İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/238 K.2025/857

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının ... plakalı aracı ile 15.09.2024 - 26.09.2024 tarihleri arasında ücret ödemeksizin işletme hakkı müvekkili şirkette olan ...

3 adet ihlalli geçiş gerçekleştirdiğini, İşbu davanın konusunu oluşturan ihlalli geçişlerden doğan müvekkili şirketin alacaklarının, davanın ikamesine binaen, sayın mahkenize, elektronik veri olmaları hasebiyle bir önyazı ekindeki CD/DVD içerisinde sunacağını, delilleriolan, geçiş ücretleri ve bu ücretlere ait 6001 s.k. m.30/5 hükmünün getirdiği yasal cezanın ödenmemesi üzerine icra takip dosyası üzerinden icra takibine girişildiğini, davalının ise, borcunun bulunmadığı gerekçeleriyle icra takibine itiraz ettiğini, 6001 s. K. M.30/5 md.si amir hükmüyle getirilen borcu ödediği iddiasında olan müddei iddiasını ispatla mükellef olduğunu,

davalının ... geçiş yapmadığı yönünde bir savunması olmadığını, davalının icra takibine itirazının haksız ve dayanaksız olduğunu, borçlunun herhangi bir borcu olmadığı yönündeki iddiasının gerçeği yansıtmadığını, davalının işletme hakkı müvekkili şirkette bulunan ücretli geçiş yolunu, ücret ödemeksizin defalarca kullandığı ve bunun neticesinde de davaya konu alacağın meydana geldiğini, bu nedenlerden dolayı davalının iddiasısının hukuki dayanaktan yoksun olup gerçeği yansıtmadığını, geçiş bedelinin ödendiğinin ispat yükünün, davalıya ait olduğunu, davalının geçiş ücretlerini ödemediğinin de sabit olduğunu,

icra takibine itiraz eden davalının itirazında haksız olduğunu, alacağın likit olduğunu, müvekkili lehine alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesi gerektiğini, açıklanan nedenlerle; fazlaya ilişkin talepleri saklı kalmak kaydıyla; davanın kabulü ile ... 5. İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyasında davalının icra takibine vaki itirazının iptaline, takibin devamına, icra takibinin geçiş ücreti ve gecikme cezası olmak üzere toplam 10.330,00 TL asıl alacak ile bu alacağa takip tarihinden önce işlemiş faiz (1.122,30 TL) ve KDV (224,45 TL) yönünden takip talebinde gösterilen şartlarla devamına, davalı borçlu tarafından icra takibine haksız bir şekilde itiraz edildiğinden icra takibine konu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere belirlenecek icra inkâr tazminatının davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına,

peşin olarak ödenen yargılama giderleri ve harçlarla tespit edilecek avukatlık vekâlet ücretinin davalı borçludan tahsili ile müvekkiline verilmesini talep ve dava etmiştir.

Cevap : Dava dilekçesi ve ekleri davalıya usulüne uygun olarak tebliğ edilmesine rağmen davalı tarafından herhangi bir cevap dilekçesinin sunulmadığı görülmüştür. Delillerin Değerlendirilmesi, Davanın Hukuki Niteliği ve Gerekçe ; ... 5. İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı takip dosyası, ihlalli geçişin yapıldığına dair geçiş dökümü, fotoğraflar, provizyon kayıtları, cari hesap kayıtları, sicil kayıtları, davalının tacir sıfatının araştırılmasına yönelik müzekkere cevapları, araçların OGS /HGS hesap bilgileri, aracın sicil kayıtları celp edilmiş incelenmiştir.

Dosya, Taşımacılık/SMMM konusunda uzman bilirkişi ...'a tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından dosyaya sunulan 23/09/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle ve sonuç olarak; "...

6001 sayılı kanunun 30/7 maddesine göre 15 gün içerisinde ihlalli geçişler ödendiği takdirde gecikme cezası alınmayacağı hükmünün olduğu, bunun yanı sıra sürücülerin HGS ve OGS cihazlarını sürekli bakiyesi müsait tutmakla ve kontrol etmekle sorumlu olduğu, Karayolları Genel Müdürlüğü Sitesinde OGS ve HGS İle ilgili açıklamalarda OGS sistemlerinden geçiş ihlali yapılması durumunda; geçiş ihlali yapılan plaka üzerine 15 (on beş) gün içinde OGS veya HGS abonesi olunması veya mevcut OGS veya HGS hesaplarında geçiş için yeterli bakiyesi olması durumunda cezalı geçiş ücreti uygulanmadığının duyurulduğu,

Davalının, HGS/OGS cihazında yeterli bakiye varken geçiş anında değişik sebeplerden ücret alınamadığında cihazın uyarı sinyali vermesi sonucunda 15 gün içerisinde yanlışlığı giderecek yeterli süresi olduğu, davalının değişik kanallardan sahipliğindeki araçların plaklarını sorgulayarak borç durumunu öğrenebileceği, HGS/OGS cihazını doğru bir şekilde kullanmak, çalışır vaziyetinde tutmak ve cihazlara bağlı hesaplarını her zaman müsait olarak tutma sorumluluğunda olduğu,

3095 Sayılı Katma Değer vergisi Kanunu' nun 24. Maddesi (c) bendinde faiz alacağı da KDV matrahları arasında gösterildiğinden ve yaygın Yargıtay kararlarında da aynı yönde içtihatlar olduğundan Davacının, davalıdan icra yolu ile tahsil edeceği faiz alacaklarından KDV tahakkuk ettirmeye ve talep etmeye hakkı olduğu, 6001 Sayılı Kanun' da ve işletme protokolünde hiçbir. şekilde ihlalli geçiş gerçekleştiren araç sahiplerine SMS, e-posta, ihtarname veya herhangi bir şekilde bildirim yapma yükümlülüğü ile ilgili bir düzenlemenin bulunmadığı,

Esnaf ve Sanatkârlar Odası, Gelir idaresi başkanlığı Kayıtlarının incelenmesi soncunda, bilanço esasına göre defter tutan 1. Sınıf tacir olduğu, Kara Yolu İle yük taşımacılığı ile iştigal ettiği dolayısı ile Davalının gerçek kişi tacir olduğu, araçların yük taşımacılığında kullanılan ticari araç olduğu, ... A.Ş. Ödeme Sistemleri Daire Başkanlığı nın yazısı ekinde yer alan ... plakalı araca tanımlı HGS ürünü Hesap hareketlerinin incelenmesi sonucunda.

Geçiş anında bakiyenin yetersiz olduğu, Hesap hareketlerinin 17.09.2024 01:24:06 - 17.09.2024 05:31:13 tarihlerini kapsadığı, 17.09.2024 05:31:13 tarihinden sonra Hesap hareketinin olmadığından geçiş bedellerinin tahsil edilemediği, Dava dosyası içeriğine sunulan CD içeriğinde yer alan geçişlerin ve provizyon sorgulama açıklamaları iler banka hesap hareketlerinin incelenmesi sonucunda ... plakalı aracı ile 15.09.2024 ile 26.09.2024 tarihleri arasında ücret ödemeksizin, işletme hakkı davacı şirkette olan...3 adet ihlalli geçiş gerçekleştirdiği,

davalıya 2.066,00 TL geçiş bedeli, yasa gereği 8.264,00 TL gecikme cezası olmak üzere toplam 10.330,00 TL toplam borç tahakkuk ettirildiği, Sayın Mahkemece itirazın iptaline karar verdiği takdirde davacının 10.330,00 TL Asıl Alacak (Geçiş Ücreti- 4 Katı Para Cezası), 1.122,30 TL işlemiş faiz, 224,45 TL KDV olmak üzere toplam 11.676,75 TL talep edebileceği ..." şeklinde tespit edilmiştir.

Denetime açık ve gerekçeli bilirkişi raporu taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir.

Dava, ticari hizmet sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davacının, ... 5. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takip dosyasında; 10.330,00 TL asıl alacak ve ceza bedeli, 1.122,30 TL faiz, 224,45 TL KDV olmak üzere toplam 11.676,75 TL alacağının tahsili için davalı aleyhine icra takibi başlattığı, davalının yasal süresinde takibe itiraz ettiği, itiraz dilekçesinin davacı alacaklıya tebliğ edildiğine dair icra dosyasında bilgi ve belge bulunmadığı, dolayısıyla itirazın iptali ve takibin devamı için açılan bu davanın bir yıllık yasal süresi içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Uyuşmazlık; davacının işlettiği köprü ve otoyoldan ihlalli geçiş yapılıp yapılmadığı, takibe esas alacak kalemleri yönünden doğru hesaplama yapılıp yapılmadığı noktasında toplanmaktadır.

Davanın dayanağını oluşturan 6001 sayılı Kanunun 30/5. maddesinde “...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza genel hükümlere göre tahsil edilir. ...” hükmü düzenlenmişken 25/05/2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16/5/2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan “on” ibareleri “dört” şeklinde değiştirilmiştir.

Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir. 6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. madde de ise “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30. maddesinde yer alan oranlar uygulanır.” düzenlemesi yapılmıştır.

Kanunun 30. maddesinin, 27.03.2015 tarihli ve 6639 sayılı Kanunun 33. maddesi ile değişiklik yapılan (7) numaralı fıkrasında, geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin (1) numaralı ve (5) numaralı fıkralarında belirtilen cezaların uygulanmayacağı öngörülmektedir.

6001 sayılı Kanunun 30/7 maddesinin Anayasa aykırılığı iddiası ile açılan davada, Anayasa Mahkemesi 18.01.2018 tarih,...E. ...Karar sayılı kararında "... İşletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde yaptırım uygulanmasına sebebiyet veren eylem ücret ödemeden geçiş yapılması anında tamamlanmış olacaktır.

Bu durumda, kuralda belirtilen ödemesiz geçiş tarihinden itibaren on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi hâlinde cezanın uygulanmayacağına ilişkin düzenleme oluşan neticeyi ortadan kaldırılmakta olup ihlalli geçiş eylemini gerçekleştirenler lehine getirilmiş bir düzenlemedir.... kuralda, cezasızlık hâlinin kapsamı, eylemin sonucu olarak öngörülen yaptırımın hangi hâlde uygulanmayacağı, ödemenin hangi süre içinde yapılması gerektiği açık, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olarak belirlenmiştir.

Geçiş ücretinin ödenmesi şekil ve yöntemlerinin tümünün önceden öngörülmesi ve kanun koyucu tarafından tek tek belirlenerek kanun metninde ifade edilmesi oldukça güçtür.

Geçiş ücretinin tahsili yöntemlerinin zaman içinde değişip gelişebileceği ve otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerinin tahsili yöntemlerinin benzerlik arz ettiği hususları dikkate alındığında kuralda belirlilik ilkesine aykırılık bulunmamaktadır..." yönünde karar vermiştir.

Bu durumda ihlal sebebiyle davacının, davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Somut olayda, davalıya ait ... plakalı aracın 15.09.2024- 26.09.2024 tarihleri arasında ücret ödemeksizin işletme hakkı davacı şirkette olan ... ihlalli geçişler gerçekleştirdiği, aracın HGS hesabının yetersiz olduğu, HGS hesabı bulunan araçta geçiş anında ve geçişi takip eden 15 gün içinde gerekli ve yeterli bakiye yüklemesinin yapılmadığı, geçiş bedellerinin tahsil edilemediği, geçiş esnasında ödeme olmadığında ve HGS kartlarından para çekilmemesi halinde davalının geçiş ücretini ödemek zorunda olduğu,

ayrıca ihlali izleyen on beş gün içinde geçiş ücretinin usulüne uygun olarak ödenmemesi halinde ceza tutarının da ödenmesi gerektiği, bilirkişi raporunda vurgulandığı üzere davalıya ait aracın geçiş esnasında hesabında yeterli bakiyesinin bulunmadığı ve takip eden 15 günlük süre içinde de geçiş bedelini karşılayacak tutarda yükleme yapılmadığından geçişlerin ihlalli geçiş olarak tahakkuk ettirildiği, hasılı davaya konu ihlalli geçişler için hesapta yeterli bakiyenin bulunmadığı ve ihlalli geçiş bedellerinin ödenmediği,

ücreti ödenemeyen ihlalli geçişler sebebiyle davalının geçiş ücreti, para cezası, işlemiş faiz ve KDV dahil tutardan sorumlu olduğu anlaşılmakla bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kabulüne, ayrca ihlalli geçiş yaptığı sabit olan davalının otoyol geçiş ücretlerine ilişkin borcu, likid ve belirlenebilir nitelikte olduğundan alacak miktarı üzerinden davalı aleyhinde icra inkar tazminatına karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim