İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/824 K.2025/759

Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında görülen İTİRAZIN İPTALİ davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Dava dışı ...Şti.'nin maliki olduğu ... plakalı araç, kaza tarihinde geçerli olmak üzere ... poliçe nolu Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi ile müvekkili şirket nezdinde sigorta teminatı altına alındığını, müvekkili şirket nezdinde sigorta teminatı altına alınan aracın 17.01.2022 tarihinde davalı/borçlu şirketin sorumluluğunda olan .. istikametinde seyir halindeyken yol üzerinde bulunan 4x3 ebatlarında sac levhaya çarpması ve üzerinden geçmesi sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini,

yapılan ekspertiz incelemelerine göre ödenmesi gereken hasar tazminat tutarı 9.191,80.-TL olarak belirlenmiş olup tazminat bedelinin 2.190,00 TL'sı sigortalı hesabına, 3.110,41 TL'sı ...Parça hesabına, 1.639,83 TL'sı ... Şirketi hesabına, 2.251,56 TL'sı ... Ltd.

Şti hesabına 08/03/2022 tarihinde ödendiğini, ödeme ile mukavele şartlarına ve Türk Ticaret Kanunu'nun 1472 maddesi hükmüne göre sigortalısının haklarına halef olduklarını, hasar bedelinin ödenmesi için davalılara rücu mektubu gönderildiğini, herhangi bir ödeme yapılmadığını, bunun neticesinde ... 9. İcra Müdürlüğü'nün...

E. (Doğrusu ...) Sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, takibin durduğunu, arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamadığını belirterek, itirazın iptali ile davalı aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; kazanın müvekkilinin sorumluluk alanı dışındaki bir otoyolda gerçekleştiği nazara alınarak davanın husumet yokluğundan reddi gerektiğini, kazanın oluşumuna sebep olduğu iddia edilen kopan levha parçasının ne zaman koptuğu, kazaya karışan araçların işbu kazaya karşı gerekli önlemleri alıp almadığı,

levha parçasının ne kadar süre yolda kaldığı gibi durumların tamamen belirsiz olduğunu, müvekkili şirket sorumluluğundaki otoyolun kilometrelerce uzandığı düşünüldüğünde, müvekkilinin her an her noktaya müdahale edebilir olmasının kendisinden beklenemeyeceğini, yolda seyir halinde olan araçtan kopan levha parçasına anında müdahale imkanının bulunmadığını, bu çerçevede, levha parçasının ne zaman düştüğü, bu hususa ilişkin müvekkil şirkete bir ihbar yapılıp yapılmadığı,

kazanın levha parçası düştükten ne kadar sonra olduğu gibi hususlar açığa kavuşmamış olduğundan, müvekkilinin ihmalkar davrandığı gerekçesiyle meydana gelen kazada kusurlu olduğunun kabulünün mümkün olmadığı, kazaya karışan araçların tüm önlemleri almış olduğu kabul edildiği halde, levha parçasını düşüren araç sürücüsü ve davacıya ait sigortalı araç sürücüsünün söz konusu kazada birlikte kusurlu olmalarına rağmen, düşen levha parçasının hangi araçtan düştüğünün tespiti daha zor olduğundan, taraflar direkt olarak tahsil kabiliyeti yüksek olduğu gerekçesiyle müvekkil şirket sorumluluğuna gitmeye çalışmakta olduğunu,

bu durumun hakkaniyete aykırı olduğunu, trafik kazası neticesinde uğranılan zarardan müvekkili şirketin sorumlu olduğu gerekçesiyle davacı tarafından işbu dava ikame edilmiş olup, varsayımsal olarak yüklenen kusurun özellikle müvekkil açısından "illiyet bağının" da kesildiği dikkate alınarak kabulünün mümkün olmadığını belirterek pek çok mahkeme kararına atıf yapılmak suretiyle davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Dava; sigortacının dava dışı sigortalısına aralarındaki sigorta poliçesine gereğince ödediği hasar bedelinin 6102 Sayılı TTK'nın 1472.maddeleri uyarınca sorumlulardan rücuen tahsili amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir. 2004 sayılı İİK’nın 67/1. fıkrası gereğince takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir.

Davacının ...

9. İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası ile 08.02.2023 tarihinde, davalı aleyhine, "17.01.2022 tarihinde müvekkil şirket sigortalısı ...plakalı aracın yol üzerindeki sac levhaya çarpması sonucu, araçta maddi hasar meydana gelmiştir. müvekkil şirket sigortalısı olan ve kaza sonrası maddi hasara uğrayan araç için 9.191,80 TL hasar tazminatı ödenmiştir müvekkil şirket tarafından ödenen işbu tazminatın sigortacılık kanunu ve ttk hükümleri gereğince borçlulardan müşterek ve müteselsil sorumlulukla rücuen tahsilini talep ederiz." açıklamasıyla, 9.191,80.-TL asıl alacak,

759,27.-TL işlemiş (adi kanuni) faiz olmak üzere toplam 9.951,07.-TL üzerinden ilamsız icra takibi başlattığı, (Örnek No:7) ödeme emrinin borçlu/davalıya 03.03.2023 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun 09.03.2023 tarihinde hiçbir borcu olmadığını, borcun tamamına, faize ve pasif husumete de itiraz ettiğini belirterek takibi durdurduğu, davacının da 26.12.2024 tarihinde 9.951,07.-TL toplam alacak üzerinden huzurdaki itirazın iptali davasını açtığı anlaşılmaktadır.

Borca İtiraz dilekçesinin alacaklı tarafa tebliğ edildiğine dair bir belgeye rastlanmadığından davanın 1 yıllık yasal hak düşürücü süre içinde açıldığı kabul edilmiştir.

Taraflar arasında dava konusu kazanın varlığı, hasar dosyasındaki belgeler ve sigorta poliçesi hususlarında tartışma bulunmaktadır.

Çözümlenmesi gereken sorun, davacının dava ve icra takibine konu ettiği kaza nedeniyle davalının kusur ve sorumluluğunun bulunup bulunmadığı, var ise oranı noktasında toplanmaktadır.

Mahkememizin 12.05.2025 tarihli ön inceleme duruşmasının (8) nolu ara kararı ile maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağı bir sureti eklenerek, kazanın meydana geldiği yer itibariyle altyapı bakım ve onarımdan hangi şirketin sorumlu olduğunun KGM'den sorulmasına karar verilmiş, ilgili kurumun 16.05.2025 tarih ve ... sayılı, ...Esas (...) konulu cevabi yazılarında; "...” işi kapsamında yapım çalışmalarının tamamlandığı, otoyolun trafiğe açıldığı, söz konusu işin, 3996 sayılı “Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun” uyarınca yap-işlet devret modeliyle ihale edilmiş olup ... ve Görevli Şirket ...A.Ş. arasında 01.07.2016 tarihinde sözleşme akdedildiği belirtilerek sorumlu şirketin ...A.Ş.olduğu bildirilmiştir.

Davamızdaki davalı şirket ile dava konusu trafik kazasının meydana geldiği yerdeki otoyol bakım ve onarım hizmetini veren şirketin farklı olduğu, iki ayrı tüzel kişilik olduğu açıktır.

Öncelikle huzurdaki davada 6100 sayılı HMK.nun "Tarafta İradî Değişiklik" başlıklı 124.maddesinin uygulanmasının mümkün olup olmadığı tartışılmalıdır. Maddeye göre;

"(1) Bir davada taraf değişikliği, ancak karşı tarafın açık rızası ile mümkündür.

(2) Bu konuda kanunlarda yer alan özel hükümler saklıdır.

(3) Ancak, maddi bir hatadan kaynaklanan veya dürüstlük kuralına aykırı olmayan taraf değişikliği talebi, karşı tarafın rızası aranmaksızın hâkim tarafından kabul edilir.

(4) Dava dilekçesinde tarafın yanlış veya eksik gösterilmesi kabul edilebilir bir yanılgıya dayanıyorsa, hâkim karşı tarafın rızasını aramaksızın taraf değişikliği talebini kabul edebilir. Bu durumda hâkim, davanın tarafı olmaktan çıkarılan ve aleyhine dava açılmasına sebebiyet vermeyen kişi lehine yargılama giderlerine hükmeder."

Hukuk davalarında olduğu gibi icra takibinin taraflarının da taraf ehliyetine sahip olmaları gerekir. Eldeki dava ilamsız icra yoluyla gönderilen ödeme emrine vak'i itirazın iptali istemine ilişkindir. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun (İİK) 67 vd. maddelerinde düzenlenen itirazın iptali davalarının müddeabihi, takip konusu yapılmış ve borçlunun itiraz etmiş olduğu alacaktır. Bir eda davası mahiyeti taşıyan bu davalar “itirazın hükümden düşürülmesi” ana başlığı altında düzenlenmekle takip hukuku içinde ve takip talebiyle sıkı sıkıya bağlantılı ele alınması gereken, sonucuyla takibin devamına etkili bir dava türüdür.

Bir davada taraf değişikliği ancak karşı tarafın açık rızası hâlinde mümkün ise de (HMK, m. 124/1); maddi bir hatadan kaynaklanan veya dürüstlük kuralına aykırı olmayan (m.124/3), yine dava dilekçesinde tarafın yanlış veya eksik gösterilmesinin kabul edilebilir bir yanılgıya dayanması hâlinde (m.124/4) taraf değişikliği talebi karşı tarafın rızasını aramaksızın mahkemece kabul edilebilir.

Ne var ki eldeki dava, itirazın iptali davası olup takip de sorumluluğu olmayan bir başka şirkete karşı yapıldığından, davadaki taraf değişikliği itirazla duran takip sürecine etki edemeyecek, takibi en başından geçerli hâle getiremeyecektir. Hâl böyle olunca taraf değişikliğine ilişkin hükümlerin itirazın iptali davalarında uygulanabilirliği bulunmamaktadır (Emsal. Yargıtay HGK.nun 03.06.2021 tarih ve ... E. ... K.).

Kaldı ki zaten davacı tarafın da böyle bir talebi olmamıştır.

Açıklanan nedenlerle davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar vermek gerekmiş olup aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

KATİP - HAKİM -

¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır