye Ticaret Mahkemesi nezdinde görülmesine devam olunmasına dahi karar verilmiştir.

Başkan Üye Üye Katip