İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/649 K.2026/309

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davalı ... adına kayıtlı olan, müvekkili sigorta şirketi tarafından ... nolu ZMMS poliçesi ile teminat altında olan ... plakalı araç ile 10.08.2023 tarihinde ... plakalı araca % 100 kusurlu bir biçimde çarparak zarara sebebiyet verdiğini ve ayrıca sürücünün olay yerini terk ettiğini, kaza tespit tutanağında, kaza anı kamera kayıtlarından izlendiğini ve sürücünün olay yerini terk ettiği kaydının bulunduğunu, ortaya çıkan zarar dolayısıyla müvekkili şirket tarafından ... plakalı araçta oluşan maddi zarar için 39.408,91 TL tazminat ödendiğini, sigorta şirketinin sorumluluğu yerine getirdiğini,

ödenen tazminat miktarı kadar ZMMS Genel şartları gereği sigortalıdan rücu hakkının doğduğunu, işbu tutarın rücuen tahsili amacı ile ... 30. İcra Dairesinin ...E. dosyası ile icra takibi başlatıldığını ancak davalı sigortalının icra takibine süresi içinde itirazı ile takibin durdurulduğunu belirterek, davalı/borçlunun ... 30. İcra Müdürlüğü'nün ...E. sayılı dosyasına karşı yaptığı haksız.

İtirazlarının iptaline, takibin asıl alacak ve ferileri üzerinden devamına, davalı/borçlu aleyhine %20 icra inkar tazminatının hüküm altına alınmasına karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretlerinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Cevap: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkil kuruma ait ... plakalı ... şoförünün kusurlu olduğuna ilişkin iddialarının kabulünün mümkün olmadığını, tarafların kusur oranları ile hasarın bilirkişilerce yapılacak olan incelemeler ve yargılama sonucunda ortaya çıkarılabileceğini, davacı tarafın hasar ödediği aracın park halinde olduğu, aracın park etmeye uygun yerde park halinde bulunup bulunmadığının tespiti gerektiğini, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte davacının talep ettiği alacak kalemlerinin haksız olduğunu, sigorta şirketinin ödeme yapıp yapmadığının tespiti gerektiğini, kazaya karışan araç şoför ... sevk ve idaresinde bulunduğundan, davanın şoföre ihbarını talep ettiklerini belirterek, davanın reddini savunmuştur.

Delillerin Değerlendirilmesi, Davanın Hukuki Niteliği ve Gerekçe ;

... 30. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyası, trafik kazası tespit tutanağı, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi, araçların ruhsat suretleri, kazaya ilişkin resimler, hasar ve onarım resimleri, ekspertiz raporu, tramer kayıtları, hasar dosyası, ödeme belgeleri celp edilmiş incelenmiştir.

Makine mühendisi bilirkişi ...ile sigortacı bilirkişi ...'tan oluşan bilirkişi kurulu 24/01/2026 tarihli raporunda özetle ve sonuç olarak; "... Kusur Yönünden bölüm. Sigortalı ... plakalı ... otobüsü sürücüsünün asli kusurlu olduğu, kusur oranının % 100 kusurlu olduğu, dava dışı, park halinde bulunan .... plakalı araç sürücüsünün kusursuz olduğu, ... plakalı araçta meydana gelen maddi zarar yönünden.

Hasar bedelinin toplam 16.458,91 + 20.272,50= 36.731,41 TL olduğu, bu bedelin davacı tarafından dava dışı araç sahibine ödendiği, ZMMS Poliçesi. Davalı ... adına kayıtlı/ sigortalı olan ... plakalı 2013 model ... tipi 31 ve üzer yolcu taşıması yapılabilen Otobüs cinsi aracın... vadeli ... numaralı ZMMS poliçesi ile dava konusu 10/08/2023 kaza tarihinde davacı ...

A.Ş. tarafından teminat altında olduğu, davacı sigorta şirketinin sorumluluğunun sürücüsünün kusuru oranında ve azami araç başı 120.000 TL ile sınırlı sorumluluğunun bulunduğu, davacı sigorta şirketi tarafından görevlendirilen ... numaralı hasar dosyası için bağımsız eksper firması ...tarafından düzenlenen ... tarih ... SGM rapor numaralı eksin eksper raporunda. Tazminat talep eden aracın dava dışı ...Ltd.

Şti. adına kayıtlı ... plakalı ... model ... marka ... de olan hususi araç olduğu, aracın ihbar üzerine 17/08/2023 tarihinde anlaşmalı ve özel servis Küçükçekmece'de bulunan ... “da yapıldığı, aracın kaza tarihinde piyasa rayiç değerinin 675.000 TL Olduğu, aracın onarımı için değişmesi gereken parça. 22.859,60 TL den 9.143,84 TL iskonto ile. 13.715,76 TL (KDV hariç.

16.458,91 TL KDV dahil, işçilik tutarının 3.375,00 TL iskonto ile 19.125,00 TL (KDV hariç) olduğu, toplam hasar miktarının KDV hariç 32.840,76 TL olarak yerinde yapılan inceleme ile tespit edildiği, parça bedeli için 13.715,76 TL * 2.743,15 TK KDV — 16.458,91 TL tespit edilen tutarın ... firmasına 05/10/2023 tarihinde yapılan toplu ödeme içinde ödendiği. işçilik bedeli KDV harç 19.125,00 TL oalrak tespit edildiği,... açıklaması ile anlaşmalı servise KDV dahil olarak 20.272,50 TL olarak 12/10/2023 tarihinde ödendi ancak kayıtlara 22.950,00 TL olarak kayıt edildiği görülse de, ödeme belgesindeki tutar işbu raporda dikkate alındığında;

davacı ZMMS sigortacısının davalı araç malikinden dava dışı üçüncü şahıslara ödediği maddi tazminatları rücuen talep edebileceği ,Sayın Mahkeme tarafından kabul edilmesi durumunda, toplam asıl alacak. 36.731441 TL 1.595,28 TL işlemiş faiz - 38.326,69 TL üzerinden icra takibinin yapılması gerektiği hesaplandığı..." tespit edilmiştir.

Dava, trafik sigortacısının dava dışı 3.şahsa ödediği hasar bedelini ZMMS Genel Şartlar B.4.f. maddesi uyarınca olay yeri terk hukuksal sebebine dayalı olarak kendi âkidi ve sigortalısı olan davalıdan rücuen tazmini için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

...ili ... ilçesinde 10/08/2023 tarihinde ... plakalı sigortalı otobüs ile park halinde bulunan ... plakalı araç arasında maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği, resmi görevli polis memurları tarafından tutulan kaza tespit tutanağında olay yerini gören kamera görüntüleri izlenerek sigortalı otobüsün dönüş yaptığı esnada sağ arka yan kısımları ile park halinde bulunan aracın sol yan kısmına çarptığı, akabinde sigortalı araç sürücüsünün olay yerini terk ettiğinin belirlendiği, olay yerini terk eden ... plakalı sigortalı araç sürücünün aracının hızını yol ve trafik koşullarına uydurmaması,

manevra-dönüş kurallarına aykırılık sebebiyle 2918 s. KTK m.52, 67, 81,84 uyarınca %100 oranında asli ve tam kusurlu olduğu, park halinde bulunan ... plakalı araç sürücüsünün herhangi bir kural ihlali olmadığının kusurunun bulunmadığı kabul edilmiştir.

Davacı ...A.Ş. ile davalı ... arasında ... plakalı otobüs için 06/06/2023- 06/06/2024 tarihlindeki kaza dönemi kapsayan ZMMS / trafik sigorta poliçesinin düzenlendiği, ZMMS poliçesi kapsamında maddi hasarlar için araç başına 120.000 TL teminat limitinin mevcut olduğu, davacı trafik sigortacısının ... plakalı araçta meydana gelen hasar için toplam 36.731,41 TL (16.458,91 TL + 20.272,50 TL) sigorta tazminatı ödemesinde bulunduğu, mahkememizce makine mühendisi bilirkişiden alınan bilirkişi raporunda hasarın kaza ile uygun illiyet bağının mevcut olduğu ve yapılan hasar ödemesinin kadri maruf - piyasa rayicine uygun olduğu tespit edilmiştir.

Hemen belirtmek gerekir ki, davalı vekili 16/12/2025 tarihli ek cevap dilekçesi ile olay yerini terk sebebiyle rücu isteminin ancak bedeni hasarlar için mümkün olduğu, maddi hasar halinde olay yerini terk durumu bulunsa dahi sigortalıya rücu edilemeyeceğini savunmuş ise de.

01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren ZMSS Genel Şartlar B.4.f.de bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere olay yerini terk etmesinin rücu sebebi olduğu, maddenin "Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında" ifadesi ile başlamasının bu bendin sadece bedeni hasarlı kazalara uygulanacağı anlamını taşımadığı,

bilakis bedeni zarar oluşmasının olay yerini terk etmenin haklı sebebi olacağı ve istisnasını oluşturduğu açık olduğundan, maddenin sadece "Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında" uygulanacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilemeyeceği (birebir aynı yönde emsal bkz. İSTANBUL BAM 9. HD. ...E. ...K.) gözetilerek davalının savunmaları yerinde görülmemiştir.

Davacı, ZMMS Genel Şartlar B.4.f maddesi uyarınca sigortalı araç sürücüsünün olay yerini terk etmesi sebebiyle sigortalısından ödemek zorunda kaldığı hasar bedelini rücuen tazminini istemektedir. Davalı, olay yerini terk etmenin makul bir sebebe dayanmadığını davacı sigortacının ispat etmek zorunda olduğunu savunmuştur.

ZMMS Genel Şartlar B.4.de Sigortacının Sigortalıya Rücu Hakkı "Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda kazaya sebebiyet veren sigortalıya rücu edebilir. f) Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı,

alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde rücu edilebileceği düzenlenmiştir. Hem bilirkişi raporunda sigortacı bilirkişinin bilimsel mütalaasında ifade edildiği üzere hem de ZMMS Genel Şartlar B.4.f. uyarınca, bu bentte sayılan haller ile benzeri zorunlu nedenlerle olay yerinin terk edilmek durumunda kalındığının - rücu sebebinin oluşmadığını ispat külfeti davalı sigortalıya aittir.

Başka bir anlatımla, davalı sigortalı, kaza yerini ancak Genel Şartlar B.4.f.deki zorunlu nedenlerden biri nedeniyle terk ettiğini ispatlar ise rücu durumunda kurtulacaktır (bkz. YARGITAY 4. HD. ... E.... K; İSTANBUL BAM 40. HD. ... E....K). Somut olayda ise, davalı, sigortalı araç sürücüsünün olay yerini tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma yahut benzeri zorunlu nedenle terk etmek durumunda kaldığını ispatlayamamıştır.

Bu nedenle, davacının, ZMMS Genel Şartlar B.4.f.uyarınca ödediği hasar bedelini rücusunu davalı sigortalısından talep edebileceği kabul edilmiştir.

Davacının trafik kazası sebebiyle dava dışı şahsa toplam 36.731,41 TL ödeme yaptığı, yapılan ödemelerin dekont ve sair ödeme belgeleri ile sabit olduğu, davacının bu ödeme tutarı dışında 2.677,50 TL vergi kesintisi -stopaj (olmak üzere toplam 39.408,91 TL) ödemesi yapıldığı itirazı ileri sürülmüş ise de; stopaja ilişkin yalnızca faturanın sunulduğu, davacı sigorta şirketi tarafından 2.677,50 TL vergi kesintisinin ilgili Vergi Dairesi Başkanlığına ödendiğine ilişkin ödemeyi gösterir belge sunulmadığından fazlaya ilişkin talep ve itiraz yerinde görülmemiştir.

Öte yandan, davacının dava dışı şahsa hasar ödemesini yapması ile birlikte rücu isemi bakımından davalının herhangi bir ihtara lüzum olmaksızın temerrüte düştüğü, dolayısıyla davacının ödeme tarihinden takip tarihine kadar işlemiş faiz talep edebileceği, bilirkişi raporunda isabetli olarak yapılan hesaplama uyarınca davacının 36.731,41 TL Asıl Alacak ve 1.595,28 TL İşlemiş Faiz olmak üzere icra takip tarihi itibariyle davalı sigortalıdan rücusunu talep edebileceği toplam 38.326,69 TL alacaklı olduğu sonucuna varılmış, fazlaya ilişkin talebin reddi gerekmiştir. Son olarak, rücu alacağının likit bir alacak olmaması - yargılama gerektirmesi sebebiyle davacının icra inkar tazminatı isteminin reddine karar verilmiş, davanın kısmen kabul kısmen reddi yönünde aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim